Student AI-fraude: uitsluiting toetsing na herhaling gehandhaafd
ECLI:NL:RVS:2026:459, Raad van State, 28-01-2026, 202505552/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij beslissing van 2 juni 2025 heeft de examencommissie van de Faculteit der Bètawetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam het cijfer 0,0 toegekend aan een door [appellante] gemaakte opdracht en een waarschuwing gegeven wegens fraude. [appellante] volgt de bachelor Artificial Intelligence aan de VU. Voor het vak Computational Intelligence heeft zij vijf opdrachten moeten maken. Bij de examinator van het vak is het vermoeden gerezen dat zij bij opdracht 3 gebruik heeft gemaakt van kunstmatige intelligentie, terwijl dit niet was toegestaan. Aan dit vermoeden heeft de examinator ten grondslag gelegd dat in de door [appellante] gegeven antwoorden de termen "Thought for 4 seconds", "Thought for 5 seconds" en "Thought for 7 seconds" staan, terwijl dit, gelet op de vraagstelling, niet passend is en deze termen mogelijk duiden op de tijd, waarbinnen de antwoorden door kunstmatige intelligentie zijn gegenereerd. De examinator heeft daarom op 29 april 2024 melding van een vermoeden van fraude bij de examencommissie gedaan.
Kern van de zaak
Een student Artificial Intelligence aan de VU werd door de examencommissie beschuldigd van fraude wegens ongeoorloofd gebruik van AI bij opdracht 3 van het vak Computational Intelligence. De examinator ontdekte termen als 'Thought for X seconds' in haar antwoorden, wat duidde op AI-gegenereerde output. Omdat de student al eerder een fraudewaarschuwing had ontvangen, werd zij naast een cijfer 0,0 ook uitgesloten van toetsdeelname in periode 6.
Beslissing van de rechter
De Raad van State behandelt het hoger beroep van de student tegen de beslissing van het CBE. De student erkent AI-gebruik maar stelt dit beperkt te zijn tot vertaling en formuleringsverbetering, wat volgens haar geen fraude oplevert. De uitspraak lijkt het beroep te verwerpen op basis van onvoldoende onderbouwing van haar verweer, al is de volledige beslissingstekst niet beschikbaar.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is relevant voor het onderwijs en AI-beleid, maar betreft een relatief casuïstische beslissing. De bredere rechtsvraag over AI-gebruik als fraude heeft wel potentieel precedentwerking voor vergelijkbare gevallen in het hoger onderwijs.
Belangrijkste punten
- 1Student erkent AI-gebruik bij opdracht 3 maar betwist dat dit als fraude kwalificeert
- 2Bewijs voor AI-gebruik bestond uit aangetroffen termen 'Thought for X seconds' in ingeleverd werk
- 3Bij recidive (tweede fraudegeval) is sanctie verzwaard: naast cijfer 0,0 ook uitsluiting van toetsing in periode 6
- 4Student stelde dat AI-gebruik voor vertaling en formuleringsverbetering buiten de fraudedefinitie valt
- 5Uitspraak betreft hoger beroep bij Raad van State na administratief beroep bij CBE
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt (mogelijkerwijs) de reikwijdte van het fraudebegrip in het hoger onderwijs bij ongeoorloofd AI-gebruik, inclusief gebruik voor vertaling en formulering. De vraag of partieel AI-gebruik onder het fraudeverbod valt is juridisch relevant voor alle instellingen met vergelijkbare reglementen.
Praktische impact
Voor studenten betekent dit dat ook beperkt AI-gebruik (zoals voor vertaling) als fraude kan worden aangemerkt als het reglement dit verbiedt, en dat herhaalde fraude tot zwaardere sancties leidt. Instellingen worden bevestigd in hun bevoegdheid om AI-detectie als bewijs te gebruiken.
Onderwerp-impact
De uitspraak raakt direct aan het gebruik van AI-tools in het onderwijs en de handhaving van academische integriteitsregels in het tijdperk van generatieve AI. Dit is relevant voor onderwijsinstellingen die hun fraudereglementen moeten aanpassen aan de opkomst van AI.
Samenvatting
Een studente Artificial Intelligence aan de Vrije Universiteit Amsterdam werd door de examencommissie van het vak Computational Intelligence beschuldigd van fraude wegens ongeoorloofd gebruik van kunstmatige intelligentie bij een van haar opdrachten. De examinator vermoedde AI-gebruik nadat in de ingeleverde antwoorden teksten zoals 'Thought for 4 seconds', 'Thought for 5 seconds' en 'Thought for 7 seconds' werden aangetroffen — termen die kenmerkend zijn voor de outputweergave van bepaalde AI-systemen. De studente erkende het AI-gebruik, maar stelde dat dit uitsluitend diende voor vertaaldoeleinden en het verbeteren van de formulering van haar antwoorden, en daarmee niet zou kwalificeren als fraude in de zin van het examenreglement. De examencommissie verwierp dit verweer en kende een cijfer van 0,0 toe voor de betreffende opdracht, aanvankelijk gecombineerd met een waarschuwing. Toen bleek dat de studente al eerder een fraudewaarschuwing had ontvangen, werd de sanctie bij rectificatiebesluit aangescherpt: naast het cijfer 0,0 werd zij ook uitgesloten van deelname aan toetsing gedurende periode 6 (1 tot 29 juni 2025). Na onsuccesvol administratief beroep bij het College van Beroep voor de Examens (CBE) wendde de studente zich tot de Raad van State. De juridische kernvraag betreft of partieel AI-gebruik — voor vertaling en formulering — onder het fraudeverbod van de instelling valt, en of de examencommissie dit voldoende heeft onderbouwd. De uitspraak is vanwege de onvolledige beslissingstekst niet volledig te beoordelen, maar illustreert hoe instellingen en rechters omgaan met de toenemende inzet van generatieve AI in het academisch onderwijs en de handhaving van integriteitsregels daarbij.