Nadeelcompensatie agrariër afgewezen wegens ontbrekend causaal verband
ECLI:NL:RVS:2026:4273, Raad van State, 22-07-2026, 202504264/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 15 maart 2024 heeft het dagelijks bestuur van het Waterschap De Dommel het verzoek van [appellante] om schadevergoeding afgewezen. [appellante] exploiteert een akker- en tuinbouwbedrijf in Oirschot en is onder meer eigenaar van een perceel waarop zij sinds 2019 miscanthus (olifantsgras) teelt. In 2022 heeft [appellante] toenemende groei van biezen op het perceel geconstateerd. De geoogste miscanthus was vermengd met biezen en kon daardoor niet meer tot bioplastics worden verwerkt. De afnemer accepteerde het geoogste product niet en dat heeft tot omzetderving geleid.
Kern van de zaak
Een akker- en tuinbouwbedrijf in Oirschot claimt nadeelcompensatie van €27.527,50 bij Waterschap De Dommel wegens omzetderving door biezengroei in miscanthusgewas. De ondernemer stelt dat een verhoogd waterpeil, veroorzaakt door de verlegging van de Banisloop in 2021 (vernattingsmaatregel), de oorzaak is van de schade. Het waterschap wees het verzoek af bij gebrek aan causaal verband.
Beslissing van de rechter
De Raad van State bevestigt de afwijzing van het nadeelcompensatieverzoek op grond van artikel 7.14 Waterwet (oud). De doorslaggevende reden is het ontbreken van causaal verband tussen de verlegging van de Banisloop en de waterpeilverhoging in de B-watergang langs het perceel, zoals onderbouwd door een hydrologisch rapport en twee SAOZ-adviezen.
Impactscore
LaagDe uitspraak betreft een feitelijk causaliteitsoordeel in een individuele nadeelcompensatiezaak en stelt geen nieuwe rechtsregels. De betekenis is beperkt tot vergelijkbare gevallen met waterpeilschade bij vernattingsprojecten.
Belangrijkste punten
- 1Artikel 7.14 Waterwet (versie vóór 1 januari 2024) blijft van toepassing op dit verzoek
- 2SAOZ heeft tweemaal geadviseerd geen nadeelcompensatie toe te kennen wegens ontbrekend causaal verband
- 3Een hydrologisch rapport van het waterschap onderbouwt dat de verlegging van de Banisloop geen aantoonbaar effect had op het waterpeil langs het perceel
- 4De biezengroei en daarmee de omzetderving (afwijzing afnemer voor bioplastics) worden niet juridisch toegerekend aan de vernattingsmaatregel
- 5De rechtbank had het beroep reeds ongegrond verklaard; de Raad van State bevestigt dit oordeel in hoger beroep
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat bij nadeelcompensatieverzoeken op grond van artikel 7.14 Waterwet een deugdelijk onderbouwd causaal verband tussen de overheidsmaatregel en de gestelde schade een harde voorwaarde is. Hydrologisch deskundigenbewijs kan doorslaggevend zijn bij de causaliteitsbeoordeling.
Praktische impact
De agrariër ontvangt geen compensatie voor de omzetderving van ruim €27.500 als gevolg van de biezeninfestatie in zijn miscanthusgewas. Vergelijkbare ondernemers die schade ondervinden van vernattingsmaatregelen dienen een gedegen causaal verband hydrologisch te kunnen aantonen.
Onderwerp-impact
Voor waterschappen en agrariërs in gebieden waar vernattingsmaatregelen worden uitgevoerd biedt deze uitspraak duidelijkheid: waterschappen kunnen schadeclaims afwijzen indien onafhankelijke hydrologische expertise het causale verband weerlegt. Dit is relevant voor lopende en toekomstige projecten zoals Natte Natuurparels.
Samenvatting
Een akker- en tuinbouwbedrijf in Oirschot exploiteert sinds 2019 een perceel waarop miscanthus (olifantsgras) wordt geteeld voor verwerking tot bioplastics. In 2022 constateerde de ondernemer toenemende biezengroei op het perceel, waardoor de geoogste miscanthus verontreinigd raakte en door de afnemer werd geweigerd. De gestelde schade bedraagt €27.527,50 aan omzetderving. De ondernemer legde een verzoek om nadeelcompensatie neer bij Waterschap De Dommel op grond van artikel 7.14 van de Waterwet, stellende dat de vernattingsmaatregel uit 2021 — de verlegging van de B-watergang de Banisloop in het kader van het Projectplan Natte Natuurparel Kampina Zuidoost — het waterpeil langs zijn perceel had verhoogd en daarmee de biezengroei had veroorzaakt. Het waterschap legde het verzoek voor aan de SAOZ. In een advies van januari 2024, gevolgd door een nader advies van juli 2024, adviseerde de SAOZ geen nadeelcompensatie toe te kennen. De kern van dit advies is het ontbreken van causaal verband tussen de verlegging van de Banisloop en de waterpeilsituatie in de aangrenzende B-watergang. Dit oordeel steunde op een hydrologisch rapport van een deskundige van het waterschap uit mei 2023. De rechtbank verklaarde het beroep van de ondernemer ongegrond. In hoger beroep bevestigt de Raad van State dat artikel 7.14 Waterwet in de versie van vóór 1 januari 2024 van toepassing is en dat de rechtbank terecht heeft geoordeeld dat het causaal verband ontbreekt. De Raad van State bekrachtigt daarmee de afwijzing van het nadeelcompensatieverzoek. De uitspraak onderstreept dat hydrologisch deskundigenbewijs een zwaarwegende rol speelt bij de beoordeling van causaliteit in waterschade-geschillen en dat de bewijslast voor het causale verband op de verzoeker rust.