Parapluplan Castricum deels vernietigd wegens onrechtmatige parkeerregels
ECLI:NL:RVS:2026:4743, Raad van State, 12-08-2026, 202403439/1/R1
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 25 april 2024 heeft de raad van de gemeente Castricum het bestemmingsplan "Parapluplan Parkeren en Wonen" vastgesteld. Het parapluplan beoogt onder andere te voorzien in een nieuwe parkeerregeling voor het gehele grondgebied van de gemeente Castricum Aanleiding hiervoor is volgens de plantoelichting dat in het voorgaande parapluplan "Standplaatsen, terrassen en parkeren" niet is geregeld dat bij een wijziging van het bestaande gebruik in voldoende parkeerbehoefte moet worden voorzien. Met de vaststelling van het voorliggende parapluplan wordt hierin wel voorzien en is de parkeerregeling aangevuld. Het parapluplan voorziet daarnaast in een regeling voor laden en lossen. Tot slot voorziet het parapluplan in definitiebepalingen voor de begrippen "wonen" en "huishouden". Symbion is eigenaresse van het winkelcentrum aan het Bakkerspleintje in Castricum en van meerdere (winkel)panden in het centrum van Castricum, waaronder het pand aan de Dorpsstraat 62. Symbion heeft beroep ingesteld tegen het besluit tot vaststelling van het parapluplan omdat zij zich niet kan verenigen met de in de planregels opgenomen bouw- en gebruiksregels voor laden en lossen en de gebruiksregels voor parkeren. Zij vreest dat deze regels haar bouw- en gebruiksmogelijkheden voor haar winkelpanden verregaand beperken.
Kern van de zaak
Symbion, eigenaar van winkelcentrum en winkelpanden in Castricum, vocht het gemeentelijke paraplubestemmingsplan aan. Het plan introduceerde nieuwe regels voor parkeren, laden en lossen en definities voor wonen/huishouden. Symbion vreesde ernstige beperking van haar bouw- en gebruiksmogelijkheden.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het beroep gegrond en vernietigt het bestemmingsplan 'Parapluplan Parkeren en Wonen' van gemeente Castricum gedeeltelijk, namelijk de artikelen 3.2 en 5.2 en een deel van artikel 5.3. De doorslaggevende reden is dat de betrokken bouw- en gebruiksregels voor laden en lossen en de parkeergebruiksregels in strijd zijn met het recht.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft directe betekenis voor de gemeente Castricum en vergelijkbare parapluplannen voor parkeren, maar betreft geen fundamentele nieuwe rechtsregel; de toepassing van het overgangsrecht Omgevingswet was reeds gevestigd.
Belangrijkste punten
- 1Op het beroep is het recht vóór 1 januari 2024 van toepassing (Wro), omdat het ontwerpplan op 7 december 2023 ter inzage is gelegd vóór inwerkingtreding Omgevingswet.
- 2Het parapluplan beoogde een gemeentebrede parkeerregeling in te voeren, aanvullend op een eerder parapluplan dat gebruikswijzigingen niet afdoende regelde.
- 3Symbion als eigenaar van meerdere winkelpanden in Castricum stelde beroep in tegen de regels voor laden/lossen en parkeren.
- 4De Afdeling vernietigt specifiek artikelen 3.2, 5.2 en een deel van 5.3 van het bestemmingsplan.
- 5De raad wordt opgedragen de uitspraak te verwerken in de landelijke voorziening en moet de proceskosten vergoeden.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat paraplubestemmingsplannen die bouw- en gebruiksregels verscherpen toetsbaar zijn via de Wro (overgangsrecht Omgevingswet) en dat onjuist geformuleerde parkeer- en laad/losregels voor vernietiging in aanmerking komen.
Praktische impact
Gemeente Castricum moet de vernietigde planonderdelen herzien; Symbion behoudt vooralsnog haar bestaande gebruiks- en bouwmogelijkheden voor de betrokken winkelpanden totdat het plan rechtsgeldig is aangepast.
Onderwerp-impact
Voor vastgoedeigenaren en winkeliers in gemeenten die parapluplannen voor parkeren vaststellen, biedt deze uitspraak aanknopingspunten om te toetsen of de opgelegde beperkingen juridisch houdbaar zijn.
Samenvatting
Symbion, eigenaar van het winkelcentrum aan het Bakkerspleintje en diverse winkelpanden in het centrum van Castricum, stelde beroep in bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State tegen het bestemmingsplan 'Parapluplan Parkeren en Wonen', vastgesteld door de gemeenteraad van Castricum op 25 april 2024. Dit parapluplan voerde een gemeentebrede parkeerregeling in, aanvulde een eerdere regeling die bij gebruikswijzigingen geen parkeereis stelde, en introduceerde regels voor laden en lossen alsmede definities voor 'wonen' en 'huishouden'. Symbion kon zich niet verenigen met de bouw- en gebruiksregels voor laden en lossen en de gebruiksregels voor parkeren, omdat zij vreesde dat deze haar mogelijkheden voor de winkelpanden ernstig zouden beperken. De Afdeling stelde eerst vast dat op deze procedure het recht van vóór 1 januari 2024 van toepassing blijft, omdat het ontwerpplan op 7 december 2023 ter inzage is gelegd, dus vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dit volgt uit artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet, zodat de Wet ruimtelijke ordening het toepasselijke toetsingskader vormt. Na inhoudelijke toetsing oordeelde de Afdeling dat het beroep gegrond is. De artikelen 3.2 en 5.2, alsmede artikel 5.3 voor zover daarin 'en gebruiks' is vermeld, worden vernietigd wegens strijd met het recht. De raad wordt opgedragen de uitspraak binnen vier weken te verwerken in de landelijke voorziening en dient de proceskosten te vergoeden. De uitspraak maakt duidelijk dat gemeenten bij het opstellen van paraplubestemmingsplannen zorgvuldig moeten omgaan met de formulering van parkeer- en laad/losregels, en dat vastgoedeigenaren met succes kunnen opkomen tegen te vergaande beperkingen van bestaande gebruiksmogelijkheden.