Planschade windpark Staphorst afgewezen wegens voorzienbaarheid
ECLI:NL:RVS:2026:457, Raad van State, 28-01-2026, 202503326/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 7 februari 2024 heeft het college van burgemeester en wethouders van Staphorst de aanvraag van [appellante] om een tegemoetkoming in planschade afgewezen. [appellante] is eigenares van de vrijstaande woning aan de [locatie] te Staphorst. Op 31 mei 2023 heeft [appellante] een tegemoetkoming in planschade aangevraagd. Volgens haar is de woning door een op 3 oktober 2019 verleende en op 27 november 2019 in werking getreden omgevingsvergunning om af te wijken van het bestemmingsplan in waarde verminderd. De vergunning is verleend voor het windpark Staphorst en maakt de realisatie van drie windturbines mogelijk. De rechtbank heeft geoordeeld dat de planologische ontwikkeling voor [appellante] voorzienbaar was. Volgens haar volgt uit de conceptnotitie, opgesteld door WDS, dat er een plan is om 3 tot 4 windturbines in een nog te bepalen opstelling te realiseren in het aangewezen gebied.
Kern van de zaak
Eigenares van een woning in Staphorst vraagt tegemoetkoming in planschade vanwege waardevermindering door drie windturbines waarvoor in 2019 een omgevingsvergunning werd verleend. Het college weigert de tegemoetkoming omdat de planologische ontwikkeling al voorzienbaar was vóór haar aankoop van de woning op 13 december 2018.
Beslissing van de rechter
De aanvraag om tegemoetkoming in planschade is afgewezen. Doorslaggevend is dat de conceptnotitie voor de milieueffectrapportage van het windpark Staphorst al op 26 september 2018 openbaar was gemaakt, ruim vóór de aankoop van de woning, zodat appellante het risico op de nadelige planologische ontwikkeling geacht wordt te hebben aanvaard.
Impactscore
MiddelDe uitspraak past binnen de bestaande rechtslijn en voegt geen nieuw recht toe, maar bevestigt wel het belang van formele publicaties bij windparkontwikkelingen voor de voorzienbaarheidsdrempel in planschadezaken.
Belangrijkste punten
- 1De Wet ruimtelijke ordening (Wro), zoals geldend vóór 1 januari 2024, is van toepassing op deze planschadeclaim.
- 2Voorzienbaarheid wordt bepaald door het moment waarop de schadeveroorzakende overheidsmaatregel kenbaar was bij de investering (aankoop woning op 13 december 2018).
- 3De conceptnotitie NRD werd op 26 september 2018 via een formele publicatie in De Staphorster ter inzage gelegd, ruim vóór de aankoop.
- 4Uit de conceptnotitie bleek concreet dat het plangebied in beeld was voor een windpark van 3 tot 4 windturbines met ten minste 12 MW vermogen.
- 5Risicoaanvaarding staat in de weg aan toekenning van een tegemoetkoming in planschade; de Afdeling bevestigt het oordeel van de rechtbank.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste lijn van de Afdeling bestuursrechtspraak inzake risicoaanvaarding bij planschade: een formele publicatie van een conceptnotitie NRD in het kader van een milieueffectrapportage is voldoende om voorzienbaarheid aan te nemen. Dit sluit aan bij de overzichtsuitspraak van 6 augustus 2025 (ECLI:NL:RVS:2025:3690).
Praktische impact
Kopers van onroerend goed dienen bij de aankoop actief te onderzoeken of er openbare stukken zijn over toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in de omgeving; het nalaten daarvan kan leiden tot verlies van planschadevergoeding.
Onderwerp-impact
Voor windparkprojecten betekent dit dat een tijdige en formele publicatie van de NRD-conceptnotitie effectief de planschadeclaims van latere kopers in het invloedsgebied kan blokkeren.
Samenvatting
Deze zaak betreft een aanvraag om tegemoetkoming in planschade door de eigenares van een vrijstaande woning in Staphorst. Zij stelt dat haar woning in waarde is gedaald door een omgevingsvergunning die in 2019 werd verleend voor windpark Staphorst, bestaande uit drie windturbines. Het college weigerde de tegemoetkoming op advies van de SAOZ, omdat de planologische ontwikkeling al voorzienbaar was vóór de aankoop van de woning op 13 december 2018. De kern van het geschil is of de conceptnotitie voor de milieueffectrapportage, die op 26 september 2018 formeel ter inzage werd gelegd via een publicatie in De Staphorster, voldoende grondslag biedt voor de vaststelling van voorzienbaarheid. De rechtbank oordeelde van wel, en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bevestigt dit oordeel. Centraal staat het criterium dat de mogelijkheid van de schadeveroorzakende overheidsmaatregel zodanig kenbaar moet zijn geweest dat daarmee bij de investering rekening kon worden gehouden, zoals neergelegd in de overzichtsuitspraak van 6 augustus 2025 (ECLI:NL:RVS:2025:3690). De conceptnotitie vermeldde expliciet dat het betreffende gebied concreet in beeld was voor een windpark van 3 tot 4 windturbines met een totaalvermogen van minimaal 12 MW. Omdat appellante de woning ruim ná deze publicatie heeft gekocht, wordt zij geacht het risico op de nadelige planologische ontwikkeling te hebben aanvaard. Het college heeft de weigering van de tegemoetkoming terecht gehandhaafd. De uitspraak onderstreept dat kopers van onroerend goed gehouden zijn publiekelijk beschikbare stukken over ruimtelijke plannen in de omgeving te raadplegen, en dat risicoaanvaarding een zelfstandige en effectieve weigeringsgrond vormt in het planschaderecht.