RvS beoordeelt eigen bijdrage asielzoekers met dwangsom als vermogen
ECLI:NL:RVS:2026:139, Raad van State, 14-01-2026, 202107338/1/V1
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 4 maart 2021 heeft het Centraal Orgaan opvang asielzoekers de hoogte van de eigen bijdrage van appellant in de kosten van de opvang vastgesteld op € 878,00. Het COa biedt opvangvoorzieningen voor asielzoekers en verlangt een eigen bijdrage in de kosten daarvan als zij vermogen en/of inkomen hebben. Zij kunnen bijvoorbeeld vermogen hebben als zij een dwangsom van de IND hebben ontvangen, omdat de asielprocedure te lang heeft geduurd. Deze uitspraak gaat over de vraag of het COa op grond van de Rva 2005 en de Reba 2008 voor vreemdelingen een eigen bijdrage mag vaststellen in de kosten van opvang wegens het hebben van vermogen boven de vermogensgrens, als deze vreemdelingen alleen over dit vermogen beschikken, omdat de IND aan hen een dwangsom heeft betaald. Ook speelt de vraag of het COa daarbij gebruik mag maken van ontvangen informatie van de IND over aan vreemdelingen uitbetaalde dwangsommen.
Kern van de zaak
Het COa vordert een eigen bijdrage in opvangkosten van asielzoekers die een dwangsom van de IND hebben ontvangen wegens te lang durende asielprocedures. De vraag is of zo'n dwangsom als 'vermogen' mag worden aangemerkt waarover een eigen bijdrage verschuldigd is. Asielzoekers betwisten dit en zijn naar de rechter gestapt.
Beslissing van de rechter
De uitspraak is onvolledig aangeleverd en bevat alleen de inleiding en juridische context; de daadwerkelijke beslissing van de Raad van State is niet weergegeven in de beschikbare tekst. Op basis van de beschikbare informatie kan de uitkomst niet met zekerheid worden vastgesteld.
Impactscore
MiddelDe zaak betreft een specifieke groep asielzoekers en een afgebakende rechtsvraag over het vermogensbegrip in de Reba 2008; de impact is reëel maar beperkt in omvang. De score wordt gedrukt door de onvolledigheid van de aangeleverde uitspraak.
Belangrijkste punten
- 1Het COa kan op grond van artikel 20 Rva 2005 een eigen bijdrage in opvangkosten opleggen aan asielzoekers met vermogen boven de Participatiewet-grens (artikel 34).
- 2Vergoedingen voor immateriële schade zijn op grond van artikel 7 lid 2 sub e Reba 2008 uitdrukkelijk uitgezonderd van het vermogensbegrip.
- 3De centrale rechtsvraag is of een door de IND betaalde dwangsom wegens te lange asielprocedure als 'vermogen' kwalificeert in de zin van de Reba 2008.
- 4Het COa heeft intern beleid (Beleidskader Werk en Inkomen en Werkinstructie Reba bij vermogen) ontwikkeld voor de uitvoering van de eigen bijdrageregeling.
- 5De uitkomst van deze zaak is bepalend voor de financiële positie van een kwetsbare groep asielzoekers die reeds gedupeerd zijn door trage besluitvorming van de IND.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de reikwijdte van het vermogensbegrip in de Reba 2008, in het bijzonder of dwangsommen wegens termijnoverschrijding door de IND onder de immateriële schadevergoedingsuitzondering vallen of als gewoon vermogen worden behandeld.
Praktische impact
Voor asielzoekers die een dwangsom van de IND hebben ontvangen is de uitkomst direct financieel relevant: bij kwalificatie als vermogen kunnen zij worden geconfronteerd met terugvordering van opvangkosten, terwijl zij al gedupeerd zijn door de te lange asielprocedure.
Onderwerp-impact
De uitspraak raakt het bredere stelsel van asielopvang en de verhouding tussen verschillende overheidsorganen (IND en COa), en kan gevolgen hebben voor de praktijk rondom dwangsommen in het asieldomein.
Samenvatting
Deze zaak bij de Raad van State draait om de vraag of het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COa) een eigen bijdrage in opvangkosten mag opleggen aan asielzoekers die een dwangsom hebben ontvangen van de IND wegens een te lang durende asielprocedure. Het COa is op grond van artikel 3 Wet COa belast met de opvang van asielzoekers en heeft op basis van de Regeling verstrekkingen asielzoekers 2005 (Rva 2005) en de Regeling eigen bijdrage asielzoekers met inkomen en vermogen 2008 (Reba 2008) de bevoegdheid om een eigen bijdrage op te leggen aan asielzoekers die vermogen bezitten boven de grens van artikel 34 Participatiewet. De centrale juridische vraag is of een door de IND betaalde dwangsom – als compensatie voor het overschrijden van de beslistermijn – kwalificeert als 'vermogen' in de zin van de Reba 2008, of dat deze valt onder de uitzondering voor immateriële schadevergoedingen uit artikel 7 lid 2 sub e van die regeling. Dit onderscheid is cruciaal: wordt de dwangsom als vermogen aangemerkt, dan kan het COa de opvangkosten terugvorderen; valt hij onder de immateriële schadevergoedingsuitzondering, dan is geen eigen bijdrage verschuldigd. De juridische spanning is bijzonder prangend, omdat asielzoekers die een dwangsom ontvangen al slachtoffer zijn van overheidsfalfalen door de IND, en vervolgens door het COa alsnog worden aangeslagen voor opvangkosten. De daadwerkelijke beslissing van de Raad van State is in de aangeleverde tekst niet opgenomen, waardoor een volledige analyse niet mogelijk is. De uitkomst zal echter richtinggevend zijn voor de praktijk rondom eigen bijdragen in het asielopvangdomein.