RvS: Hengelo moet opnieuw beslissen over woonondersteuning toeslagenouder
ECLI:NL:RVS:2026:3794, Raad van State, 01-07-2026, 202501754/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 22 september 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders van Hengelo een aanvraag van [appellant] om brede ondersteuning gedeeltelijk ingewilligd. Deze uitspraak gaat over de zogenoemde brede ondersteuning voor erkende slachtoffers van de toeslagenaffaire. De ondersteuning is bedoeld voor het maken van een nieuwe start na de problemen die zij als gevolg van de toeslagenproblematiek hebben ervaren. Uitgangspunt is daarbij dat de betrokkene en zijn eventuele gezinsleden zo snel en zo goed als mogelijk hun leven weer op de rit krijgen. [appellant] en zijn echtgenote zijn erkend als gedupeerden van de toeslagenaffaire. Zij hebben zich op 17 november 2022 bij het college gemeld voor brede ondersteuning.
Kern van de zaak
Een erkend gedupeerde van de toeslagenaffaire en zijn echtgenote vroegen bij de gemeente Hengelo brede ondersteuning aan op het leefgebied wonen. Het college weigerde vergoeding voor drie binnendeuren, plafondvervanging en stucwerk op grond van het criterium dat ondersteuning alleen noodzakelijk is bij veiligheid en leefbaarheid. De appellant bestreed dit besluit.
Beslissing van de rechter
De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond, vernietigt zowel de uitspraak van de rechtbank Overijssel als het besluit van het college van Hengelo, en draagt het college op binnen 13 weken een nieuw besluit te nemen. Het college had het besluit onvoldoende gemotiveerd dan wel onjuist beoordeeld aan de hand van het gehanteerde noodzakelijkheidscriterium.
Impactscore
MiddelDe uitspraak betreft een individuele zaak in het kader van de hersteloperatie toeslagen, een maatschappelijk relevant dossier, maar stelt geen fundamenteel nieuwe rechtsregels vast. De impact is vooral relevant voor toeslagengedupeerden in vergelijkbare woonondersteuningszaken.
Belangrijkste punten
- 1Erkende toeslagengedupeerden hebben recht op brede ondersteuning op vijf leefgebieden op grond van artikel 2.21 Wet hersteloperatie toeslagen (Wht).
- 2De gemeente Hengelo hanteerde een criterium van 'veiligheid en leefbaarheid' als maatstaf voor noodzakelijk woningonderhoud.
- 3Het college baseerde de gedeeltelijke vergoeding (€ 152.883,00) op een bouwtechnisch onderzoeksrapport, maar weigerde vergoeding voor binnendeuren, plafonds en stucwerk.
- 4De Raad van State oordeelt dat het besluit en de uitspraak van de rechtbank geen stand houden en draagt het college op een nieuw besluit te nemen.
- 5Tegen het nieuwe besluit staat uitsluitend beroep open bij de Raad van State, wat de rechtsgang concentreert bij één instantie.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat gemeenten bij de beoordeling van woningondersteuning onder de Wht zorgvuldige en deugdelijke motivering moeten leveren die aansluit bij de wettelijke doelstelling van brede ondersteuning. Het concentreren van rechtsbescherming bij de Afdeling voor vervolgbesluiten beperkt de verdere rechtsgang.
Praktische impact
De appellant en zijn echtgenote krijgen een nieuwe kans op vergoeding van de omstreden bouwkundige werkzaamheden, nu het college een nieuw en beter gemotiveerd besluit moet nemen binnen dertien weken. Dit kan leiden tot een hogere of aanvullende vergoeding voor woningonderhoud.
Onderwerp-impact
Voor toeslagengedupeerden die brede ondersteuning aanvragen bij hun gemeente op het leefgebied wonen, onderstreept deze uitspraak dat gemeenten niet zonder deugdelijke onderbouwing specifieke onderdelen van woningonderhoud mogen weigeren.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Raad van State van 1 juli 2026 betreft de brede ondersteuning die erkende slachtoffers van de toeslagenaffaire kunnen ontvangen op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht). Appellant en zijn echtgenote zijn erkend als gedupeerden en meldden zich in november 2022 bij de gemeente Hengelo voor ondersteuning. Het geschil spitste zich toe op het leefgebied wonen: het college weigerde een vergoeding voor het vervangen van drie binnendeuren, het vervangen van de plafonds in de gehele woning en voor stucwerkzaamheden. De gemeente paste daarbij een eigen criterium toe, inhoudende dat woningonderhoud alleen wordt vergoed als het bijdraagt aan de veiligheid (geen gezondheidsschade) of leefbaarheid (geen belemmeringen in dagelijkse behoeften) van de woning. Op basis van een bouwtechnisch onderzoeksrapport kende het college wel een aanzienlijke vergoeding toe van ruim € 152.000,00, maar niet voor de genoemde onderdelen. De rechtbank Overijssel had het beroep van appellant ongegrond verklaard. In hoger beroep oordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State anders: het hoger beroep wordt gegrond verklaard, de uitspraak van de rechtbank wordt vernietigd en het besluit van het college van 16 februari 2024 houdt evenmin stand. De Raad van State draagt het college op binnen dertien weken een nieuw besluit te nemen. Opmerkelijk is dat tegen dit nieuwe besluit uitsluitend beroep kan worden ingesteld bij de Afdeling zelf, waarmee de rechtsgang wordt geconcentreerd. De uitspraak benadrukt dat gemeenten bij de uitvoering van de hersteloperatie hun besluiten over woningondersteuning zorgvuldig en inzichtelijk moeten motiveren, in lijn met de wettelijke doelstelling dat gedupeerden zo snel en goed mogelijk hun leven weer op orde kunnen brengen.