Beroep ongegrond: aanvullende bekostiging na schoolsluiting IBA
ECLI:NL:RVS:2026:5627, Raad van State, 23-09-2026, 202502387/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 3 september 2024 heeft de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een aanvraag van Stichting Scholengroep Pontes (Pontes) voor aanvullende bekostiging wegens bijzondere omstandigheden afgewezen. De stichting is de rechtsopvolger van Pontes en CVOZ. Op 8 maart 2024 en op 9 mei 2024, aangevuld bij brief van 10 juni 2024, hebben Pontes en CVOZ gezamenlijk aanvragen als bedoeld in artikel 5.10 van de Wet voortgezet onderwijs 2020 (Wvo) ingediend om aanvullende bekostiging wegens bijzondere omstandigheden. De aanleiding voor deze aanvragen was de sluiting van de Isaac Beeckman Academie (IBA), een middelbare school in Kapelle, per 1 augustus 2024. De school sloot de deuren nadat de staatssecretaris de bekostiging had stopgezet, omdat het leerlingaantal al drie jaar op rij onder de opheffingsnorm lag en het onderwijs op de school ook al drie jaar als zeer zwak/onvoldoende door de Inspectie van het Onderwijs was beoordeeld. Rond de 260 leerlingen van de IBA moesten op zoek naar een andere school en de leerlingen hadden - vanwege het afwijkende onderwijsconcept - extra begeleiding nodig om aansluiting te vinden met het schoolsysteem van de ontvangende scholen. Stichting Scholengroep Pontes en CVOZ hebben uiteindelijk 49 respectievelijk 81 leerlingen overgenomen.
Kern van de zaak
Na de sluiting van de Isaac Beeckman Academie in Kapelle per 1 augustus 2024 vroegen scholen Pontes en CVOZ aanvullende bekostiging aan voor de opvang van circa 130 voormalige IBA-leerlingen. Pontes ontving uiteindelijk €142.100 (€2.900 per leerling), maar betwistte dat dit bedrag lager was dan de €6.000 per leerling die zij op grond van uitlatingen van de staatssecretaris meende te mogen verwachten.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het beroep ongegrond. Doorslaggevend is dat de staatssecretaris terecht heeft geoordeeld dat de gedane uitlatingen en gevoerde gesprekken weliswaar een gerechtvaardigde verwachting wekten op aanvullende bekostiging, maar niet op een specifiek bedrag van €6.000 per leerling; het toegekende bedrag van €2.900 per leerling werd als redelijk beoordeeld.
Impactscore
MiddelDe uitspraak bevestigt bestaande jurisprudentie over het vertrouwensbeginsel en de discretionaire bevoegdheid bij aanvullende onderwijsbekostiging, zonder fundamenteel nieuwe rechtsregels te stellen. De praktische relevantie voor scholen die leerlingen van gesloten scholen opvangen is echter concreet.
Belangrijkste punten
- 1De IBA werd gesloten wegens drie opeenvolgende jaren onder de opheffingsnorm en het oordeel 'zeer zwak/onvoldoende' van de Inspectie van het Onderwijs.
- 2Op grond van uitlatingen in een Kamerdebat en gesprekken met OCW-medewerkers mocht Pontes een gerechtvaardigde verwachting ontlenen aan het recht op aanvullende bekostiging.
- 3De gerechtvaardigde verwachting strekte zich niet uit tot een bepaald bedrag; er was geen toezegging gedaan voor €6.000 per leerling.
- 4De staatssecretaris achtte €2.900 per leerling redelijk, zijnde circa een derde van een referentiebedrag.
- 5Het beroep is ongegrond verklaard en er worden geen proceskosten vergoed.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de reikwijdte van het vertrouwensbeginsel in bekostigingskwesties: uitlatingen door bewindspersonen in een Kamerdebat kunnen gerechtvaardigde verwachtingen wekken over het recht op aanvullende bekostiging, maar niet automatisch over de omvang daarvan. De discretionaire bevoegdheid van de minister op grond van artikel 5.10 Wvo 2020 blijft onverkort van kracht bij het bepalen van de hoogte.
Praktische impact
Scholen die leerlingen opvangen na een gedwongen schoolsluiting kunnen aanspraak maken op aanvullende bekostiging bij bijzondere omstandigheden, maar kunnen de hoogte van dat bedrag niet afdwingen op basis van informele uitlatingen. Pontes ontvangt €142.100 en krijgt geen aanvullende vergoeding.
Onderwerp-impact
Voor het voortgezet onderwijs benadrukt deze uitspraak dat communicatie door bewindspersonen over financiële compensatie bij schoolsluitingen zorgvuldig moet worden ingericht, om misverstanden over de omvang van tegemoetkomingen te voorkomen.
Samenvatting
De Isaac Beeckman Academie (IBA) in Kapelle werd per 1 augustus 2024 gesloten nadat de bekostiging was stopgezet wegens een te laag leerlingaantal gedurende drie opeenvolgende jaren en een oordeel van 'zeer zwak/onvoldoende' door de Onderwijsinspectie. Circa 260 leerlingen moesten elders worden ondergebracht; Pontes nam er 49 over en CVOZ 81. Beide scholen dienden op grond van artikel 5.10 van de Wet voortgezet onderwijs 2020 aanvragen in voor aanvullende bekostiging wegens bijzondere omstandigheden, mede vanwege de extra begeleidingsbehoefte van de IBA-leerlingen door het afwijkende onderwijsconcept van de gesloten school. Na aanvankelijke afwijzing kende de staatssecretaris aan Pontes alsnog een bedrag toe van €142.100, berekend op basis van €2.900 per leerling. Grondslag daarvoor was dat Pontes op basis van uitlatingen van de staatssecretaris in een Kamerdebat en gesprekken met medewerkers van het ministerie van OCW een gerechtvaardigde verwachting mocht ontlenen dat zij aanvullende bekostiging zou ontvangen. Pontes was echter van mening dat zij aanspraak had op €6.000 per leerling en stelde beroep in. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt dat het beroep ongegrond is. De uitlatingen en gesprekken wekten weliswaar een gerechtvaardigde verwachting op bekostiging als zodanig, maar niet op een specifiek bedrag van €6.000 per leerling. De staatssecretaris heeft in redelijkheid kunnen oordelen dat €2.900 per leerling — circa een derde van een nader referentiebedrag — passend is. De discretionaire bevoegdheid van de minister op grond van artikel 5.10 Wvo 2020 laat ruimte voor deze afweging. Proceskosten worden niet vergoed. De uitspraak onderstreept dat informele communicatie door bewindspersonen het recht op een vergoeding kan vestigen, maar de omvang ervan niet fixeert.