Hoge Raad: gezonde maaltijden op werk vrijgesteld van loonheffing
ECLI:NL:HR:2024:745, Hoge Raad, 24-05-2024, 22/03305
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Hersteld arrest zie ECLI:NL:HR:2024:1430 Art. 31a, lid 2, letter h, Wet LB 1964 jo. art. 8.4a, lid 1, letter a, URLB 2011 (tekst tot 2022); valt de verstrekking van gezonde lunchmaaltijden aan werknemers onder de gerichte vrijstelling voor arbovoorzieningen?
Kern van de zaak
Een werkgever verstrekte gezonde maaltijden aan werknemers als onderdeel van zijn arbeidsomstandighedenbeleid. De inspecteur weigerde de arbo-vrijstelling van loonheffing toe te passen. De werkgever vocht dit aan, omdat hij meende dat de maaltijden rechtstreeks voortvloeiden uit zijn arbobeleid.
Beslissing van de rechter
De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep gegrond en vernietigt de uitspraken van het Hof en de Rechtbank. De gerichte vrijstelling voor arbovoorzieningen (art. 8.4a lid 1 letter a URLB 2011) vereist geen directe samenhang met wettelijke verplichtingen op grond van de Arbowet, zodat ook vrijwillig gevoerd arbobeleid – zoals het verstrekken van gezonde maaltijden – onder de vrijstelling kan vallen.
Impactscore
RichtinggevendDe Hoge Raad geeft een bindende en vernieuwende uitleg aan de reikwijdte van de arbo-vrijstelling in de werkkostenregeling, die afwijkt van het langdurig ingenomen standpunt van de Belastingdienst en direct van belang is voor een groot aantal werkgevers in Nederland.
Belangrijkste punten
- 1De eis van directe samenhang met verplichtingen op grond van de Arbowet uit de oude regeling (vóór 2011) is niet overgenomen in de URLB 2011.
- 2Art. 8.4a lid 1 letter a URLB 2011 spreekt van voorzieningen die 'rechtstreeks voortvloeien uit het arbeidsomstandighedenbeleid' van de inhoudingsplichtige, zonder beperking tot wettelijke verplichtingen.
- 3Vrijwillig arbobeleid – ook gezondheidsbevorderende maatregelen zoals gezonde maaltijden – kan onder de gerichte vrijstelling vallen.
- 4De Hoge Raad vernietigt alle eerdere beslissingen en kent een teruggave van € 58.188 aan loonheffing toe.
- 5De Staatssecretaris en Inspecteur worden veroordeeld tot vergoeding van griffierecht aan belanghebbende.
Impactanalyse
Juridische impact
De Hoge Raad verduidelijkt dat de arbo-vrijstelling in de werkkostenregeling ruimer is dan het standpunt van de Belastingdienst: de vrijstelling is niet beperkt tot wettelijk verplichte arbomaatregelen, maar omvat ook vrijwillige gezondheidsbevorderende voorzieningen in het kader van het arbeidsomstandighedenbeleid. Dit is een richtinggevende uitleg van art. 8.4a lid 1 letter a URLB 2011.
Praktische impact
Werkgevers die gezonde maaltijden of andere gezondheidsbevorderende voorzieningen aanbieden als onderdeel van hun arbobeleid, kunnen deze aanwijzen als gerichte vrijstelling en hoeven daarover geen loonheffing af te dragen. Dit kan leiden tot herziening van eerder afgedragen loonheffing en heeft directe financiële gevolgen voor werkgevers.
Onderwerp-impact
In de sfeer van arbeidsrelaties en zorg voor werknemers biedt deze uitspraak werkgevers meer ruimte om gezondheidsbeleid te voeren zonder fiscale nadelen. Het stimuleert investeringen in duurzame inzetbaarheid en werknemerswelzijn.
Samenvatting
In deze zaak draait het om de vraag of de verstrekking van gezonde maaltijden door een werkgever aan zijn werknemers kan worden aangemerkt als een belastingvrije arbovoorziening in de zin van artikel 8.4a, lid 1, letter a, van de Uitvoeringsregeling loonbelasting 2011 (URLB 2011). De inspecteur had de vrijstelling geweigerd, en zowel de Rechtbank als het Hof stelden de Belastingdienst in het gelijk, met als redenering dat de maaltijdverstrekking slechts het algemene welzijn en de gezondheid van werknemers bevordert en niet rechtstreeks voortvloeit uit een wettelijke verplichting op grond van de Arbowet. De Hoge Raad gaat hier echter niet in mee. Hij overweegt dat de eis van directe samenhang met wettelijke verplichtingen op grond van de Arbowet een kenmerk was van de vóór 2011 geldende regeling. Bij de invoering van de URLB 2011 is die eis bewust of in ieder geval feitelijk losgelaten: de nieuwe regeling spreekt enkel van voorzieningen die 'rechtstreeks voortvloeien uit het arbeidsomstandighedenbeleid' van de werkgever, zonder beperking tot wettelijk verplichte maatregelen. Uit de wetsgeschiedenis blijkt niet dat de wetgever heeft beoogd de oude restrictieve eis te handhaven. Dit betekent dat ook vrijwillige, gezondheidsbevorderende maatregelen die deel uitmaken van een serieus en coherent arbobeleid van de werkgever, in aanmerking kunnen komen voor de gerichte vrijstelling. De Hoge Raad vernietigt de uitspraken van het Hof, de Rechtbank en de Inspecteur, en bepaalt dat aan de werkgever een bedrag van € 58.188 aan afgedragen loonheffing wordt teruggegeven. Tevens worden de proceskosten en griffierechten vergoed. Deze uitspraak heeft brede betekenis voor de fiscale praktijk: werkgevers die investeren in de gezondheid van hun personeel via maaltijden, sportfaciliteiten of andere gezondheidsprogramma's als onderdeel van hun arbobeleid, kunnen deze voorzieningen voortaan belastingvrij verstrekken, mits ze aantoonbaar deel uitmaken van het arbeidsomstandighedenbeleid.