Raad van State vernietigt proceskostenveroordeling in handhavingszaak Utrecht
ECLI:NL:RVS:2026:4023, Raad van State, 15-07-2026, 202305714/1/R4
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 13 mei 2020 heeft het college van burgemeester en wethouders van Utrecht de begunstigingstermijn als bepaald in het besluit van 4 december 2019 verlengd tot 1 augustus 2020. Bij besluit van 7 oktober 2022 heeft het college het verzoek van [appellant] om een invorderingsbeschikking afgewezen. [appellant] is eigenaar van het pand [locatie 1] in Utrecht, dat grenst aan het pand [locatie 2] dat in eigendom is van [partij A] en [partij B]. In de afgelopen jaren is een juridische strijd ontstaan tussen de eigenaren en de gemeente en de eigenaren onderling. De oorsprong van dit conflict ligt voornamelijk in de bouwkundige staat van de panden en het daaruit voorvloeiende handhavend optreden door het college door middel van het opleggen van diverse lasten met betrekking tot de keldermuur tussen [locatie 1] en [locatie 2], en de door [appellant] gesloopte achtergevel van [locatie 1]. Naast deze procedure loopt er een grote hoeveelheid andere, veelal door [appellant] gestarte, procedures tussen de bij deze zaak betrokken partijen. Veel van deze procedures hangen met elkaar samen.
Kern van de zaak
Appellant is eigenaar van een pand in Utrecht dat grenst aan een pand van partij A en B. Het college van B&W Utrecht legde lasten onder dwangsom op wegens bouwkundige gebreken. Appellant vecht bij de Raad van State de verlengde begunstigingstermijn en de hoogte van de toegekende verletkosten aan.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep tegen de uitspraak inzake de begunstigingstermijn wordt niet-ontvankelijk verklaard; het hoger beroep tegen de proceskostenveroordeling van € 5.442,00 wordt gegrond verklaard en die veroordeling wordt vernietigd. De doorslaggevende reden voor de vernietiging betreft de onjuiste vaststelling van de hoogte van de verletkosten door de rechtbank.
Impactscore
LaagDe uitspraak betreft een casuïstische beslissing over proceskosten in een lokale handhavingszaak zonder bredere rechtsontwikkeling; de impact is beperkt tot de direct betrokken partijen en de specifieke feitelijke omstandigheden.
Belangrijkste punten
- 1Het hoger beroep is gesplitst: deels niet-ontvankelijk (begunstigingstermijn), deels gegrond (hoogte verletkosten).
- 2De rechtbank had het college veroordeeld tot € 5.442,00 aan proceskosten; de Raad van State vernietigt dit onderdeel.
- 3De zaak maakt deel uit van een omvangrijk en onderling samenhangend juridisch conflict over bouwkundige staat van aangrenzende panden in Utrecht.
- 4In totaal zijn tien samenhangende zaken op dezelfde dag behandeld; in elke zaak wordt afzonderlijk uitspraak gedaan.
- 5De last onder dwangsom van 4 december 2019 betrof herstel van een werfkelder tussen twee panden die niet grenzen aan het pand van appellant.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de toetsing van proceskostenveroordelingen in bestuursrechtelijke handhavingszaken en bevestigt dat de hoogte van verletkosten zelfstandig toetsbaar is in hoger beroep. De niet-ontvankelijkverklaring voor het onderdeel begunstigingstermijn bakent de grenzen van het hoger beroep nader af.
Praktische impact
Het college van B&W Utrecht moet de proceskostenveroordeling herzien, wat financiële gevolgen heeft voor de gemeente. Voor appellant leidt de gedeeltelijke gegrondverklaring tot een correctie in de kostenvergoeding, hoewel de kwestie rond de begunstigingstermijn niet inhoudelijk is beoordeeld.
Onderwerp-impact
In handhavingszaken op het gebied van ruimtelijke ordening en bouw benadrukt deze uitspraak het belang van een correcte berekening van verletkosten bij proceskostenveroordelingen en de zelfstandige aanvechtbaarheid daarvan.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 15 juli 2026 betreft een handhavingsconflict over twee aangrenzende panden in Utrecht. Appellant, eigenaar van het pand op locatie 1, is verwikkeld in een langlopend juridisch geschil met de eigenaren van het naastgelegen pand en de gemeente Utrecht. Het college van burgemeester en wethouders had in december 2019 een last onder dwangsom opgelegd aan partij A voor het herstel van een werfkelder. De zaak maakt onderdeel uit van een groter geheel van tien samenhangende procedures die op dezelfde dag zijn behandeld. In deze specifieke procedure stelde appellant twee geschilpunten aan de orde: de rechtmatigheid van de verlengde begunstigingstermijn en de hoogte van de door de rechtbank toegekende verletkosten. De Afdeling verklaart het hoger beroep voor zover gericht tegen de begunstigingstermijn niet-ontvankelijk, zodat dit onderdeel inhoudelijk niet wordt beoordeeld. Het hoger beroep over de hoogte van de verletkosten wordt echter gegrond verklaard. De rechtbank Midden-Nederland had het college veroordeeld tot betaling van € 5.442,00 aan proceskosten; dit onderdeel van de uitspraak wordt door de Raad van State vernietigd. De juridische kern van de gegrondverklaring ligt in een onjuiste vaststelling van de verletkosten door de rechtbank in eerste aanleg. De Raad van State stelt vast dat de proceskostenveroordeling op dit punt niet in stand kan blijven en veroordeelt het college alsnog tot vergoeding van de proceskosten op basis van de juiste grondslag. De uitspraak heeft een beperkte bredere juridische betekenis, maar onderstreept dat de hoogte van verletkosten in bestuursrechtelijke procedures zelfstandig en volledig toetsbaar is in hoger beroep.