Hof verduidelijkt toepassing samenstel-criterium WOZ-eigendom
ECLI:NL:GHSHE:2026:2666, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 30-09-2026, 24/1720
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Naheffingsaanslag Wet belastingen op milieugrondslag (Wbm). Belanghebbende exploiteert een drinkwaterbedrijf en heeft meerdere eigendommen, waaronder leidingen en waterpompen. Naar het oordeel van het hof is er sprake van één onroerende zaak in de zin van artikel 16 Wet WOZ. Mitsdien is sprake van één aansluiting voor toepassing van artikel 59, eerste lid, Wbm. Het door de inspecteur ingestelde hoger beroep is ongegrond.
Kern van de zaak
Een belastingplichtige betwistte de WOZ-waardering van meerdere onroerende zaken en beriep zich op het begrip 'samenstel van eigendommen'. De vraag was of verschillende locaties als één samenstel konden worden aangemerkt, en welk criterium daarvoor geldt.
Beslissing van de rechter
Het hof wijst het standpunt van belanghebbende af dat voor de beoordeling van een samenstel van eigendommen uitsluitend beslissend is of de locaties dienstbaar zijn aan elkaar en voor hetzelfde organisatorische doel worden aangewend. Doorslaggevend is dat dit criterium uit HR 9 mei 2003 betrekking had op specifieke omstandigheden van dat geval en niet als algemene maatstaf geldt; alle relevante omstandigheden dienen in samenhang te worden beoordeeld.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft praktische betekenis voor WOZ-procedures rondom meerdere onroerende zaken, maar betreft een toepassing van bestaande jurisprudentie door een hof zonder fundamentele nieuwe rechtsregel; de Hoge Raad heeft het laatste woord nog niet gesproken.
Belangrijkste punten
- 1Het begrip 'samenstel van eigendommen' kent geen harde algemene regels; alle omstandigheden van het geval zijn relevant.
- 2Het arrest HR 9 mei 2003 (ECLI:NL:HR:2003:AD6058) stelde het organisatorisch-doelcriterium uitsluitend in de context van geografisch samenhangende eigendommen.
- 3Een oordeel van de feitenrechter over het bestaan van een samenstel is slechts beperkt toetsbaar in cassatie, vanwege de feitelijke verwevenheidsleer.
- 4Geografische samenhang en organisatorische samenhang zijn relevante, maar niet exclusief doorslaggevende factoren.
- 5Beide partijen kunnen binnen zes weken beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat het samenstel-criterium uit de WOZ-wetgeving casuïstisch van aard is en dat het arrest HR 2003 niet als universele toetssteen mag worden gehanteerd. Dit beperkt de ruimte voor belastingplichtigen om meerdere locaties eenvoudig als samenstel te kwalificeren.
Praktische impact
Belastingplichtigen die WOZ-waarden van meerdere panden willen samenvoegen als samenstel, zullen een veelomvattend feitelijk onderbouwd betoog moeten voeren over alle relevante omstandigheden, in plaats van te volstaan met een beroep op één criterium.
Onderwerp-impact
Voor vastgoedeigenaren en ondernemingen met meerdere bedrijfslocaties wordt het moeilijker om een lagere WOZ-waarde te bepleiten via het samenstelargument, nu de rechter een volledige feitelijke weging vereist.
Samenvatting
In deze belastingzaak bij het Gerechtshof 's-Hertogenbosch stond de vraag centraal of meerdere onroerende zaken van een belastingplichtige als 'samenstel van eigendommen' in de zin van de Wet WOZ konden worden aangemerkt, en welk criterium daarvoor bepalend is. De belanghebbende beriep zich op het arrest van de Hoge Raad van 9 mei 2003 (ECLI:NL:HR:2003:AD6058) en betoogde dat doorslaggevend is of de verschillende locaties dienstbaar zijn aan elkaar en voor hetzelfde organisatorische doel worden aangewend. Het hof verwerpt dit standpunt. Uit een zorgvuldige lezing van het arrest van 2003 blijkt dat de Hoge Raad het organisatorische-doelcriterium niet als algemeen geldende maatstaf heeft geformuleerd, maar uitsluitend in de context van die specifieke zaak, waarin de eigendommen onmiskenbaar een geografisch samenhangend geheel vormden. De Hoge Raad heeft zijn oordeel toegespitst op de omstandigheden van dat geval; het is dus onjuist om dat criterium als de enige toets te hanteren. Volgens het hof geldt voor de beoordeling of sprake is van een samenstel van eigendommen dat alle omstandigheden van het geval in onderlinge samenhang moeten worden gewogen. Nadere algemene regels zijn op dit punt niet goed te formuleren. Als gevolg hiervan is het oordeel van de feitenrechter over het bestaan van een samenstel slechts beperkt toetsbaar in cassatie, omdat het verweven is met feitelijke waarderingen. De uitspraak heeft betekenis voor belastingplichtigen die met meerdere bedrijfslocaties te maken hebben en de WOZ-waarde willen beïnvloeden via het samenstelargument. Zij zullen voortaan een breed feitelijk onderbouwd betoog moeten voeren, in plaats van te volstaan met een beroep op de organisatorische doelstelling. Cassatieberoep is voor beide partijen mogelijk.