Student uitgesloten van gemeentelijke energietoeslag, beroep op discriminatie faalt
ECLI:NL:CRVB:2026:779, Centrale Raad van Beroep, 09-06-2026, 25/454 PW
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Afwijzing aanvraag eenmalige energietoeslag 2023. Toekenning energietoeslag door DUO. Gelijke gevallen. Geen discriminatie. De doelmatige besteding van middelen en het voorkomen van overcompensatie heeft de Raad al als legitieme doelen beschouwd. Daarnaast heeft de wetgever het uitgangspunt willen hanteren dat inkomensondersteuning voor studenten, anders dan voor andere minima, een gedeelde verantwoordelijkheid is. Dat is ook een legitiem doel. De Raad is verder van oordeel dat het middel, het treffen van verschillende regelingen voor studenten en andere minima, redelijk en geschikt is. Daarbij neemt de Raad in aanmerking dat de wetgever studenten niet categorisch van enige tegemoetkoming heeft uitgesloten. De hoogte van de energietoeslag voor studenten (zoals die wordt verstrekt door DUO) is ook niet zodanig laag dat het om die reden niet redelijk en geschikt moet worden geacht. In deze omstandigheden heeft de wetgever de aan hem toekomende beoordelingsvrijheid niet overschreden door studenten categorisch uit te sluiten van de energietoeslag (in de vorm van bijzondere bijstand). Het is vaste rechtspraak dat art. 14 EVRM en art. 1 Twaalfde Protocol van het EVRM niet vereisen dat zodanig uitgewerkte regelingen worden getroffen dat voor de toepassing van elke afzonderlijke regeling elke onevenwichtigheid in elke denkbare situatie wordt voorkomen. Dit betekent dat de ongelijke behandeling objectief gerechtvaardigd is. Voor het buiten toepassing laten van art. 35 lid 5 onder b PW is geen grond.
Kern van de zaak
Een student met studiefinanciering vroeg de gemeentelijke energietoeslag van € 1.300,- aan voor 2023. Het college wees de aanvraag af omdat studenten met studiefinanciering wettelijk zijn uitgesloten van deze toeslag. De student ontving via DUO slechts € 400,- en stelde dat dit verschil discriminatoir is onder het EVRM.
Beslissing van de rechter
De Centrale Raad van Beroep heeft het hoger beroep ongegrond verklaard en de afwijzing van de gemeentelijke energietoeslag in stand gelaten. Het college mocht appellant op grond van artikel 35, vijfde lid, aanhef en onder b, van de PW uitsluiten van de gemeentelijke energietoeslag, omdat studenten met studiefinanciering een eigen energietoeslag via DUO ontvangen.
Impactscore
MiddelDe uitspraak bevestigt bestaande wetgeving en heeft relevantie voor een afgebakende groep (studenten met studiefinanciering en energietoeslag 2023), maar stelt geen nieuwe rechtsregels vast en betreft een incidentele regeling die inmiddels is afgelopen.
Belangrijkste punten
- 1Studenten met studiefinanciering zijn wettelijk uitgesloten van de gemeentelijke energietoeslag (art. 35 lid 5 sub b PW)
- 2DUO verstrekte ambtshalve een energietoeslag van € 400,- op grond van artikel 78ee PW, tegenover € 1.300,- gemeentelijk
- 3Appellant beriep zich op discriminatieverbod ex artikel 14 EVRM en artikel 1 Twaalfde Protocol EVRM
- 4De rechtbank en de Centrale Raad van Beroep achtten de wettelijke uitsluiting niet in strijd met het discriminatieverbod
- 5Het feit dat de DUO-toeslag lager is dan de gemeentelijke toeslag leidt niet automatisch tot een geslaagd beroep op discriminatie
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat de wettelijke uitsluiting van studenten met studiefinanciering van de gemeentelijke energietoeslag (PW art. 35 lid 5 sub b) niet in strijd is met het non-discriminatiebeginsel van artikel 14 EVRM en artikel 1 Twaalfde Protocol. Dit heeft betekenis voor vergelijkbare zaken waarin studenten de hoogte van de DUO-toeslag aanvechten ten opzichte van gemeentelijke toeslagen.
Praktische impact
Studenten met studiefinanciering die zelfstandig wonen kunnen geen aanspraak maken op de hogere gemeentelijke energietoeslag en zijn aangewezen op de lagere DUO-energietoeslag van € 400,-. Dit verschil van € 900,- ten opzichte van de gemeentelijke toeslag wordt juridisch niet als ongerechtvaardigde ongelijke behandeling aangemerkt.
Onderwerp-impact
Voor de groep zelfstandig wonende studenten die te maken hadden met gestegen energielasten in 2023 biedt deze uitspraak geen soelaas: de wettelijke tweedeling in toeslagstelsels (gemeentelijk versus DUO) blijft overeind, ondanks vergelijkbare materiële omstandigheden als andere minima.
Samenvatting
Appellant, een zelfstandig wonende student met studiefinanciering, vroeg in november 2023 de gemeentelijke energietoeslag aan van € 1.300,- bij het college. Het college wees de aanvraag af omdat artikel 35, vijfde lid, aanhef en onder b, van de Participatiewet (PW) personen die aanspraak maken op studiefinanciering uitsluit van de gemeentelijke energietoeslag. Via DUO ontving appellant ambtshalve een energietoeslag van € 400,- op grond van artikel 78ee PW. Na ongegrondverklaring van zijn bezwaar en beroep bij de rechtbank, stelde appellant hoger beroep in bij de Centrale Raad van Beroep. De centrale juridische vraag was of de uitsluiting van studenten met studiefinanciering van de gemeentelijke energietoeslag in strijd is met het discriminatieverbod van artikel 14 EVRM en artikel 1 van het Twaalfde Protocol bij het EVRM. Appellant betoogde dat hij als zelfstandig wonende student met gestegen energielasten in een vergelijkbare positie verkeerde als andere minima, en dat het verschil van € 900,- tussen de DUO-toeslag en de gemeentelijke toeslag een ongerechtvaardigde ongelijke behandeling oplevert. De Centrale Raad van Beroep verwierp dit betoog en verklaarde het hoger beroep ongegrond. De wetgever heeft bewust gekozen voor een afzonderlijk toeslagstelsel voor studenten via DUO, wat een objectieve en redelijke rechtvaardiging biedt voor de differentiatie. Het feit dat de DUO-toeslag lager uitvalt dan de gemeentelijke toeslag maakt de regeling op zichzelf niet discriminatoir in de zin van het EVRM. De uitspraak bevestigt daarmee de houdbaarheid van de wettelijke tweedeling en biedt geen opening voor studenten om via de gemeentelijke weg aanspraak te maken op de hogere toeslag.