Curatoren OAD faillissement verliezen strijd om bankgarantie SGR
ECLI:NL:GHDHA:2026:2239, Gerechtshof Den Haag, 14-07-2026, 200.347.396/01
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bankgarantie, faillissement. De Stiching Garantiefonds Reizen (SGR) beheert een reisgarantiefonds waarmee zij reizigers bijstaat in geval van financieel onvermogen van een reisorganisatie. Na het faillissement van reisorganisatie OAD heeft SGR een bankgarantie getrokken die OAD in dit verband ten behoeve van SGR had gesteld. De curatoren van OAD zijn van mening dat SGR op grond van analogische toepassing van art. 54 Fw niet gerechtigd waren de bankgarantie uit te winnen. Het hof wijst de vordering van de curatoren af.
Kern van de zaak
Na het faillissement van reisorganisator OAD in 2013 riep SGR (Stichting Garantiefonds Reisgelden) een bankgarantie van €7 miljoen in bij Rabobank. De curatoren van OAD vorderen in hoger beroep terug dat SGR de bankgarantie onterecht (volledig) heeft uitgewonnen, omdat een deel van de uitbetalingen aan consumenten via reisbureaus en derden zou zijn gelopen en niet rechtstreeks door SGR zijn overgenomen.
Beslissing van de rechter
Het hof behandelt de vorderingen van de curatoren in hoger beroep; de rechtbank had de vorderingen eerder afgewezen en de curatoren vorderen vernietiging van dat vonnis. Op basis van de beschikbare tekst lijkt het hof de afwijzing grotendeels te bevestigen, nu SGR heeft aangetoond dat de uitbetalingen via reisbureaus wel degelijk door SGR zijn gedaan en dus rechtsgeldig onder de bankgarantie vielen.
Impactscore
MiddelDe zaak betreft een substantieel financieel belang (€7 miljoen) en heeft relevantie voor de reisbranche en garantiestelsels, maar is in belangrijke mate feitelijk van aard en heeft beperkte precedentwerking buiten de specifieke OAD-context.
Belangrijkste punten
- 1SGR heeft na faillissement OAD (2013) de bankgarantie van €7 miljoen bij Rabobank ingeroepen en uitbetaald gekregen.
- 2Curatoren betwisten de rechtmatigheid van drie categorieën uitbetalingen: via reisbureaus (€5,56 mln), via doorgestarte entiteit SRC Cultuurvakanties (€2,20 mln) en aan derden (€2,29 mln).
- 3Curatoren vorderen primair een verklaring voor recht dat SGR de vorderingen niet rechtsgeldig heeft overgenomen en geen vordering op de boedel heeft verkregen.
- 4SGR stelt dat de uitbetalingen via reisbureaus eigen uitkeringen van SGR aan consumenten betroffen, waarbij reisbureaus slechts als doorgeefluik fungeerden.
- 5De rechtbank wees de vorderingen af; in hoger beroep streven de curatoren naar terugbetaling van maximaal €7 miljoen vermeerderd met wettelijke rente vanaf oktober 2018.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de reikwijdte van garantieregelingen in de reisbranche en de wijze waarop SGR vorderingen van consumenten kan overnemen en bankgaranties kan uitwinnen na een faillissement. De beoordeling of uitbetalingen via tussenkomst van reisbureaus kwalificeren als eigen uitkeringen van SGR is juridisch relevant voor de inroepbaarheid van bankgaranties.
Praktische impact
Voor de boedel van OAD betekent een bekrachtiging van het vonnis dat de €7 miljoen definitief bij SGR blijft en niet terugvloeit naar de crediteuren. Voor de reisbranche bevestigt de uitspraak dat SGR als garantiefonds rechtmatig kan handelen via reisbureaus als uitkeringskanaal.
Onderwerp-impact
De zaak betreft de werking van het consumentengarantiestelsel in de reisbranche (SGR) en heeft impact op de wijze waarop faillissementscuratoren kunnen optreden tegen garantiefondsen die bankgaranties uitwinnen na een reisorganisatorenfaillissement.
Samenvatting
Na het faillissement van reisorganisator OAD in september 2013 heeft Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR) de door Rabobank afgegeven bankgarantie van €7 miljoen ingeroepen om gedupeerde consumenten schadeloos te stellen. De curatoren van OAD hebben SGR in rechte aangesproken met het standpunt dat SGR de bankgarantie niet (volledig) rechtsgeldig heeft kunnen uitwinnen. Zij betogen dat drie categorieën uitbetalingen — ten bedrage van respectievelijk €5.563.000 (via reisbureaus), €2.204.000 (via de doorgestarte entiteit SRC Cultuurvakanties) en €2.294.000 (aan derden) — niet kwalificeren als vorderingen die SGR rechtsgeldig heeft overgenomen, zodat SGR voor die bedragen geen verhaal op de boedel toekomt en de getrokken bankgarantie gedeeltelijk onverschuldigd is betaald. De rechtbank wees alle vorderingen van de curatoren af. In hoger beroep vorderen de curatoren vernietiging van dat vonnis en primair een verklaring voor recht dat de genoemde bedragen onrechtmatig zijn uitbetaald, alsmede veroordeling van SGR tot terugbetaling van €7 miljoen met wettelijke rente. Subsidiair verzoeken zij het hof te bepalen tot welk bedrag SGR wél gerechtigd was te trekken. SGR verweert zich door te stellen dat de uitbetalingen via reisbureaus eigen uitkeringen van SGR aan consumenten betroffen; de reisbureaus traden daarbij slechts op als administratief kanaal. Het hof beoordeelt per categorie of de uitbetalingen kwalificeren als rechtsgeldige overnemingen door SGR in het kader van de garantieregeling. Op basis van de beschikbare processtukken lijkt het hof de lijn van de rechtbank te volgen en de vorderingen van de curatoren af te wijzen, nu SGR voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat de uitbetalingen onder de reikwijdte van de bankgarantie vielen. De uitkomst is financieel ingrijpend voor de boedel en bevestigt de robuuste positie van SGR als consumentengarantiefonds in faillissementssituaties.