Cassatieberoep niet-ontvankelijk wegens onbetaald griffierecht
ECLI:NL:HR:2026:1928, Hoge Raad, 13-11-2026, 26/02045
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)HR verklaart het beroep in cassatie n-o.
Kern van de zaak
Een belastingplichtige (belanghebbende) stelde beroep in cassatie in bij de Hoge Raad tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam. De belanghebbende weigerde het griffierecht te betalen en betoogde dat de verplichte voorafgaande betaling van griffierecht op straffe van niet-ontvankelijkheid in strijd is met artikel 47 van het EU-Handvest.
Beslissing van de rechter
Het cassatieberoep is niet-ontvankelijk verklaard op grond van artikel 8:41 lid 6 Awb, omdat het griffierecht niet tijdig is betaald. De Hoge Raad ziet geen aanleiding prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie, onder verwijzing naar zijn eerdere arrest van 12 juni 2026 (ECLI:NL:HR:2026:915).
Impactscore
LaagDe uitspraak is een routinematige toepassing van vaste jurisprudentie (arrest 12 juni 2026) en betreft een procedurele niet-ontvankelijkheid zonder inhoudelijke beoordeling van de fiscale zaak; er worden geen nieuwe rechtsvragen beantwoord.
Belangrijkste punten
- 1Griffierecht werd niet voldaan binnen de gestelde termijn van vier weken na aangetekende brief van 1 juli 2026.
- 2Belanghebbende betoogde dat voorafgaande heffing van griffierecht op straffe van niet-ontvankelijkheid in strijd is met artikel 47 jo. artikel 52 EU-Handvest.
- 3Belanghebbende verzocht de Hoge Raad prejudiciële vragen te stellen aan het HvJ EU over de evenredigheid van het griffierechtenstelsel.
- 4De Hoge Raad verwees naar zijn arrest van 12 juni 2026 (ECLI:NL:HR:2026:915) en zag geen aanleiding voor het stellen van prejudiciële vragen.
- 5Geen proceskostenveroordeling uitgesproken.
Impactanalyse
Juridische impact
De Hoge Raad bevestigt zijn lijn uit het arrest van 12 juni 2026 dat het Nederlandse griffierechtenstelsel niet in strijd is met artikel 47 van het EU-Handvest en dat er geen aanleiding bestaat voor prejudiciële verwijzing naar het HvJ EU. Dit versterkt de bestendigheid van het huidige griffierechtenstelsel.
Praktische impact
Belastingplichtigen die cassatieberoep instellen dienen tijdig griffierecht te betalen; het verweer dat voorafgaande betaling EU-rechtelijk ontoelaatbaar is, wordt door de Hoge Raad niet gehonoreerd. Niet-betaling leidt onvermijdelijk tot niet-ontvankelijkheid.
Onderwerp-impact
Voor belastingzaken bij de Hoge Raad wordt bevestigd dat het griffierechtenstelsel van artikel 8:41 Awb onverkort van toepassing blijft, ook wanneer beroep wordt gedaan op EU-grondrechten.
Samenvatting
In deze zaak had een belastingplichtige cassatieberoep ingesteld bij de Hoge Raad tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam (7 april 2026) in een belastinggeschil. De griffier van de Hoge Raad had de belanghebbende bij aangetekende brief van 1 juli 2026 gewezen op de verschuldigdheid van griffierecht en een betalingstermijn van vier weken gesteld. De brief werd aantoonbaar afgeleverd, maar het griffierecht bleef onbetaald. Op 3 augustus 2026 werd de belanghebbende via het digitale dossier in de gelegenheid gesteld te verklaren waarom niet was betaald. In zijn reactie van 28 augustus 2026 voerde de belanghebbende aan dat de verplichting om griffierecht vooraf te betalen op straffe van niet-ontvankelijkheid in strijd is met het recht op effectieve rechtsbescherming zoals gegarandeerd door artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen in samenhang met artikel 52 Handvest. De belanghebbende betoogde dat een evenrediger systeem zou zijn om griffierecht slechts achteraf te heffen bij een ongegrond beroep, en verzocht de Hoge Raad hierover prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie. De Hoge Raad verwierp dit betoog en verwees naar de overwegingen in zijn arrest van 12 juni 2026 (ECLI:NL:HR:2026:915), waarin reeds uitvoerig is ingegaan op de verenigbaarheid van het griffierechtenstelsel van artikel 8:41 Awb met het EU-Handvest en de afwezigheid van een verplichting tot prejudiciële verwijzing. Op grond van artikel 8:41 lid 6 Awb verklaarde de Hoge Raad het cassatieberoep niet-ontvankelijk. Een proceskostenveroordeling werd niet uitgesproken. De uitspraak illustreert dat de Hoge Raad zijn lijn ten aanzien van de EU-rechtelijke houdbaarheid van het Nederlandse griffierechtenstelsel consequent doortrekt en geen ruimte ziet voor heroverweging of Europese toetsing via prejudiciële procedure.