Beroepen tegen woontransformatie Enschede ongegrond verklaard
ECLI:NL:RVS:2026:5484, Raad van State, 16-09-2026, 202405110/1/R3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 15 juli 2024 heeft de raad van de gemeente Enschede het bestemmingsplan "Visserijstraat 3-5A" vastgesteld. Het bestemmingsplan voorziet in de transformatie van het kantoorgebouw op de percelen Visserijstraat 3, 5 en 5a in Enschede. In de plantoelichting bij het oorspronkelijke besluit staat dat de initiatiefnemer het voornemen had om het kantoorgebouw te transformeren naar een wooncomplex met zes woningen, namelijk vier appartementen en twee maisonnettes. Daarbij maakte het plan op het pand een vierde verdieping mogelijk, die volgens de plantoelichting bestemd was voor een kantoorruimte. Ook voorzag het plan in de mogelijkheid om het pand ter plaatse van het parkeerterrein aan de zuidzijde uit te breiden. Dat plan is met het herstelbesluit gewijzigd. De kantoorfunctie is komen te vervallen en in plaats daarvan maakt het gewijzigde plan een extra woning mogelijk op de bovenste bouwlaag. In de plantoelichting bij het herstelbesluit staat dat het herstelbesluit daarnaast voorziet in een nadere motivering op het gebied van schaduwwerking en parkeren en het repareren van enkele planregels. [appellant sub 1], [appellant sub 2] en [appellant sub 3] wonen allen in de directe omgeving van het plangebied. Zij vrezen dat het plan leidt tot een aantasting van hun woon- en leefklimaat.
Kern van de zaak
Drie omwonenden van de Visserijstraat in Enschede tekenden beroep aan tegen een bestemmingsplan dat voorziet in transformatie van een kantoorgebouw naar woningen. Zij vreesden aantasting van hun woon- en leefklimaat door het nieuwe wooncomplex met extra bouwlaag.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart de beroepen tegen het oorspronkelijke besluit niet-ontvankelijk en de beroepen tegen het herstelbesluit van 9 maart 2026 ongegrond. Het herstelbesluit voorzag in een nadere motivering op het gebied van schaduwwerking, parkeren en gerepareerde planregels, waarmee de raad de gebreken heeft hersteld.
Impactscore
LaagDe uitspraak betreft een locatiespecifiek bestemmingsplan zonder nieuwe rechtsvragen; de toegepaste rechtsregels over het overgangsrecht Omgevingswet en herbesluiten zijn reeds vaste jurisprudentie.
Belangrijkste punten
- 1Op de procedure is het oude recht (Wet ruimtelijke ordening) van toepassing, omdat het ontwerp vóór 1 januari 2024 ter inzage is gelegd (overgangsrecht Omgevingswet).
- 2Het herstelbesluit verving de kantoorfunctie op de bovenste bouwlaag door een extra woning en bevatte een aanvullende motivering inzake schaduwwerking en parkeren.
- 3De beroepen tegen het oorspronkelijke besluit van 15 juli 2024 zijn niet-ontvankelijk verklaard, vermoedelijk wegens vervanging door het herstelbesluit.
- 4De beroepen tegen het herstelbesluit van 9 maart 2026 zijn inhoudelijk ongegrond bevonden; de vrees voor aantasting van het woon- en leefklimaat is niet gehonoreerd.
- 5De raad van de gemeente Enschede is veroordeeld tot vergoeding van proceskosten aan de appellanten.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de gangbare praktijk dat een herstelbesluit het oorspronkelijke besluit vervangt en dat beroepen daartegen niet-ontvankelijk worden verklaard. Tevens wordt de toepasselijkheid van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet opnieuw bevestigd voor bestemmingsplannen waarvan het ontwerp vóór 1 januari 2024 ter inzage is gelegd.
Praktische impact
Het bestemmingsplan voor de transformatie van het kantoorgebouw aan de Visserijstraat in Enschede naar een wooncomplex met zeven woningen staat nu onherroepelijk vast, zodat de initiatiefnemer de bouwplannen kan uitvoeren.
Onderwerp-impact
De uitspraak maakt duidelijk dat omwonenden bij herbestemming van kantoren naar woningen zware bewijslast hebben om een onaanvaardbare aantasting van het woon- en leefklimaat aan te tonen, ook wanneer een extra bouwlaag wordt toegevoegd.
Samenvatting
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State deed op 16 september 2026 uitspraak in een geschil over het bestemmingsplan 'Visserijstraat 3-5A' in Enschede. Het plan voorziet in de transformatie van een bestaand kantoorgebouw op de percelen Visserijstraat 3, 5 en 5a naar een wooncomplex met zeven woningen, inclusief een extra woning op de bovenste bouwlaag. Drie omwonenden maakten bezwaar omdat zij een aantasting van hun woon- en leefklimaat vreesden, onder meer door schaduwwerking en parkeerproblemen. Eerst stelt de Afdeling vast dat op deze procedure het recht van vóór 1 januari 2024 van toepassing blijft, omdat het ontwerpplan op 1 juni 2023 ter inzage is gelegd. Dit volgt uit artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet. De Wet ruimtelijke ordening is daarmee de toepasselijke wettelijke basis. De gemeenteraad van Enschede stelde op 9 maart 2026 een herstelbesluit vast. Daarin werd de oorspronkelijk voorziene kantoorfunctie op de bovenste verdieping vervangen door een extra woning, en werden aanvullende motiveringen gegeven over schaduwwerking en parkeren, naast herstel van enkele planregels. Als gevolg hiervan verklaart de Afdeling de beroepen van alle drie appellanten tegen het oorspronkelijke besluit van 15 juli 2024 niet-ontvankelijk, omdat dit besluit door het herstelbesluit is vervangen. De beroepen tegen het herstelbesluit van 9 maart 2026 worden inhoudelijk beoordeeld en ongegrond verklaard. De Afdeling oordeelt dat de raad de planologische keuzes voldoende heeft gemotiveerd en dat de vrees van omwonenden voor een onaanvaardbare aantasting van hun leefomgeving niet is onderbouwd. De raad wordt wel veroordeeld tot vergoeding van een deel van de proceskosten van de appellanten. Het bestemmingsplan staat daarmee onherroepelijk vast.