Terrasvergunning op andermans pand is schaarse vergunning
ECLI:NL:RVS:2026:4132, Raad van State, 15-07-2026, 202502058/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 24 augustus 2023 heeft de burgemeester aan [appellante] een alcoholvergunning en exploitatievergunning verleend. [appellante] exploiteert [café] aan de [locatie 1] in Almelo. Met een besluit van 17 november 2006 heeft het college van burgemeester en wethouders aan haar een alcoholvergunning en exploitatievergunning verleend. Bij brief van 1 mei 2023 heeft de burgemeester aan [appellante] medegedeeld dat uit gegevens blijkt dat zij een terras exploiteert voor haar café, zonder dat zij beschikt over een vergunning voor een terras. De burgemeester heeft [appellante] daarbij in de gelegenheid gesteld om binnen acht weken een exploitatievergunning voor het terras aan te vragen. Op 17 mei 2023 heeft [appellante] een aanvraag ingediend om wijziging van de alcoholvergunning en exploitatievergunning.
Kern van de zaak
Café-exploitante in Almelo exploiteerde zonder vergunning een terras deels voor een naburig pand. De burgemeester verleende haar een exploitatie- en alcoholvergunning voor dat terras, maar slechts voor bepaalde tijd omdat het een schaarse vergunning betreft. Appellante betwist de tijdelijkheid van de vergunningverlening.
Beslissing van de rechter
De Raad van State oordeelt dat een terrasvergunning voor een locatie die niet behoort tot het pand van de inrichting zelf, kwalificeert als een schaarse vergunning die voor bepaalde tijd moet worden verleend. Doorslaggevend is dat de beschikbare ruimte aan slechts één persoon kan worden vergund terwijl meerdere potentiële aanvragers die ruimte kunnen wensen, ongeacht of er op dat moment feitelijk meer gegadigden zijn.
Impactscore
MiddelDe uitspraak past bestaande schaarse-vergunninjurisprudentie toe op een concreet terrassengeval en voegt geen fundamenteel nieuwe rechtsregel toe, maar heeft praktische relevantie voor gemeenten en horeca-exploitanten met terraslocaties buiten het eigen pand.
Belangrijkste punten
- 1Een terrasvergunning voor een locatie buiten het eigen pand is een schaarse vergunning omdat de ruimte beperkt is en slechts aan één persoon kan worden verleend.
- 2Schaarse vergunningen moeten voor bepaalde tijd worden verleend, zodat potentiële gegadigden periodiek een eerlijke kans krijgen om mee te dingen.
- 3Het ontbreken van actuele concurrerende aanvragers doet niet af aan de kwalificatie als schaarse vergunning; het potentieel aan gegadigden is bepalend.
- 4De burgemeester koos als eindtermijn 1 november 2024, aansluitend bij het einde van het reguliere terrassenseizoen.
- 5Voor het terras direct voor het eigen pand werd een vergunning voor onbepaalde tijd verleend, nu daar geen sprake is van schaarsheid.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat het schaarse-vergunningleerstuk ook van toepassing is op terrasvergunningen voor naburige locaties, zelfs bij afwezigheid van feitelijke concurrentie op het moment van aanvraag. Dit dwingt bestuursorganen structureel tot tijdelijke verlening en periodieke heropenstelling van de procedure.
Praktische impact
Café-exploitanten die een terras exploiteren buiten hun eigen pand kunnen geen aanspraak maken op een vergunning voor onbepaalde tijd en moeten rekening houden met periodieke heraanvraag en mogelijke concurrentie van derden.
Onderwerp-impact
Voor de horeca- en terraspraktijk in gemeenten betekent dit dat lokale overheden bij terrassen op openbare of aangrenzende ruimtes verplicht zijn schaarsheidstoets toe te passen en vergunningen tijdelijk te verlenen met heropening van de mededingingsruimte.
Samenvatting
Deze zaak betreft een café-exploitante in Almelo die jarenlang zonder vergunning een terras exploiteerde, deels voor een naburig pand aan een andere locatie. Nadat de burgemeester haar hierop attendeerde, diende zij in mei 2023 een aanvraag in voor wijziging van haar exploitatie- en alcoholvergunning. De burgemeester verleende in augustus 2023 een exploitatievergunning en alcoholvergunning voor onbepaalde tijd voor het terras direct voor haar eigen pand, maar slechts voor bepaalde tijd — tot 1 november 2024 — voor het terrasgedeelte voor het naburige pand. De reden: dat gedeelte betreft een schaarse vergunning, omdat de betreffende ruimte slechts aan één persoon kan worden vergund terwijl het potentieel aan gegadigden groter is. De juridische kernvraag is of een terrasvergunning voor een locatie buiten het eigen horecapand als schaarse vergunning moet worden aangemerkt, ook wanneer er op het moment van aanvraag geen andere gegadigden zijn. De Raad van State bevestigt dat het schaarse-vergunningleerstuk — dat zijn grondslag vindt in het gelijkheidsbeginsel en de verplichting tot mededingingsruimte — vereist dat dergelijke vergunningen voor bepaalde tijd worden verleend. Niet de actuele concurrentie maar het structurele potentieel aan gegadigden is bepalend voor de kwalificatie. De tijdelijkheid van de vergunning waarborgt dat andere geïnteresseerden periodiek een gelijke kans krijgen. De keuze van de burgemeester voor 1 november 2024 als eindtermijn, aansluitend bij het einde van het terrassenseizoen, acht de Raad van State niet onredelijk. De uitspraak consolideert de bestaande lijn in de Nederlandse jurisprudentie over schaarse vergunningen in de horeca- en ruimtelijke gebruikspraktijk.