Urgentieverklaring woning afgewezen ondanks moeilijke thuissituatie
ECLI:NL:RVS:2026:5422, Raad van State, 16-09-2026, 202601979/1/A2 en 202601979/2/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 16 januari 2026 heeft het college van burgemeester en wethouders van Arnhem de aanvraag van [appellante] om een urgentieverklaring afgewezen. [appellante] heeft bij het college om een urgentieverklaring gevraagd omdat haar huidige woonsituatie niet passend is. Zij woonde ten tijde van de aanvraag samen met haar moeder, zus en minderjarige zoon in een vierkamerwoning. De woonsituatie is volgens [appellante] instabiel en zorgt voor veel spanning. Zij wijst erop dat haar zus een drugsverslaving heeft, zij en haar zus regelmatig ruzie hebben en haar minderjarige zoon hieraan wordt blootgesteld. [appellante] heeft in de woning geen mogelijkheid om zich terug te trekken. Zij slaapt samen met haar zoon op de bank in de woonkamer. In december 2025 heeft [appellante] een dochter gekregen.
Kern van de zaak
Een vrouw (appellante) vraagt een urgentieverklaring aan voor een sociale huurwoning omdat zij met haar moeder, zus (drugsverslaafd) en minderjarige zoon in een vierkamerwoning woont onder grote spanningen. Het college wijst de aanvraag af omdat er geen woonnoodsituatie is die verhuizing binnen vier maanden vereist. Appellante gaat in bezwaar en beroep.
Beslissing van de rechter
Het beroep wordt ongegrond verklaard door de voorzieningenrechter van de Raad van State. Doorslaggevend is dat er geen woonnoodsituatie is aangetoond: een derde slaapkamer kan worden ingericht en hulpverlening kan de gezinsproblemen ondersteunen, terwijl nog niet alle alternatieven zijn uitgeput.
Impactscore
LaagDe uitspraak past in bestaande jurisprudentie over urgentieverklaringen en stelt geen nieuwe rechtsregels; de impact is beperkt tot de individuele zaak en bevestigt beleid dat gemeenten al breed toepassen.
Belangrijkste punten
- 1Urgentieverklaring vereist een woonnoodsituatie waarbij verhuizing binnen vier maanden noodzakelijk is; daarvan is hier geen sprake.
- 2Een derde slaapkamer in de woning wordt als opslag gebruikt maar kan worden ingericht, wat het college als onbenutte mogelijkheid beschouwt.
- 3Het advies van Bureau Leijten & Van Hoek vormt de feitelijke grondslag voor de afwijzing en er bestaan twijfels over de zelfredzaamheid van appellante.
- 4Betrokken hulpverlening (Wijkteam e.a.) kan de gezinsproblemen ondersteunen voordat urgentie aan de orde is.
- 5Het beroep op de hardheidsclausule slaagt niet; er is geen sprake van bijzondere hardheid die afwijking van het beleid rechtvaardigt.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat een moeilijke gezinssituatie en sociale spanningen op zichzelf onvoldoende zijn voor een urgentieverklaring, zolang niet alle alternatieve oplossingen zijn beproefd en geen medische of sociale woonnoodgrond is aangetoond. De hardheidsclausule biedt slechts uitkomst bij uitzonderlijke omstandigheden.
Praktische impact
Appellante behoudt voorlopig geen toegang tot een urgente woonplaats en moet met haar gezin in de huidige woning blijven, waarbij zij via hulpverlening de situatie dient te verbeteren alvorens een nieuwe urgentieaanvraag kansrijk is.
Onderwerp-impact
In de sociale woningmarkt onderstreept deze uitspraak dat gemeenten strenge criteria mogen hanteren voor urgentieverklaringen en pas urgentie verlenen als alle zelfhulpmogelijkheden en hulpverlening zijn uitgeput, ook bij schrijnende sociale omstandigheden.
Samenvatting
Appellante woont samen met haar moeder, drugsverslaafde zus en minderjarige zoon in een vierkamerwoning in Arnhem. De situatie is gespannen: appellante en haar zoon slapen op de bank in de woonkamer en zij heeft geen eigen ruimte. In december 2025 is ook een dochter geboren. Appellante vraagt het college om een urgentieverklaring voor een sociale huurwoning, maar het college wijst deze aanvraag af. Op basis van een advies van Bureau Leijten & Van Hoek concludeert het college dat er geen woonnoodsituatie bestaat: een derde slaapkamer wordt slechts als opslag gebruikt en kan worden ingericht, de betrokken hulpverlening kan de gezinsproblematiek ondersteunen en niet alle alternatieven zijn benut. Bovendien zijn er twijfels over de mate waarin appellante zelfstandig kan wonen. Nadat ook de voorzieningenrechter van de rechtbank in maart 2026 het verzoek om een voorlopige voorziening afwijst, komt de zaak bij de Raad van State. De voorzieningenrechter van de Raad van State verklaart het beroep ongegrond. Hij erkent uitdrukkelijk dat de thuissituatie van appellante verre van ideaal is en dat de spanningen hun weerslag hebben op alle betrokkenen. Toch is niet gebleken van een woonnoodsituatie in de zin van het gemeentelijk urgentiebeleid, waarbij verhuizing binnen vier maanden noodzakelijk moet zijn. De onbenutte slaapkamer en de beschikbare hulpverlening maken dat het college terecht heeft geoordeeld dat niet alle mogelijkheden zijn uitgeput. Ook het beroep op de hardheidsclausule slaagt niet, nu geen sprake is van een zodanig bijzondere hardheid dat het beleid buiten toepassing moet worden gelaten. De uitspraak illustreert de hoge drempel voor urgentieverklaringen: sociale en emotionele problematiek, hoe zwaar ook, volstaat niet als niet tevens vast staat dat binnen de bestaande woning en met inzet van hulpverlening geen aanvaardbare situatie te realiseren valt.