Muilkorfgebod herder Luna vernietigd door Raad van State
ECLI:NL:RVS:2026:1531, Raad van State, 18-03-2026, 202404705/1/A3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 19 april 2022 heeft de burgemeester van Den Helder een aanlijn- en muilkorfgebod opgelegd voor Luna, een Anatolische herder van [appellant]. Verder heeft de burgemeester een aanlijngebod opgelegd voor Gini, een andere Anatolische herder van [appellant]. Bij besluit van 19 april 2022 heeft de burgemeester herder Luna gevaarlijk verklaard en op grond van artikel 2:59, eerste lid, van de Algemene plaatselijke verordening Den Helder 2021 een aanlijn- en muilkorfgebod opgelegd. De aanleiding hiervoor waren twee incidenten. Het eerste incident vond op 7 februari 2022 plaats tussen herder Luna en een Engelse setter. Het tweede incident vond eind februari 2022 plaats tussen herder Luna en een labrador. Op grond van de Beleidsregel bijtincidenten honden Den Helder wordt, wanneer meer dan één keer binnen een periode van twee jaar een bijtincident zonder ernstig letsel of ernstige gevolgen plaatsvindt, dit ook als een ernstig bijtincident aangemerkt. Volgens de Beleidsregel wordt een hond die een ernstig bijtincident heeft veroorzaakt tot een gevaarlijke hond verklaard en kan dan een aanlijn- en muilkorfgebod worden opgelegd. De burgemeester heeft aannemelijk geacht dat herder Luna bij beide incidenten de andere hond heeft gebeten. [appellant] is het hier niet mee eens.
Kern van de zaak
De burgemeester van Den Helder legde een aanlijn- en muilkorfgebod op aan herder Luna na twee bijtincidenten in februari 2022. De eigenaar bestreed dat Luna daadwerkelijk had gebeten. De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond, waarna de eigenaar in hoger beroep ging bij de Raad van State.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is gegrond verklaard: de Raad van State vernietigt de uitspraak van de rechtbank en herroept het aanlijn- en muilkorfgebod. De doorslaggevende reden is dat onvoldoende aannemelijk is gemaakt dat herder Luna (met name bij het tweede incident) daadwerkelijk heeft gebeten.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is relevant voor gemeentelijk handhavingsbeleid rondom gevaarlijke honden en de bewijslast bij bijtincidenten, maar heeft een beperkt toepassingsbereik en stelt geen fundamenteel nieuwe rechtsregels.
Belangrijkste punten
- 1Burgemeester legde aanlijn- en muilkorfgebod op na twee vermeende bijtincidenten binnen twee jaar op grond van de APV Den Helder en de Beleidsregel bijtincidenten
- 2De Beleidsregel stelt dat twee bijtincidenten zonder ernstig letsel binnen twee jaar gelden als één 'ernstig bijtincident', wat leidt tot gevaarlijkverklaring
- 3Bij het tweede incident (labrador) verklaarde de eigenares dat zij het bijten zelf niet had waargenomen, enkel dat de labrador jankend naar haar toekwam en de volgende dag een wond had
- 4De Raad van State acht het bewijs voor daadwerkelijk bijten door Luna onvoldoende, en vernietigt zowel het besluit op bezwaar als het primaire besluit
- 5De Afdeling bestuursrechtspraak herroept het primaire besluit zelf, waarmee definitief een einde komt aan het muilkorfgebod
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat voor een gevaarlijkverklaring en bijbehorend muilkorfgebod voldoende concreet bewijs vereist is dat de betreffende hond daadwerkelijk heeft gebeten; indirecte aanwijzingen zijn onvoldoende. Dit stelt grenzen aan de toepassing van beleidsregels die meerdere incidenten automatisch als ernstig kwalificeren.
Praktische impact
Het muilkorfgebod voor herder Luna wordt opgeheven en de eigenaar hoeft de hond niet meer gemuilkorfd uit te laten. De burgemeester dient de proceskosten te vergoeden.
Onderwerp-impact
Voor gemeenten die handhaven op bijtincidenten via APV-beleidsregels betekent dit dat zij stevig feitelijk bewijs moeten verzamelen per incident, en dat getuigenverklaringen die het bijten zelf niet bevestigen onvoldoende grondslag bieden voor een maatregel.
Samenvatting
Deze zaak betreft een hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State over een door de burgemeester van Den Helder opgelegd aanlijn- en muilkorfgebod voor de Anatolische herder Luna. De aanleiding waren twee bijtincidenten in februari 2022: één met een Engelse setter en één met een labrador. Op grond van de Beleidsregel bijtincidenten Den Helder worden twee incidenten zonder ernstig letsel binnen twee jaar aangemerkt als een 'ernstig bijtincident', wat leidt tot gevaarlijkverklaring van de hond en oplegging van een muilkorfgebod. De eigenaar van Luna betwistte dat zijn hond daadwerkelijk had gebeten. De rechtbank Noord-Holland verklaarde het beroep ongegrond en achtte beide incidenten voldoende aannemelijk. Voor het eerste incident baseerde de rechtbank zich op een getuigenverklaring, een foto van een wond en een dierenartsfactuur. Voor het tweede incident constateerde de rechtbank echter dat de eigenares van de labrador zelf niet had gezien dat Luna beet, maar slechts verklaarde dat haar hond jankend naar haar toekwam en de volgende dag een wond had. De Raad van State oordeelt dat dit bewijs voor het tweede incident onvoldoende is om aannemelijk te maken dat Luna daadwerkelijk heeft gebeten. Zonder vastgesteld tweede bijtincident kan niet worden voldaan aan de drempel van de beleidsregel voor een 'ernstig bijtincident'. Het hoger beroep wordt gegrond verklaard, de uitspraak van de rechtbank wordt vernietigd, en de Afdeling herroept zelf het primaire besluit van 19 april 2022 voor zover daarin het muilkorfgebod was opgelegd. Daarmee is definitief een einde gekomen aan de maatregel. De uitspraak benadrukt het belang van concreet, direct bewijs bij bestuursrechtelijke handhavingsbesluiten jegens individuele burgers.