Bestemmingsplan Ens deels vernietigd, herstelbesluit houdt stand
ECLI:NL:RVS:2026:5330, Raad van State, 09-09-2026, 202307622/3/R1
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij tussenuitspraak van 18 maart 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1563, heeft de Afdeling de raad van de gemeente Noordoostpolder opgedragen om binnen zestien weken na verzending van deze uitspraak met inachtneming van wat daarin is overwogen de gebreken in het besluit van 2 oktober 2023 tot vaststelling van het bestemmingsplan "Ens, Oost fase 2" te herstellen. Het bestemmingsplan maakt op de hoek van de Drietorensweg en het Oostereind in de kern Ens woningen en een gezondheidscentrum mogelijk. Het beoogde gezondheidscentrum omvat 26 zorgwoningen, een huisartsenpraktijk, een fysiotherapiepraktijk en een sportschool.
Kern van de zaak
Appellant en anderen beroepen zich tegen het bestemmingsplan 'Ens, Oost fase 2' van de gemeente Noordoostpolder, dat woningen en een gezondheidscentrum mogelijk maakt. Zij betwisten de planregels die evenementen en maatschappelijke voorzieningen toelaten. De zaak volgt op een eerdere tussenuitspraak waarbij gebreken werden vastgesteld.
Beslissing van de rechter
Het beroep tegen het oorspronkelijke besluit van 2 oktober 2023 is gegrond verklaard en dat besluit is gedeeltelijk vernietigd, omdat de planregels over evenementen en maatschappelijke voorzieningen onzorgvuldig waren voorbereid (strijd met artikel 3:2 Awb). Het herstelbesluit van 29 juni 2026, waarin de raad de gebreken heeft hersteld door evenementen te schrappen en maatschappelijke voorzieningen te vervangen door specifiek omschreven functies, is ongegrond verklaard en houdt stand.
Impactscore
LaagDe uitspraak betreft een lokaal bestemmingsplan en past gevestigde rechtspraak toe over de bestuurlijke lus en artikel 3:2 Awb. Er worden geen nieuwe rechtsnormen gesteld en de zaak heeft beperkte landelijke precedentwerking.
Belangrijkste punten
- 1Op de procedure is het oude recht (Wro) van toepassing, omdat de zaak vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 aanhangig was gemaakt.
- 2De planregels die evenementen en maatschappelijke voorzieningen toelieten waren in strijd met artikel 3:2 Awb wegens onzorgvuldige voorbereiding.
- 3De Afdeling gaf de gemeenteraad via een tussenuitspraak opdracht de gebreken te herstellen (bestuurlijke lus).
- 4In het herstelbesluit schrapte de raad evenementen en specificeerde hij de maatschappelijke bestemming als zorgwoningen, huisartsenpraktijk, fysiotherapiepraktijk en sportschool.
- 5De raad is veroordeeld in de proceskosten van appellant.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak illustreert de toepassing van de bestuurlijke lus bij gebrekkige bestemmingsplannen en bevestigt dat planregels voldoende specifiek en zorgvuldig onderbouwd moeten zijn. Het overgangsrecht van de Omgevingswet wordt correct toegepast: lopende procedures blijven onder het oude Wro-regime vallen.
Praktische impact
De gemeente Noordoostpolder kan het bestemmingsplan voor woningen en het gezondheidscentrum in Ens nu uitvoeren, nu het herstelbesluit standhield. Appellanten slagen er niet in het plan in zijn geheel te blokkeren, maar ontvangen wel een proceskostenvergoeding.
Onderwerp-impact
Voor zorgvastgoedontwikkelingen waarbij functies als zorgwoningen en huisartsenpraktijken worden gecombineerd, geldt dat planregels deze functies expliciet en specifiek moeten omschrijven in plaats van te volstaan met brede categorieën als 'maatschappelijke voorzieningen'.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State betreft het bestemmingsplan 'Ens, Oost fase 2' van de gemeente Noordoostpolder. Het plan maakt op de hoek van de Drietorensweg en het Oostereind in de kern Ens woningen en een gezondheidscentrum mogelijk, bestaande uit 26 zorgwoningen, een huisartsenpraktijk, een fysiotherapiepraktijk en een sportschool. Appellant en anderen kwamen op tegen het plan, in het bijzonder tegen de planregels die evenementen en maatschappelijke voorzieningen in de bestemmingen 'Bos', 'Groen', 'Maatschappelijk' en 'Verkeer' toelieten. In een eerdere tussenuitspraak had de Afdeling al geoordeeld dat de planregels op deze punten onzorgvuldig waren voorbereid, in strijd met artikel 3:2 van de Awb. De raad kreeg opdracht de gebreken te herstellen via de bestuurlijke lus. Ter uitvoering daarvan stelde de raad op 29 juni 2026 een herstelbesluit vast, waarbij evenementen uit alle betrokken bestemmingen werden geschrapt en de bestemming 'Maatschappelijk' werd gespecificeerd naar de concrete beoogde functies. In de einduitspraak verklaart de Afdeling het beroep tegen het oorspronkelijke besluit van 2 oktober 2023 gegrond en vernietigt zij de betreffende planregels. Het beroep tegen het herstelbesluit van 29 juni 2026 wordt ongegrond verklaard: de raad heeft de gebreken afdoende hersteld. De uitspraak past het overgangsrecht correct toe door de procedure onder het regime van de Wet ruimtelijke ordening te houden, nu de zaak voor 1 januari 2024 aanhangig was gemaakt. De gemeente wordt veroordeeld in de proceskosten. Het plan kan daarmee in de herstelde vorm ten uitvoer worden gelegd.