Cassatieberoep niet-ontvankelijk wegens onbetaald griffierecht

Samenvatting

In deze zaak had een belastingplichtige beroep in cassatie ingesteld tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 6 januari 2026. De griffier van de Hoge Raad had de belastingplichtige bij aangetekende brief gewezen op de verplichting griffierecht te betalen en daarvoor een termijn van vier weken gesteld. De brief was aantoonbaar bezorgd, maar het griffierecht bleef onbetaald. Nadat de belastingplichtige in de gelegenheid was gesteld de reden van niet-betaling toe te lichten, voerde hij aan dat de verplichting om griffierecht vooraf te betalen op straffe van niet-ontvankelijkheid onverenigbaar is met artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de EU, gelezen in samenhang met artikel 52. Hij stelde dat een achterafse heffing bij ongegrond beroep veel evenrediger zou zijn en dat de Hoge Raad verplicht zou zijn hierover prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie van de EU. De Hoge Raad verwierp dit betoog met een verwijzing naar zijn eerder arrest van 12 juni 2026 (ECLI:NL:HR:2026:915), waarin dezelfde rechtsvraag al uitvoerig was beoordeeld en prejudiciële vragen waren afgewezen. Omdat de belastingplichtige in verzuim was gebleven met de betaling van het griffierecht en geen verschoonbare reden had aangedragen, verklaarde de Hoge Raad het beroep in cassatie niet-ontvankelijk op grond van artikel 8:41 lid 6 Awb. Een proceskostenveroordeling bleef achterwege. Het arrest heeft beperkte zelfstandige betekenis: het is een toepassingsgeval van reeds bestaande rechtspraak en introduceert geen nieuwe rechtsregels. Het bevestigt echter dat de Nederlandse griffierechtregeling Europeesrechtelijk houdbaar wordt geacht en dat rechters niet gehouden zijn tot het stellen van prejudiciële vragen wanneer de rechtsvraag al is uitgekristalliseerd.