Hoge Raad: Nederlandse socialezekerheidswetgeving terecht van toepassing op grenswerker
ECLI:NL:HR:2026:958, Hoge Raad, 26-06-2026, 24/03543
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Art. 53, lid 1, AOW en overeenkomstige bepalingen in andere volksverzekeringswetten; art. 13, lid 1, Verordening (EG) 883/2004; art. 14, lid 8, Verordening (EG) 987/2009; over een feitelijk oordeel en de motivering daarvan door CRvB kan niet met succes worden geklaagd.
Kern van de zaak
Een in Nederland wonende persoon werkte (deels) in het buitenland en betwistte dat de Nederlandse socialezekerheidswetgeving op hem van toepassing was over de periode 1 oktober 2016 tot en met 31 mei 2017. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) stelde dat hij een substantieel deel van zijn werkzaamheden in Nederland verrichtte, waardoor Nederland op grond van Europese coördinatieverordeningen de bevoegde lidstaat was.
Beslissing van de rechter
De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep ongegrond. De doorslaggevende reden is dat de Centrale Raad van Beroep terecht heeft vastgesteld dat belanghebbende gedurende de in geding zijnde periode een substantieel deel van zijn werkzaamheden in Nederland verrichtte, zodat op grond van artikel 13 lid 1 sub a van Verordening (EG) nr. 883/2004 juncto artikel 14 lid 8 van Verordening (EG) nr. 987/2009 de Nederlandse socialezekerheidswetgeving van toepassing was.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is afkomstig van de Hoge Raad en bevestigt bestaande Europese en nationale rechtspraak over de aanwijzingsregels bij grensoverschrijdende arbeid; zij stelt geen nieuwe fundamentele rechtsregel maar geeft wel duidelijkheid over de beperkte cassatieruimte en het substantieel-deel-criterium.
Belangrijkste punten
- 1Cassatie tegen uitspraken van de Centrale Raad inzake AOW-besluiten is slechts mogelijk ter zake van schending of verkeerde toepassing van in artikel 53 lid 1 AOW genoemde bepalingen; procesrechtelijke klachten vallen daar niet onder.
- 2Artikel 13 lid 1 sub a van Verordening (EG) nr. 883/2004 wijst de wetgeving van de woonstaat aan indien de werknemer aldaar een substantieel deel van zijn werkzaamheden verricht.
- 3Het criterium 'substantieel deel van werkzaamheden' in de zin van artikel 14 lid 8 Verordening (EG) nr. 987/2009 vereist dat de werknemer in de woonstaat arbeid verricht gedurende ten minste een bepaald minimumpercentage van zijn totale werktijd.
- 4Het eerste middel (klacht over niet-toezending hogerberoepschrift aan domicilieadres/gemachtigde) leidde niet tot cassatie omdat het geen schending van cassabele bepalingen bevatte.
- 5De Hoge Raad verwijst voor de toepasselijke Europese criteria mede naar HvJ 4 september 2025, Hakamp, C-203/24.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de beperkte cassatieruimte in AOW-zaken en consolideert de uitleg van het 'substantieel deel'-criterium uit de Europese socialezekerheidcoördinatieverordeningen in lijn met recente Europese rechtspraak (Hakamp). Dit biedt rechtszekerheid over de aanwijzing van de bevoegde lidstaat bij grensoverschrijdende arbeid.
Praktische impact
Grenswerkers die in hun woonstaat een substantieel deel van hun werkzaamheden verrichten, blijven onderworpen aan de socialezekerheidswetgeving van die woonstaat, met alle bijbehorende premieverplichtingen en uitkeringsrechten. Procedurele bezwaren over toezending van stukken kunnen in cassatie niet los worden ingeroepen buiten de beperkte cassatiegronden van artikel 53 AOW.
Onderwerp-impact
Voor personen die als grenswerker actief zijn en premies afdragen, verduidelijkt deze uitspraak dat de woonstaat doorslaggevend blijft zolang aldaar substantiële arbeid wordt verricht, ook al werkt men deels in een andere lidstaat.
Samenvatting
Deze zaak betreft een in Nederland wonende persoon die gedurende de periode 1 oktober 2016 tot en met 31 mei 2017 (ook) in het buitenland werkzaamheden verrichtte en bij de Sociale Verzekeringsbank in aanmerking wenste te komen voor toepassing van de socialezekerheidswetgeving van een andere lidstaat. De SVB stelde zich op het standpunt dat Nederland de bevoegde lidstaat was, omdat belanghebbende een substantieel deel van zijn werkzaamheden op Nederlands grondgebied verrichtte. De Centrale Raad van Beroep bevestigde dit oordeel met toepassing van artikel 13 lid 1 sub a van Verordening (EG) nr. 883/2004 en artikel 14 lid 8 van Verordening (EG) nr. 987/2009, die bepalen dat de woonstaat bevoegd is indien de werknemer daar een substantieel deel — in de praktijk ten minste een bepaald minimumpercentage — van zijn totale arbeid verricht. Belanghebbende stelde twee cassatiemiddelen in. Het eerste middel klaagde over een procedurele onregelmatigheid: het hogerberoepschrift van de SVB zou niet zijn toegezonden aan het gekozen domicilieadres en evenmin aan de bij de rechtbank optredende gemachtigde. De Hoge Raad verwierp dit middel omdat cassatie in AOW-zaken op grond van artikel 53 lid 1 AOW uitsluitend openstaat wegens schending of verkeerde toepassing van de daar genoemde bepalingen; een louter procesrechtelijke klacht valt daar niet onder. Het tweede middel richtte zich tegen het oordeel over de substantialiteit van de in Nederland verrichte arbeid. Ook dit middel slaagde niet: de Hoge Raad oordeelde dat de Centrale Raad het 'substantieel deel'-criterium juist heeft toegepast, mede in het licht van de recente Europese rechtspraak (HvJ Hakamp, C-203/24). Het cassatieberoep werd ongegrond verklaard. De uitspraak bevestigt de bestaande aanwijzingsregels en de beperkte cassatieruimte in volksverzekeringszaken.