TVL-subsidie: groepsstatus bepaalt terugvordering bij overname mkb
ECLI:NL:CBB:2025:18, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 21-01-2025, 23/554 t/m 23/557 en 24/460
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)TVL – peilmoment status van de onderneming en bereiken staatssteunplafond. Het betoog van appellante 1 dat de beoordelingsmomenten die volgen uit de uitspraak van 19 maart 2024 leiden tot willekeurige afhankelijkheid van het moment van besluitvorming door de minister, volgt het College niet. De minister is bij de beoordeling van de groepssamenstelling, in lijn met de rechtspraak van het College, terecht uitgegaan van het moment waarop de subsidieaanvraag is afgewezen en niet van de status ten tijde van de subsidieperiode. Het beroep van appellante 1 is ongegrond. De subsidieverstrekking aan appellante 2 was rechtmatig en niet in strijd met een ingevolge een verdrag voor de Staat geldende verplichting (artikel 7, eerste lid, Kaderwet EZK- en LNV-subsidies). Dat appellante 1 voorafgaand aan de subsidieverlening aan appellante 2 onderdeel is geworden van dezelfde groep als waartoe appellante 2 behoort en, nadat de subsidie voor appellante 2 is vastgesteld ook zelf subsidie heeft ontvangen, maakt dit niet anders. Op het moment van beoordeling van de vaststellingsaanvraag voor appellante 2 was het staatssteunplafond immers nog niet bereikt. Het beroep van appellante 2 is gegrond.
Kern van de zaak
Twee ondernemingen ([naam 1] en [naam 2]) procederen tegen de minister over de vaststelling en terugvordering van TVL-subsidies. Na overname van mkb-onderneming [naam 1] door houdstermaatschappij [naam 2] ontstond discussie over de groepsstatus en het staatssteunplafond. De centrale vraag is op welk moment de minister de omvang en status van een onderneming moet beoordelen voor TVL-aanvragen.
Beslissing van de rechter
Het College verklaart de beroepen van [naam 1] ongegrond en het beroep van [naam 2] gegrond. Het besluit tot lagere vaststelling en terugvordering van [naam 2]'s subsidie wordt vernietigd omdat het staatssteunplafond op dat moment nog niet was bereikt; voor [naam 1] slaagt het betoog over het beoordelingsmoment van de ondernemingsstatus niet.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is relevant voor ondernemingen die tijdens de coronaperiode van TVL gebruik maakten en nadien van eigenaar wisselden, maar heeft een beperkte reikwijdte nu de TVL-regeling inmiddels is beëindigd.
Belangrijkste punten
- 1TVL voor grote ondernemingen geldt per groep: slechts één aanvraag namens de hele groep is toegestaan
- 2Het staatssteunplafond bedroeg €1.800.000 in Q1-Q3 2021 en €2.300.000 in Q4 2021 en Q1 2022
- 3Na overname op 14 januari 2022 werd [naam 1] door verbondenheid zelf ook een grote onderneming en deel van de groep van [naam 2]
- 4De minister beoordeelde [naam 1] als grote onderneming terwijl haar aanvragen waren ingediend toen zij nog mkb-onderneming was
- 5Voor [naam 2] wordt de terugvordering van €774.035,71 ongedaan gemaakt omdat het staatssteunplafond niet was overschreden
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat het beoordelingsmoment van de ondernemingsstatus bij TVL-aanvragen relevant is, maar dat dit [naam 1] niet baatte; voor [naam 2] bevestigt de uitspraak dat terugvordering bij niet-overschrijding van het staatssteunplafond onrechtmatig is.
Praktische impact
Ondernemingen die als mkb-onderneming TVL hebben aangevraagd en nadien door overname groot werden, lopen het risico dat de minister hun status herziet; voor [naam 2] worden de onterecht teruggevorderde subsidies niet ingehouden.
Onderwerp-impact
Voor de horeca- en hotelsector, die zwaar werd getroffen door corona-steunmaatregelen, geeft deze uitspraak duidelijkheid over de grenzen van staatssteun en groepsvorming bij subsidieregelingen.
Samenvatting
Deze zaak betreft een geschil over de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) tussen twee ondernemingen ([naam 1] en [naam 2]) en de minister. [naam 2] is een houdster- en financieringsmaatschappij in de horeca die als grote onderneming TVL-subsidie aanvroeg voor Q1 en Q2 van 2021, waarop in totaal het maximale staatssteunplafond van €1.800.000 werd verstrekt. De minister stelde de subsidie voor Q2 van 2021 vervolgens lager vast en vorderde €774.035,71 terug. [naam 1] was een mkb-onderneming die eerder zelfstandig TVL had aangevraagd en ontvangen; op 14 januari 2022 werd zij overgenomen door [naam 2], waardoor zij deel ging uitmaken van diens groep en zelf ook als grote onderneming werd aangemerkt. De centrale juridische vragen zijn: op welk moment moet de minister de status van een onderneming beoordelen bij TVL-aanvragen, en was de terugvordering bij [naam 2] terecht gelet op het staatssteunplafond? Het College van Beroep voor het bedrijfsleven verklaart de beroepen van [naam 1] ongegrond. Haar betoog dat de minister haar status had moeten beoordelen naar het moment van aanvraag — toen zij nog mkb was — baat haar niet. De beroepen van [naam 2] worden wél gegrond verklaard: het College oordeelt dat het staatssteunplafond op het relevante moment nog niet was bereikt, waardoor de grondslag voor de lagere vaststelling en terugvordering ontbreekt. Het besluit van 29 april 2024 wordt vernietigd en het besluit van 5 maart 2024 wordt herroepen. De minister wordt veroordeeld in de proceskosten van [naam 2] (€2.267,50) en moet het griffierecht van €371 vergoeden. De uitspraak benadrukt het belang van een correcte toepassing van het staatssteunplafond bij groepen van verbonden ondernemingen binnen de TVL-regeling.