Afghaanse moeder mag gezinshereniging aanvragen na Taliban-vlucht
ECLI:NL:RBDHA:2026:31611, Rechtbank Den Haag, 26-10-2026, NL25.11520
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Gezinshereniging. 8 EVRM. De rechtbank is van oordeel dat er in het geval van eiseres wel sprake is van bijkomende elementen van afhankelijkheid die de gebruikelijke emotionele banden overstijgen en dus beschermenswaardig familie- en gezinsleven in de zin van artikel 8 EVRM. Verweerder heeft de bijkomende elementen van afhankelijkheid niet in onderling samenhang beoordeeld en daarbij de emotionele band en vluchtsituatie onvoldoende kenbaar meegewogen.
Kern van de zaak
Een 67-jarige Afghaanse vrouw (eiseres) verblijft alleen in Iran nadat zij en haar dochter (referente, voormalig Officier van Justitie in Kabul) in 2021 moesten vluchten voor de Taliban. Referente werd door Nederland geëvacueerd, maar eiseres kon niet mee. Eiseres vecht tegen een besluit inzake gezinshereniging waarbij zij niet is gehoord in bezwaar.
Beslissing van de rechter
De rechtbank oordeelt vermoedelijk dat het besluit onzorgvuldig is genomen omdat eiseres ten onrechte niet is gehoord in bezwaar. De doorslaggevende reden is dat de beoordeling van familie- en gezinsleven sterk afhankelijk is van de individuele omstandigheden van het geval, waardoor horen in bezwaar het uitgangspunt had moeten zijn.
Impactscore
LaagDe uitspraak past binnen bestaande rechtspraak over de hoorplicht en voegt geen nieuwe rechtsnorm toe; de impact is voornamelijk individueel en casuïstisch van aard.
Belangrijkste punten
- 1Horen in bezwaar is het uitgangspunt; de minister moet terughoudend omgaan met uitzonderingen op de hoorplicht
- 2Een besluit over gezinshereniging vereist een individuele belangenafweging, waarbij persoonlijke omstandigheden doorslaggevend zijn
- 3Eiseres (67) is medisch kwetsbaar en volledig afhankelijk van referente; andere familieleden kunnen haar niet bijstaan vanwege reisbeperkingen in Iran
- 4Referente werkte als Officier van Justitie in Kabul en werd als vluchteling door Nederland geëvacueerd; eiseres bleef achter
- 5De feiten duiden op een meer dan gebruikelijke afhankelijkheidsrelatie (more than normal emotional ties) tussen moeder en dochter
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat bij gezinsherenigingszaken met een individuele belangenafweging de hoorplicht in bezwaar zwaar weegt en dat schending hiervan kan leiden tot vernietiging van het besluit.
Praktische impact
Voor eiseres betekent dit dat haar zaak opnieuw moet worden beoordeeld, waarbij zij alsnog de kans krijgt haar persoonlijke omstandigheden mondeling toe te lichten; voor de minister impliceert dit dat horen niet lichtvaardig achterwege mag worden gelaten in kwetsbare gezinsherenigingszaken.
Onderwerp-impact
In vreemdelingenrechtelijke procedures rondom gezinshereniging van kwetsbare ouderen die zijn achtergebleven in onveilige landen, onderstreept deze zaak het belang van procedurele zorgvuldigheid en individuele toetsing.
Samenvatting
Deze zaak betreft een 67-jarige Afghaanse vrouw die in Iran achterblijft nadat zij en haar dochter – een voormalige Officier van Justitie uit Kabul – in augustus 2021 moesten vluchten voor de Taliban. De dochter (referente) werd door Nederland geëvacueerd vanuit Teheran, maar het was niet mogelijk eiseres mee te nemen. Sindsdien woont eiseres alleen in Iran, medisch kwetsbaar en afhankelijk van buren en referente voor haar dagelijkse verzorging. Referente is haar primaire verzorger en financiële steunpilaar; andere familieleden kunnen eiseres niet bereiken vanwege reisbeperkingen en illegaal verblijf in Iran. Eiseres heeft een verzoek tot gezinshereniging ingediend, maar de minister heeft hierop negatief beslist. In bezwaar is eiseres niet gehoord. De rechtbank buigt zich over de vraag of het achterwege laten van een hoorzitting in bezwaar rechtmatig was. De rechtbank oordeelt dat horen in bezwaar het uitgangspunt is en dat de minister hier terughoudend van mag afwijken. Omdat de beoordeling van het bestaan van familie- of gezinsleven tussen eiseres en referente sterk afhankelijk is van de individuele feiten en omstandigheden – zoals de medische toestand van eiseres, de dagelijkse afhankelijkheidsrelatie en de uitzonderlijke vluchtgeschiedenis – had horen in de rede gelegen. Het schenden van deze hoorplicht maakt het besluit procedureel gebrekkig. De uitspraak is op basis van de beschikbare tekst gedeeltelijk onvolledig, maar de juridische lijn is helder: in kwetsbare, feitelijk complexe gezinsherenigingszaken mag de minister de hoorplicht niet lichtvaardig terzijde schuiven. Dit sluit aan bij de werkinstructie 2022/20 en vaste Afdelingsrechtspraak.