Hof beoordeelt rechtsverwerking bij eenzijdig verlaagde partneralimentatie
ECLI:NL:GHAMS:2026:1994, Gerechtshof Amsterdam, 14-07-2026, 200.357.936/01 en 200.357.937/01
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Nakoming afspraak partijen voorlopige partnerbijdrage; rechtsverwerking. Verdeling, peildatum waarde motorvoertuig.
Kern van de zaak
Na echtscheiding verlaagde de man eenzijdig de overeengekomen voorlopige partneralimentatie van €1.589 bruto naar een lager bedrag. De vrouw vordert nakoming van de oorspronkelijke afspraak. Tevens zijn geschillen over de verdeling van voertuigen (motor en Ford Focus) aan de orde.
Beslissing van de rechter
Het hof beoordeelt of de vrouw haar recht op nakoming heeft verwerkt (rechtsverwerking) vanwege haar gedrag na de eenzijdige verlaging. Het hof verwerpt het verweer van de man dat de vrouw door stilzitten akkoord zou zijn gegaan, nu de advocaat van de vrouw meerdere malen schriftelijk heeft geprotesteerd tegen de eigenmachtige verlaging.
Impactscore
LaagHet betreft een casuïstische toepassing van bekende leerstukken (rechtsverwerking, ambtshalve aanvullen rechtsgronden, herstelfunctie hoger beroep) in een individuele echtscheidingszaak zonder precedentwerking buiten de concrete zaak.
Belangrijkste punten
- 1De rechter mag ambtshalve rechtsgronden aanvullen; de rechtbank trad niet buiten de grenzen van de rechtsstrijd
- 2In hoger beroep geldt de herstelfunctie: nieuwe stellingen die in eerste aanleg niet zijn ingenomen zijn alsnog toelaatbaar
- 3Rechtsverwerking vereist gedrag dat naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onverenigbaar is met het geldend maken van het recht
- 4De advocaat van de vrouw heeft bij e-mails van 13 februari 2023 en 31 maart 2023 expliciet geprotesteerd tegen de eigenmachtige verlaging, hetgeen rechtsverwerking tegenspreekt
- 5Naast de partnerbijdrage liggen ook de verdeling van een motor en de Ford Focus (waarde €10.472,50) voor, vermeerderd met wettelijke rente
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de strenge maatstaf voor rechtsverwerking in het alimentatierecht: enkel stilzitten is onvoldoende en schriftelijk protest door een advocaat doorbreekt elk beroep op rechtsverwerking. De herstelfunctie van het hoger beroep wordt benadrukt als vangnet voor niet eerder ingenomen stellingen.
Praktische impact
Voor de vrouw betekent dit dat haar recht op de overeengekomen alimentatie en haar aandeel in de verdeling van de voertuigen inhoudelijk worden beoordeeld. De man kan niet zonder meer een eenzijdige verlaging doorvoeren zonder rechterlijke toestemming of uitdrukkelijke instemming van de andere partij.
Onderwerp-impact
In echtscheidingsprocedures worden partijen gewaarschuwd dat eenzijdig verlagen van een overeengekomen voorlopige alimentatie juridisch risicovol is en dat tijdig schriftelijk protest voldoende is om rechtsverwerking te voorkomen.
Samenvatting
In deze hoger beroepsprocedure bij het Gerechtshof Amsterdam staan meerdere geschilpunten centraal die voortvloeien uit een echtscheiding. Partijen hadden overeengekomen dat de man vanaf 1 september 2022 een voorlopige partnerbijdrage van €1.589 bruto per maand zou betalen. De man verlaagde dit bedrag echter eenzijdig met ingang van 1 maart 2023, zonder instemming van de vrouw. De vrouw vordert nakoming van de oorspronkelijke afspraak en daarnaast betaling van haar aandeel in de waarde van een Ford Focus (€10.472,50), vermeerderd met wettelijke rente. Ook de verdeling van een motor is in geschil. In hoger beroep beriep de man zich erop dat de vrouw door haar stilzitten impliciet akkoord zou zijn gegaan met de lagere bijdrage, een beroep op rechtsverwerking. Het hof verwerpt dit verweer. Het hof stelt voorop dat de rechter ambtshalve rechtsgronden mag aanvullen en dat de rechtbank niet buiten de grenzen van de rechtsstrijd is getreden. Bovendien geldt in hoger beroep de herstelfunctie: nieuwe stellingen mogen alsnog worden ingenomen. Voor een geslaagd beroep op rechtsverwerking is vereist dat de rechthebbende zich zodanig heeft gedragen dat dit naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onverenigbaar is met het alsnog geldend maken van het recht. Aan die hoge drempel is hier niet voldaan. De advocaat van de vrouw heeft bij e-mails van 13 februari 2023 en 31 maart 2023 uitdrukkelijk en schriftelijk geprotesteerd tegen de eigenmachtige verlaging en aangegeven dat de man zich niet aan de afspraken hield. Van een stilzwijgende aanvaarding of rechtsverwerking kan dan ook geen sprake zijn. Het hof gaat over tot een inhoudelijke herbeoordeling van de vorderingen.