Hoge Raad verwerpt bpm-bezwaar over rechtsbijstandvergoeding en immateriële schade

Samenvatting

In deze zaak had een belastingplichtige bpm voldaan voor drie vanuit een andere EU-lidstaat geïmporteerde gebruikte personenauto's. Omdat de feitelijke registratie in het Nederlandse kentekenregister telkens later plaatsvond dan de door hem aangehouden vijf werkdagen na aangifte, verleende de Inspecteur gedeeltelijke teruggaaf. De belastingplichtige verzocht vervolgens om vergoeding van de kosten van beroepsmatige rechtsbijstand die hij in de bezwaarfase had gemaakt, en stelde dat het Unierecht ertoe verplicht om in alle gevallen van bpm-teruggaaf bij uitspraak op bezwaar ook die kosten te vergoeden. Tevens maakte hij bezwaar tegen de door de rechtbank vastgestelde vergoeding van immateriële schade van € 500 wegens overschrijding van de redelijke behandeltermijn met bijna drie maanden. De centrale juridische vragen waren: (1) Is de voorwaarde in artikel 7:15 lid 2 Awb — dat het bestreden besluit moet zijn herroepen wegens een aan het bestuursorgaan te wijten onrechtmatigheid — in strijd met het Unierecht? En (2) Is de vergoeding van immateriële schade van € 500 terecht vastgesteld? De Hoge Raad verwerpt beide cassatiemiddelen. Ten aanzien van de bezwaarkosten overweegt de Hoge Raad dat het Unierecht niet verplicht tot vergoeding van bezwaarkosten in alle gevallen waarin bpm-teruggaaf wordt verleend. De nationale voorwaarde van een aan het bestuursorgaan te wijten onrechtmatigheid blijft daarmee overeind. Dit middel wordt zonder nadere motivering verworpen op grond van artikel 81 RO. Ten aanzien van de immateriële schade bevestigt de Hoge Raad het oordeel van het hof: de rechtbank heeft de vergoeding op € 500 mogen vaststellen in overeenstemming met de vaste uitgangspunten voor termijnoverschrijdingen. De uitspraak consolideert daarmee de bestaande rechtslijn en biedt importeurs geen ruimere aanspraken op kostenvergoeding of schadevergoeding dan reeds erkend.