Hoge Raad: digitaal ingediend verzoek telt vanaf ontvangstmoment
ECLI:NL:HR:2026:1555, Hoge Raad, 25-09-2026, 26/01369
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Wvggz. Zorgmachtiging. Aansluitende zorgmachtiging? Digitale indiening verzoekschrift buiten kantoortijd, aanvangsmoment beslistermijn art. 6:2 lid 1, aanhef en onder e, Wvggz. Verstrijken van deze beslistermijn terwijl geldigheidsduur eerdere zorgmachtiging nog niet is verstreken. Maximale duur nieuwe zorgmachtiging. Hoge Raad doet zelf af.
Kern van de zaak
Een officier van justitie diende op 23 december 2025 na 17:00 uur digitaal een verzoek in voor een zorgmachtiging (Wvggz). De rechtbank rekende de ontvangstdatum als 24 december 2025 omdat het buiten kantoortijd was binnengekomen, waardoor zij de beslistermijn van drie weken niet overschreden achtte en de zorgmachtiging voor twaalf maanden verleende. De betrokkene stelde in cassatie dat de termijn wél was verstreken.
Beslissing van de rechter
De Hoge Raad oordeelt dat het cassatiemiddel slaagt: bij digitale indiening is het moment van daadwerkelijke ontvangst bepalend, ongeacht of dit buiten kantoortijd valt. De rechtbank had uiterlijk op 13 januari 2026 moeten beslissen; nu zij dat niet deed, was de beslistermijn verstreken en kon de zorgmachtiging slechts voor zes maanden worden verleend.
Impactscore
HoogDe Hoge Raad stelt een duidelijke en bindende regel over de aanvang van wettelijke beslistermijnen bij digitale indiening, die rechtstreeks de rechtspositie van gedwongen opgenomen patiënten raakt en voor de rechterlijke praktijk in de Wvggz richtinggevend is.
Belangrijkste punten
- 1Bij digitale indiening van een verzoekschrift geldt het feitelijke ontvangstmoment als startpunt van de beslistermijn, ook buiten kantoortijd.
- 2Art. 6:2 lid 1 onder e Wvggz schrijft een beslistermijn van drie weken voor, aanvangende met ontvangst van het verzoekschrift.
- 3Overschrijding van de beslistermijn bij een art. 6:6 lid 2 Wvggz-verzoek heeft als gevolg dat de eerdere zorgmachtiging vervalt en geen aansluitende machtiging meer kan worden verleend.
- 4Het gevolg is dat de zorgmachtiging niet voor twaalf maar slechts voor zes maanden kan worden verleend.
- 5De rechtbank mocht het verzoekschrift niet administratief verschuiven naar de volgende werkdag op grond van de omstandigheid dat het buiten kantoortijd was ontvangen.
Impactanalyse
Juridische impact
De Hoge Raad verduidelijkt dat bij digitaal ingediende verzoekschriften de wettelijke beslistermijnen strikt aanvangen op het moment van daadwerkelijke digitale ontvangst, zonder ruimte voor administratieve verschuiving naar de eerstvolgende werkdag. Dit heeft directe betekenis voor de toepassing van termijnen in de Wvggz en vergelijkbare wetgeving.
Praktische impact
Rechtbanken en officieren van justitie dienen er rekening mee te houden dat digitale indiening buiten kantoortijden onmiddellijk de wettelijke termijnen doet lopen; een te late beslissing leidt tot een kortere maximale duur van de zorgmachtiging met mogelijk ingrijpende gevolgen voor de zorg aan de betrokkene.
Onderwerp-impact
In de gedwongen zorg (Wvggz) is tijdige besluitvorming cruciaal voor de continuïteit van een zorgmachtiging; dit arrest dwingt zorginstellingen en het OM tot strakker procesmanagement bij verzoeken die rond feestdagen of buiten kantoortijden worden ingediend.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Hoge Raad betreft de vraag wanneer de wettelijke beslistermijn voor een zorgmachtiging onder de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) aanvangt bij digitale indiening van een verzoekschrift buiten kantoortijden. De officier van justitie diende op 23 december 2025 na 17:00 uur digitaal een verzoek in voor een voortgezette zorgmachtiging als bedoeld in art. 6:6 lid 2 Wvggz. De rechtbank boekte het verzoekschrift in als ontvangen op 24 december 2025 – de eerstvolgende werkdag – omdat het buiten kantoortijd was binnengekomen. Op basis van die datum concludeerde de rechtbank dat de driewekentermijn van art. 6:2 lid 1 onder e Wvggz niet was overschreden en verleende zij de zorgmachtiging voor de maximale duur van twaalf maanden. In cassatie klaagde de betrokkene dat de rechtbank had miskend dat de termijn wél was verstreken: het verzoek was op 23 december 2025 ontvangen, zodat de beslistermijn op 13 januari 2026 afliep. De rechtbank sprak echter pas ná die datum uit. De Hoge Raad honoreert deze klacht. Hij oordeelt dat digitale indiening van een verzoekschrift op elk moment van de dag mogelijk is, zodat het tijdstip buiten kantoortijd niet relevant is voor de bepaling van de ontvangstdatum. De beslistermijn ving aan op 23 december 2025 en eindigde op 13 januari 2026. Doordat de rechtbank niet binnen die termijn besliste, was de eerdere zorgmachtiging op grond van art. 6:6 lid 2 Wvggz reeds vervallen. Er was dus geen sprake meer van een aansluitende machtiging, wat betekent dat de nieuwe zorgmachtiging niet voor twaalf maar slechts voor zes maanden kon worden verleend. Deze uitspraak benadrukt dat administratieve conventies over kantoortijden niet kunnen afdoen aan wettelijk voorgeschreven termijnen in het gedwongen zorgrecht, met directe gevolgen voor de rechtspositie van de betrokkene.