Bij besluit van 16 mei 2024 heeft de raad van de gemeente Urk het bestemmingsplan "Wonen en Bijzondere Woonvormen" vastgesteld. Het plan is een zogenoemd paraplubestemmingsplan voor het gehele gemeentelijk grondgebied van Urk. Het plan bevat een verbod op woningsplitsing, woningomzetting, woninguitbreiding en kamerverhuur-/bewoning. Van dit verbod kan onder voorwaarden (tijdelijk) worden afgeweken. De Werckpost-groep, bestaande uit Werckpost B.V., Werckpost Beheer B.V. en Werckpost Service B.V., is een uitzendorganisatie die onder andere 150 arbeidsmigranten huisvest op Urk. Vastpost B.V. is de eigenaar van de huisvestingslocaties aan de Industrierondweg 26A en 26B en Pyramideweg 2 op Urk. [bedrijf A] is de eigenaar van de huisvestingslocatie aan de Lijkant 10 op Urk. Zij hebben gezamenlijk beroep ingesteld tegen het plan, omdat het plan volgens hen leidt tot verminderde mogelijkheden om arbeidsmigranten te huisvesten op Urk. Vastpost B.V. en anderen stellen dat de in artikel 5.2, onder b, van de planregels opgenomen afwijkingsbepaling om arbeidsmigranten te huisvesten een te hoge drempel opwerpt, zodat geen sprake is van een reële mogelijkheid daartoe. Volgens hen is de afwijkingsbepaling in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel, onder meer omdat de voorwaarden hiervoor niet-limitatief zijn en als open normen zijn geformuleerd.

Kern van de zaak

De Werckpost-groep en vastgoedeigenaren op Urk hebben beroep ingesteld tegen een paraplubestemmingsplan van gemeente Urk dat woningsplitsing, -omzetting en kamerverhuur verbiedt. Zij stelden dat het plan hun mogelijkheden om 150 arbeidsmigranten te huisvesten ernstig beperkt. De zaak speelt onder het overgangsrecht van de Omgevingswet, omdat het ontwerpplan vóór 1 januari 2024 ter inzage is gelegd.

Beslissing van de rechter

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het beroep gegrond en vernietigt specifieke onderdelen van het bestemmingsplan 'Wonen en Bijzondere Woonvormen' (artikel 5.2 onder b 9 en artikelen 5.3 en 5.4 van de planregels). De raad van gemeente Urk wordt opgedragen deze vernietiging binnen vier weken te verwerken en dient de proceskosten te vergoeden.

38van 100

Impactscore

Middel

De uitspraak is relevant voor de huisvestingsproblematiek van arbeidsmigranten en de grenzen van gemeentelijk bestemmingsplanbeleid, maar heeft een beperkt geografisch bereik (gemeente Urk) en betreft een gedeeltelijke vernietiging van specifieke planregels zonder richtinggevende nieuwe rechtsregels.

Belangrijkste punten

1Overgangsrecht Omgevingswet is van toepassing: omdat het ontwerpplan op 21 december 2023 ter inzage is gelegd, blijft de Wet ruimtelijke ordening (oud) van toepassing.
2Het paraplubestemmingsplan verbiedt woningsplitsing, woningomzetting, woninguitbreiding en kamerverhuur voor het gehele grondgebied van Urk.
3De Werckpost-groep huisvest circa 150 arbeidsmigranten op Urk en stelt door het plan in zijn bedrijfsvoering te worden geraakt.
4Specifieke planregels (art. 5.2 onder b 9, art. 5.3 en 5.4) worden vernietigd wegens strijd met het recht, terwijl de raad beleidsruimte heeft bij de ruimtelijke ordening.
5De gemeente Urk moet proceskosten vergoeden en de uitspraak binnen vier weken verwerken in de landelijke voorziening.

Impactanalyse

Juridische impact

De uitspraak bevestigt dat gemeentelijke paraplubestemmingsplannen die huisvesting van arbeidsmigranten beperken, aan strikte rechtmatigheidseisen moeten voldoen en dat specifieke planregels kunnen worden vernietigd indien zij niet voldoen aan de vereisten van een goede ruimtelijke ordening. Het overgangsrecht van de Omgevingswet speelt een bepalende rol bij de toepasselijke rechtsregels.

Praktische impact

De vernietiging van de gewraakte planregels biedt de Werckpost-groep en de betrokken vastgoedeigenaren op Urk tijdelijk meer ruimte om arbeidsmigranten te blijven huisvesten, totdat de gemeente nieuwe of aangepaste regels vaststelt. De gemeente moet haar beleid rondom bijzondere woonvormen herzien.

Onderwerp-impact

Voor de huisvesting van arbeidsmigranten in gemeenten met restrictief woonbeleid toont deze uitspraak dat niet alle beperkende planregels standhouden bij de rechter, wat relevant is voor vergelijkbare situaties in andere gemeenten.

Samenvatting

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State deed op 9 september 2026 uitspraak in een geschil over het paraplubestemmingsplan 'Wonen en Bijzondere Woonvormen' van de gemeente Urk. Dit plan bevatte een algeheel verbod op woningsplitsing, woningomzetting, woninguitbreiding en kamerverhuur voor het gehele gemeentelijke grondgebied, met een mogelijkheid tot afwijking onder voorwaarden. De Werckpost-groep — een uitzendorganisatie die circa 150 arbeidsmigranten op Urk huisvest — en de eigenaren van de betrokken huisvestingslocaties stelden gezamenlijk beroep in. Zij betoogden dat het plan hun mogelijkheden om arbeidsmigranten adequaat te huisvesten ernstig inperkte. Een procedurele kwestie van belang betrof het toepasselijke recht: omdat het ontwerpplan op 21 december 2023 ter inzage was gelegd, dus vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024, bleef op grond van het overgangsrecht de Wet ruimtelijke ordening (oud) van toepassing. De Afdeling toetste het besluit niet aan de nieuwe Omgevingswet, maar aan het oude recht. De Afdeling oordeelde dat het beroep gegrond is. Zij vernietigde het vaststellingsbesluit van 16 mei 2024 gedeeltelijk: specifiek artikel 5.2 onder b, punt 9, en de artikelen 5.3 en 5.4 van de planregels werden vernietigd wegens strijd met het recht. De overige delen van het plan blijven in stand. De raad van de gemeente Urk werd opgedragen de vernietiging binnen vier weken te verwerken in de landelijke voorziening en moet de proceskosten aan appellanten vergoeden. De uitspraak dwingt de gemeente tot herziening van de gewraakte planregels, maar laat de kern van het restrictieve beleid voor bijzondere woonvormen vooralsnog ongemoeid.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 10 september 2026 met claude-sonnet-4-6

Originele uitspraak

38van 100

MiddelLees toelichting ↓