Bestemmingsplan Dreven 1 Den Haag deels vernietigd door RvS
ECLI:NL:RVS:2026:4473, Raad van State, 05-08-2026, 202501099/1/R3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 29 november 2024 heeft de raad van de gemeente Den Haag het bestemmingsplan "Dreven 1" vastgesteld. Het bestemmingsplan gaat over de eerste fase van een grootschalige herontwikkeling van een deel van de Drevenbuurt, die tot stand is gekomen in de wederopbouwperiode na de Tweede Wereldoorlog. Het plangebied ligt in het stadsdeel Escamp (Den Haag Zuidwest), binnen de wijk Bouwlust-Vrederust, waar de naoorlogse wederopbouwarchitectuur beeldbepalend en kenmerkend is. Het bestemmingsplan voorziet in een uitbreiding van het aantal woningen van 139 naar 266. 64 woningen worden gesloopt, 75 woningen worden gerenoveerd en 191 woningen worden nieuw gebouwd. Van het totaalaantal woningen wordt ongeveer 72% in de sociale sector uitgevoerd. Daarnaast bestaat 18% van de te realiseren woningen uit betaalbare koopappartementen. Vereniging Vrienden van Den Haag en andere kunnen zich niet verenigen met het bestemmingsplan, vooral omdat dit volgens hen ten koste gaat van de cultuurhistorische waarden van het gebied.
Kern van de zaak
Vereniging Vrienden van Den Haag en andere belanghebbenden hebben beroep ingesteld tegen het bestemmingsplan 'Dreven 1' van de gemeente Den Haag, dat voorziet in grootschalige herontwikkeling van de naoorlogse Drevenbuurt. Appellanten vrezen dat het plan de cultuurhistorische waarden van de wederopbouwarchitectuur aantast. Het plan betreft sloop van 64, renovatie van 75 en nieuwbouw van 191 woningen.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit van de gemeenteraad van Den Haag van 29 november 2024 gedeeltelijk, namelijk voor zover het een specifiek onderdeel van artikel 4.1 van de planregels betreft. De doorslaggevende reden voor de gedeeltelijke vernietiging betreft een onregelmatigheid in de planregels (artikel 4.1 onderdeel a), hoewel de volledige motivering ontbreekt in de beschikbare tekst.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft lokale betekenis voor de Haagse Drevenbuurt en bevestigt bekende overgangsrechtelijke regels. De partiële vernietiging raakt slechts één planregel, waardoor de bredere gebiedsontwikkeling niet fundamenteel wordt geblokkeerd en er geen nieuwe rechtsnormen worden gesteld.
Belangrijkste punten
- 1Op het beroep blijft oud recht (Wet ruimtelijke ordening en Crisis- en herstelwet) van toepassing, omdat het ontwerpplan op 29 december 2023 – vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet – ter inzage is gelegd.
- 2Het bestemmingsplan voorziet in uitbreiding van 139 naar 266 woningen, waarvan circa 72% sociale huur en 18% betaalbare koop.
- 3De cultuurhistorische waarden van de naoorlogse wederopbouwarchitectuur in Den Haag Zuidwest staan centraal in het geschil.
- 4De Afdeling vernietigt het bestemmingsplan partieel: alleen artikel 4.1 onderdeel a (en de daaropvolgende zinsnede) van de planregels wordt vernietigd.
- 5De gemeenteraad wordt opgedragen de vernietigde onderdelen binnen vier weken te verwerken in het elektronisch vastgestelde plan en dient de proceskosten te vergoeden.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de toepassing van het overgangsrecht onder de Invoeringswet Omgevingswet bij bestemmingsplannen waarvan het ontwerp vóór 1 januari 2024 ter inzage is gelegd. De partiële vernietiging van een planregel illustreert dat de Afdeling ook bij grootschalige gebiedsontwikkelingsplannen bereid is specifieke planonderdelen te vernietigen zonder het gehele plan aan te tasten.
Praktische impact
De herontwikkeling van de Drevenbuurt kan grotendeels doorgang vinden, maar de gemeente Den Haag moet binnen vier weken artikel 4.1 onderdeel a van de planregels aanpassen en het gecorrigeerde plan publiceren. Bewoners en de woningcorporatie Staedion ondervinden daardoor enige vertraging in de uitvoering van het eerste fase van de grootschalige herstructurering.
Onderwerp-impact
Voor vastgoedontwikkeling in naoorlogse wederopbouwgebieden onderstreept deze uitspraak het belang van zorgvuldige planregels bij herontwikkelingsprojecten die cultuurhistorisch waardevolle stedenbouwkundige structuren raken. Gemeenten dienen bij dergelijke plannen extra aandacht te besteden aan de juiste formulering van bestemmingsplanregels.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State betreft het bestemmingsplan 'Dreven 1' voor de herontwikkeling van de Drevenbuurt in Den Haag Zuidwest (stadsdeel Escamp, wijk Bouwlust-Vrederust). Het plangebied, begrensd door de Melis Stokelaan, Dorpersdreef, Pachtersdreef en de Dreef, kenmerkt zich door naoorlogse wederopbouwarchitectuur. Het vastgestelde bestemmingsplan voorziet in een ingrijpende herstructurering: 64 woningen worden gesloopt, 75 gerenoveerd en 191 nieuw gebouwd, wat leidt tot een groei van 139 naar 266 woningen. Circa 72% wordt in de sociale sector gerealiseerd, 18% als betaalbare koop en de rest als vrije sector. Vereniging Vrienden van Den Haag en andere appellanten keerden zich tegen het plan, primair vanwege zorgen over de aantasting van cultuurhistorische waarden van de wederopbouwperiode. Een eerste procedureel vraagstuk betrof het toepasselijke recht: omdat het ontwerpplan op 29 december 2023 ter inzage is gelegd – vlak vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 – blijft op grond van artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet het oude recht (Wet ruimtelijke ordening en Crisis- en herstelwet) van toepassing totdat het bestemmingsplan onherroepelijk is. De Afdeling verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit van de gemeenteraad van Den Haag van 29 november 2024 gedeeltelijk. Specifiek wordt artikel 4.1 onderdeel a met de daaropvolgende zinsnede van de planregels vernietigd. De gemeente wordt opgedragen de vernietiging binnen vier weken in het elektronisch raadpleegbare plan te verwerken. Ook dient de raad de proceskosten te vergoeden. De overige delen van het bestemmingsplan blijven in stand, zodat de grootschalige herontwikkeling van de Drevenbuurt grotendeels doorgang kan vinden.