Cassatieberoep niet-ontvankelijk wegens onbetaald griffierecht
ECLI:NL:HR:2026:1931, Hoge Raad, 13-11-2026, 26/02056
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)HR verklaart het beroep in cassatie n-o.
Kern van de zaak
Een belastingplichtige (belanghebbende) stelde beroep in cassatie in bij de Hoge Raad tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam. Belanghebbende weigerde het griffierecht vooraf te betalen en betwistte de verenigbaarheid van de Nederlandse griffierechtregeling met artikel 47 van het EU-Handvest van de grondrechten.
Beslissing van de rechter
De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie niet-ontvankelijk wegens het niet voldoen van het griffierecht binnen de gestelde termijn. De doorslaggevende reden is dat het argument over strijd met artikel 47 EU-Handvest geen grond oplevert voor het oordeel dat belanghebbende niet in verzuim is geweest, en de Hoge Raad ziet – onder verwijzing naar een eerder arrest van 12 juni 2026 – geen aanleiding prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is een bevestiging van bestaande jurisprudentie (HR 12 juni 2026) en heeft geen zelfstandige rechtsontwikkeling, maar is relevant omdat de Hoge Raad opnieuw expliciet weigert prejudiciële vragen te stellen over de verenigbaarheid van het griffierechtregime met het EU-Handvest.
Belangrijkste punten
- 1Griffierecht werd niet betaald na aangetekende aanmaning; Track&Trace bevestigt ontvangst van de brief op het opgegeven adres.
- 2Belanghebbende betoogt dat verplichte voorafbetaling van griffierecht strijdig is met artikel 47 juncto artikel 52 van het EU-Handvest (recht op effectieve toegang tot de rechter).
- 3Hoge Raad verwijst naar het arrest van 12 juni 2026 (ECLI:NL:HR:2026:915) en stelt geen prejudiciële vragen aan het HvJEU.
- 4Niet-ontvankelijkheid volgt dwingend uit artikel 8:41 lid 6 Awb bij niet-betaling van griffierecht.
- 5Geen proceskostenveroordeling uitgesproken.
Impactanalyse
Juridische impact
De Hoge Raad bevestigt zijn eerder ingenomen standpunt dat de Nederlandse griffierechtregeling niet in strijd is met artikel 47 EU-Handvest en dat verwijzing naar het HvJEU niet nodig is; dit sluit verdere rechtsvragen op dit punt in cassatiezaken voorlopig af.
Praktische impact
Belastingplichtigen die cassatie instellen moeten het griffierecht tijdig betalen; het niet-betalen leidt onherroepelijk tot niet-ontvankelijkheid, ook als zij de regeling betwisten op grond van Europees recht.
Onderwerp-impact
Voor belastingzaken en bestuursrechtelijke procedures bevestigt deze uitspraak dat het griffierechtmodel waarbij vooraf wordt geheven standhoudend is, en dat Europeesrechtelijke bezwaren daartegen op dit moment geen soelaas bieden.
Samenvatting
In deze zaak had een belastingplichtige cassatieberoep ingesteld bij de Hoge Raad tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam. De griffier stuurde op 1 juli 2026 een aangetekende brief met het verzoek het verschuldigde griffierecht binnen vier weken te betalen. Ondanks bevestigde aflevering via Track&Trace bleef betaling uit. Op 31 augustus 2026 werd belanghebbende nogmaals in de gelegenheid gesteld te verklaren waarom het griffierecht niet was voldaan. Belanghebbende reageerde op 16 september 2026 met het betoog dat de verplichting om griffierecht vooraf te betalen – op straffe van niet-ontvankelijkheid – onverenigbaar is met artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (recht op effectieve rechterlijke bescherming) in samenhang met artikel 52 (beperkingsclausule). Volgens belanghebbende zou het veel proportioneler zijn het griffierecht pas achteraf te heffen indien het beroep ongegrond wordt verklaard. Hij verzocht de Hoge Raad hierover prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie. De Hoge Raad verwerpt dit betoog volledig. Onder verwijzing naar rechtsoverwegingen 3.1.3 tot en met 3.4 van zijn arrest van 12 juni 2026 (ECLI:NL:HR:2026:915) oordeelt de Hoge Raad dat er geen aanleiding bestaat prejudiciële vragen te stellen. Het argument levert geen grond op voor het oordeel dat belanghebbende niet in verzuim is geweest. Op grond van artikel 8:41 lid 6 Awb, dat dwingend niet-ontvankelijkheid voorschrijft bij niet-betaling van griffierecht, verklaart de Hoge Raad het cassatieberoep niet-ontvankelijk. Er wordt geen proceskostenveroordeling uitgesproken. De uitspraak consolideert de lijn dat het Nederlandse stelsel van vooraf geheven griffierecht de toets aan het Europese effectiviteitsbeginsel doorstaat.