Minister verplicht tot besluit op aanvraag op straffe van dwangsom

Samenvatting

In deze zaak bij de Rechtbank Den Haag heeft een eiser beroep ingesteld wegens het niet-tijdig nemen van een besluit op zijn aanvraag door de minister. Bijzonder aan deze zaak is dat de rechtbank al eerder, in een uitspraak van 12 december 2024, een uitdrukkelijke termijn had gesteld voor het nemen van dat besluit. Omdat die termijn inmiddels was verstreken zonder dat de minister had beslist, oordeelde de rechtbank dat van eiser niet gevergd kon worden eerst een ingebrekestelling te sturen. Het beroep was dan ook ontvankelijk ondanks het ontbreken van die ingebrekestelling. De rechtbank stelde vervolgens vast dat de minister inderdaad niet tijdig had beslist, verklaarde het beroep kennelijk gegrond en vernietigde het met een besluit gelijkgestelde niet-tijdig beslissen. De minister werd opgedragen binnen twee weken na verzending van de uitspraak een besluit op de aanvraag bekend te maken. Aan die verplichting werd een dwangsom verbonden van € 100,- per dag bij overschrijding, met een maximum van € 15.000,-. Opmerkelijk is dat de rechtbank daarbij uitdrukkelijk afstapt van het hogere dwangsomtarief van € 250,- per dag (maximum € 37.500,-) dat eerder werd gehanteerd bij opvolgende beroepen. Deze tariefsverlaging volgt mede uit de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 31 maart 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:1792). Het hogere tarief blijft slechts beschikbaar als de rechtbank een sterke prikkel noodzakelijk acht, hetgeen in deze zaak niet het geval was. Verder werd de minister veroordeeld tot vergoeding van het griffierecht van € 200,- en de proceskosten van € 467,-. De uitspraak illustreert de doorwerking van de nieuwe RvS-lijn in de dagelijkse bestuurspraktijk rondom niet-tijdig beslissen.