Beroep niet-ontvankelijk wegens ontbreken procesbelang dwangsom
ECLI:NL:CBB:2026:505, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 27-10-2026, 24/735
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Last onder dwangsom waarvan de termijn is verstreken en waarbij geen dwangsommen zijn verbeurd. Beroep niet-ontvankelijk wegens ontbreken procesbelang. De aangevoerde posten zijn proceskosten en vallen niet onder de werking van artikel 8:88 Awb.
Kern van de zaak
Een persoon ([naam]) ging in beroep tegen een last onder dwangsom die hem 23 maatregelen oplegde. De staatssecretaris had in bezwaar al acht maatregelen herroepen. De looptijd van de last (één jaar) was inmiddels verstreken zonder dat dwangsommen waren verbeurd.
Beslissing van de rechter
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven verklaart het beroep niet-ontvankelijk wegens het ontbreken van procesbelang. De doorslaggevende reden is dat de last onder dwangsom is uitgewerkt doordat de looptijd van één jaar is verstreken en er geen dwangsommen zijn verbeurd, terwijl het enkel aanvoeren van proceskosten als belang onvoldoende is onderbouwd.
Impactscore
LaagDe uitspraak bevestigt bestaande vaste rechtspraak over procesbelang en voegt geen nieuwe rechtsregels toe; de praktische betekenis is beperkt tot de specifieke feitelijke situatie van uitgewerkte handhavingsbesluiten.
Belangrijkste punten
- 1Procesbelang vereist een feitelijk bereikbaar doel, niet slechts een formeel of principieel belang
- 2Een verstreken of vervallen besluit levert in beginsel geen procesbelang meer op
- 3Uitzonderingen bestaan bij een onderbouwd verzoek om schadevergoeding of bij terugkerende toekomstige besluiten
- 4Vergoeding van bezwaarkosten op grond van art. 7:15 lid 2 Awb was niet tijdig verzocht, waardoor ook dit geen procesbelang kon opleveren
- 5Het CBb past zijn vaste rechtspraak toe (ECLI:NL:CBB:2022:256) over het vervallen van procesbelang bij uitgewerkte besluiten
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste CBb-lijn dat een uitgewerkte last onder dwangsom zonder verbeurde dwangsommen in beginsel geen procesbelang meer oplevert, en dat proceskosten daarvoor geen zelfstandige grondslag bieden zonder tijdig bezwaar op grond van art. 7:15 lid 2 Awb.
Praktische impact
Partijen die in beroep gaan tegen een last onder dwangsom moeten tijdig actie ondernemen en een concreet, feitelijk procesbelang kunnen aantonen vóór het verstrijken van de looptijd, anders riskeren zij niet-ontvankelijkverklaring.
Onderwerp-impact
Voor ondernemers en andere justitiabelen die te maken krijgen met bestuursrechtelijke handhaving geldt dat zij hun rechtsmiddelen strategisch en tijdig moeten inzetten, en waar relevant schadevergoeding of toekomstige herhaalde besluiten als procesbelang moeten onderbouwen.
Samenvatting
In deze zaak heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) een beroep van [naam] tegen een last onder dwangsom niet-ontvankelijk verklaard wegens het ontbreken van procesbelang. De zaak betreft een dwangsombesluit van de staatssecretaris waarin [naam] werd verplicht 23 maatregelen na te komen, op straffe van een dwangsom. In de beslissing op bezwaar werden acht van die maatregelen alsnog herroepen. [naam] ging vervolgens in beroep bij het CBb. Ten tijde van de beroepsprocedure was de looptijd van de last onder dwangsom — vastgesteld op één jaar — al verstreken. Bovendien had [naam] geen dwangsommen verbeurd, zodat de last volledig was uitgewerkt zonder financiële gevolgen. Het CBb beoordeelde allereerst het procesbelang. Daarvoor geldt als uitgangspunt dat het doel dat een appellant nastreeft feitelijk bereikbaar en feitelijk betekenisvol moet zijn. Een louter formeel of principieel belang volstaat niet. Besluiten die zijn verstreken of uitgewerkt leveren in beginsel geen procesbelang meer op, tenzij sprake is van een onderbouwd schadevergoedingsverzoek of van toekomstige terugkerende besluiten waarbij een inhoudelijk oordeel relevant is. [naam] stelde procesbelang te hebben bij vergoeding van proceskosten en andere kosten. Het CBb verwierp dit. Voor vergoeding van bezwaarkosten op grond van artikel 7:15, tweede lid, van de Awb had [naam] tijdig een verzoek moeten indienen, hetgeen niet was gedaan. Overige gronden voor procesbelang werden niet voldoende onderbouwd aangevoerd. Het CBb sluit aan bij zijn vaste rechtspraak, zoals neergelegd in de uitspraak van 24 mei 2022 (ECLI:NL:CBB:2022:256). De conclusie is dat het beroep niet-ontvankelijk is. De uitspraak onderstreept het belang van tijdig handelen en het aantonen van een concreet, feitelijk procesbelang gedurende de gehele beroepsprocedure.