Raad van State bevestigt weigering invordering dwangsom buurman
ECLI:NL:RVS:2026:3936, Raad van State, 15-07-2026, 202500274/1/R4
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 7 oktober 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Utrecht een verzoek van [appellant] om een invorderingsbeschikking te nemen afgewezen. [appellant] is eigenaar van het pand [locatie 1] in Utrecht, dat grenst aan het pand [locatie 2] dat in eigendom is van [partij A] en [partij B]. In de afgelopen jaren is een juridische strijd ontstaan tussen de eigenaren en de gemeente en de eigenaren onderling. De oorsprong van dit conflict ligt voornamelijk in de bouwkundige staat van de panden en het daaruit voorvloeiende handhavend optreden door het college door middel van het opleggen van diverse lasten met betrekking tot de keldermuur tussen [locatie 1] en [locatie 2], en de door [appellant] gesloopte achtergevel van [locatie 1]. Naast deze procedure loopt er een grote hoeveelheid andere, veelal door [appellant] gestarte, procedures tussen de bij deze zaak betrokken partijen. Veel van deze procedures hangen met elkaar samen.
Kern van de zaak
Appellant, eigenaar van een pand in Utrecht, vecht aan dat zijn buurman ([partij A]) niet tijdig heeft voldaan aan een last onder dwangsom opgelegd door het college wegens gebreken aan een keldermuur. Appellant wil dat het college overgaat tot invordering van de dwangsom. De rechtbank stelde het college in het gelijk; appellant gaat in hoger beroep bij de Raad van State.
Beslissing van de rechter
De Raad van State bevestigt de uitspraak van de rechtbank en wijst het verzoek om schadevergoeding van appellant af. Doorslaggevend is het oordeel dat het college terecht heeft geweigerd tot invordering over te gaan, omdat uit controles op 17 en 26 februari 2021 is gebleken dat [partij A] binnen de begunstigingstermijn aan de opgelegde last heeft voldaan.
Impactscore
LaagDe uitspraak betreft een feitelijk en casuïstisch geschil over naleving van één specifieke last onder dwangsom in een burenconflict; er worden geen nieuwe rechtsvragen beantwoord en de uitkomst heeft geen bredere precedentwerking buiten deze zaak.
Belangrijkste punten
- 1Het college legde op 4 december 2019 een last onder dwangsom op aan [partij A] voor herstel van een werfkelder tussen naastgelegen panden in Utrecht.
- 2Na controles op 17 en 26 februari 2021 constateerde het college dat aan de last was voldaan, waarna invordering werd geweigerd.
- 3Appellant betwistte dat de last tijdig was nageleefd, maar de Raad van State volgt dit betoog niet.
- 4De uitspraak van de rechtbank wordt in stand gelaten; het verzoek om schadevergoeding wordt afgewezen.
- 5De zaak maakt deel uit van een reeks samenhangende procedures tussen dezelfde partijen, die op dezelfde dag zijn behandeld.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt het uitgangspunt dat het college bij geconstateerde naleving van een last onder dwangsom discretionaire ruimte heeft om invordering te weigeren, en dat derden (naburige eigenaren) dit oordeel slechts met succes kunnen betwisten als zij aantonen dat de naleving niet tijdig heeft plaatsgevonden. De bewijslast ligt daarmee feitelijk bij de verzoekende derde.
Praktische impact
Voor appellant heeft de uitspraak tot gevolg dat geen dwangsom wordt ingevorderd en zijn verzoek om schadevergoeding wordt afgewezen; hij staat opnieuw met lege handen in een van de vele lopende procedures. Voor [partij A] betekent de uitspraak dat de handhavingskwestie over de keldermuur in deze procedure definitief is beslecht in zijn voordeel.
Onderwerp-impact
In handhavingszaken rondom bouwkundige gebreken en gemeentelijke lasten onder dwangsom benadrukt deze uitspraak dat gemeenten bij aantoonbare naleving niet gehouden zijn tot invordering over te gaan, ook niet op aandringen van derden-belanghebbenden.
Samenvatting
Deze zaak draait om een burenconflict in Utrecht waarbij appellant als eigenaar van een pand ageerde tegen zijn buurman [partij A], eigenaar van het aangrenzende pand. Het college van burgemeester en wethouders had op 4 december 2019 aan [partij A] een last onder dwangsom opgelegd, inhoudende dat hij de werfkelder tussen zijn pand en een derde pand tijdelijk moest herstellen en hersteld moest houden. Na twee controlemomenten in februari 2021 stelde het college vast dat [partij A] aan deze last had voldaan, en weigerde het college vervolgens over te gaan tot invordering van de dwangsom. Appellant was het hier niet mee eens en stelde dat zijn buurman niet tijdig aan de last had voldaan. De rechtbank oordeelde echter dat het college terecht had geweigerd te invorderen. Appellant vocht dit oordeel aan bij de Raad van State. De Raad van State bevestigt de uitspraak van de rechtbank volledig. Het hoger beroep van appellant wordt ongegrond verklaard. De Afdeling onderschrijft het standpunt dat [partij A] binnen de gestelde begunstigingstermijn aan de opgelegde last heeft voldaan, zoals is gebleken uit de gemeentelijke controles. Er is dus geen grond voor invordering. Het verzoek van appellant om schadevergoeding wordt eveneens afgewezen. De zaak staat niet op zichzelf: zij maakt deel uit van een reeks samenhangende procedures, grotendeels gestart door appellant, over de bouwkundige staat van de naburige panden en de gemeentelijke handhaving daaromtrent. De Raad van State heeft al deze zaken op dezelfde dag op zitting behandeld en doet in iedere zaak afzonderlijk uitspraak. Juridisch gezien bevestigt de uitspraak dat het college bij geconstateerde naleving van een last de bevoegdheid heeft om invordering achterwege te laten, en dat een derde-belanghebbende die invordering wenst te afdwingen, aantoonbaar moet maken dat aan de last niet tijdig is voldaan. De uitspraak heeft geen bredere precedentwerking en is van beperkte juridische impact.