Student UvA bestraft voor AI-fraude bij juridische schrijfopdracht
ECLI:NL:RVS:2025:3585, Raad van State, 30-07-2025, 202501708/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 15 oktober 2024 heeft de examencommissie van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam de door [appellant] gemaakte opdracht Jurisprudentie- en Literatuuronderzoek van het vak Amsterdam Law Firm 2.1 wegens fraude ongeldig verklaard en hem uitgesloten van de eerste-kans tentamens van de vakken Goederenrecht en Europees recht. [appellant] volgt de bachelor Rechtsgeleerdheid aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam. Voor het vak Amsterdam Law Firm 2.1 moest hij in groepsverband de opdracht Jurisprudentie- en Literatuuronderzoek maken. De werkgroepdocent heeft geconstateerd dat de in de opdracht gebruikte bronnen 2 tot en met 5 niet bestaan. [appellant] heeft op navraag van de docent te kennen gegeven deze bronnen te hebben toegevoegd aan de lijst van de geannoteerde bibliografie. Nadat de docent [appellant] te kennen heeft gegeven dat zij de bronnen niet kon vinden, heeft hij later op de dag links naar alternatieve bronnen aangeleverd.
Kern van de zaak
Een rechtenstudent aan de Universiteit van Amsterdam gebruikte bij een groepsopdracht bronnen die niet bestonden, vermoedelijk gegenereerd door AI. De examencommissie legde een sanctie op; de student tekende beroep aan bij het College van Beroep voor de Examens (CBE) en vervolgens bij de Raad van State.
Beslissing van de rechter
De Raad van State oordeelt dat het CBE terecht heeft vastgesteld dat de fraude buiten redelijke twijfel is komen vast te staan, mede omdat de bronnen niet bestonden en de student zelf heeft verklaard AI te hebben gebruikt. Het beroep wordt ongegrond verklaard; de sancties (ongeldigverklaring opdracht, uitsluiting eerste-kans tentamens) blijven in stand.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft beperkte precedentwerking buiten de onderwijssector, maar is relevant gezien de groeiende problematiek van AI-gebruik in academische omgevingen en de vraag hoe examencommissies dit mogen aanpakken.
Belangrijkste punten
- 1Niet-bestaande bronnen in een academische opdracht wekken gegrond vermoeden van AI-gebruik of bronvervalsing
- 2Eigen verklaring van de student dat hij AI heeft gebruikt, is doorslaggevend bewijs bij het vaststellen van fraude
- 3De examencommissie heeft voldaan aan het zorgvuldigheidsbeginsel door de student tijdig en volledig te informeren over het fraudevermoeden
- 4Sancties omvatten ongeldigverklaring van de schrijfopdracht én uitsluiting van eerste-kans tentamens voor twee andere vakken
- 5De Afdeling Bestuursrechtspraak toetst of de procedure correct is gevolgd en de sanctie evenredig is
Impactanalyse
Juridische impact
Deze uitspraak bevestigt dat universiteiten bij bewezen AI-fraude stevige sancties mogen opleggen, mits de zorgvuldigheids- en evenredigheidsbeginselen in acht worden genomen. Het vormt een precedent voor de beoordeling van AI-gerelateerde fraude in het hoger onderwijs.
Praktische impact
Studenten die (niet-bestaande) AI-gegenereerde bronnen gebruiken lopen een serieus risico op ongeldigverklaring van hun werk én uitsluiting van toetsmogelijkheden; instellingen worden bevestigd in hun bevoegdheid om dergelijke sancties op te leggen.
Onderwerp-impact
De uitspraak heeft directe betekenis voor het onderwijs en het gebruik van AI-tools door studenten; het zet de toon voor hoe hogescholen en universiteiten AI-fraude juridisch kunnen handhaven.
Samenvatting
Een student aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam diende bij een groepsopdracht voor het vak Amsterdam Law Firm 2.1 een geannoteerde bibliografie in met bronnen die achteraf niet bleken te bestaan. Nadat de werkgroepdocent de student hierop aansprak, leverde hij alternatieve links aan, maar het vermoeden rees dat de oorspronkelijke bronnen waren gegenereerd door kunstmatige intelligentie. De examinator meldde dit bij de examencommissie, die de student hoorde en vervolgens concludeerde dat hij in strijd met het examenreglement had gefraudeerd door ongeoorloofd gebruik van AI. Als sanctie werd de schrijfopdracht ongeldig verklaard en werd de student uitgesloten van de eerste-kans tentamens voor de vakken Goederenrecht en Europees recht. De student ging in beroep bij het College van Beroep voor de Examens (CBE), dat het oordeel van de examencommissie bevestigde: de fraude was buiten redelijke twijfel komen vast te staan, zowel op grond van de niet-bestaande bronnen als op grond van de eigen verklaring van de student. Vervolgens stapte de student naar de Raad van State. De Afdeling Bestuursrechtspraak beoordeelde onder meer of het zorgvuldigheidsbeginsel was nageleefd. Zij concludeert dat de student tijdig en volledig is geïnformeerd over het fraudevermoeden — de uitnodiging voor het hoorgesprek bevatte de volledige melding van de examinator — en dat hij voldoende gelegenheid had te reageren. Het beroep wordt ongegrond verklaard. De uitspraak is relevant voor de groeiende praktijk van AI-gebruik in het onderwijs en bevestigt dat examencommissies, mits zorgvuldig handelend, stevige sancties mogen opleggen bij bewezen AI-fraude.