Hof vernietigt gezagsbeëindiging moeder: gezag blijft behouden

Samenvatting

In deze zaak bij het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden stond centraal of de gezagsbeëindiging van een moeder over haar in 2009 geboren kind terecht was uitgesproken door de rechtbank. Het kind was al sinds juli 2023 onder toezicht gesteld en uit huis geplaatst in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder; beide maatregelen waren meermaals verlengd, de laatste keer tot juli 2026. De gecertificeerde instelling had bij de rechtbank verzocht ook het gezag van de moeder te beëindigen, wat de rechtbank had toegewezen. De moeder tekende hoger beroep aan. Het hof toetste de gezagsbeëindiging aan twee kaders. Allereerst de wettelijke gronden van artikel 1:266 BW: gezagsbeëindiging is mogelijk als het kind ernstig in zijn ontwikkeling wordt bedreigd én als de ouder de verzorging en opvoeding niet binnen een aanvaardbare termijn weer kan overnemen, of als de ouder het gezag misbruikt. Daarnaast toetste het hof aan de criteria die het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft geformuleerd op grond van artikel 8 EVRM: de maatregel moet noodzakelijk zijn in het belang van het kind, proportioneel zijn in verhouding tot het nagestreefde doel, en er mogen geen minder ingrijpende alternatieven beschikbaar zijn. Het hof concludeerde dat onder de huidige omstandigheden niet aan deze gecombineerde vereisten is voldaan en dat de moeder het gezag dient te behouden. De beschikking van de rechtbank werd op dit punt vernietigd. De uitspraak laat zien dat gezagsbeëindiging als zwaarste maatregel in het jeugdbeschermingsrecht een ultimum remedium blijft, ook wanneer een ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing al van kracht zijn. De bestaande maatregelen worden kennelijk als voldoende bescherming beschouwd voor de ontwikkeling van het kind.