Bij tussenuitspraak van 18 maart 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1578, heeft de Afdeling de raad opgedragen om binnen 16 weken na verzending van de tussenuitspraak met inachtneming van overweging 25 de daarin omschreven gebreken in het besluit van 3 juni 2024 tot vaststelling van het bestemmingsplan "Verbindingsweg Milsbeek" te herstellen. In overweging 25 heeft de Afdeling de raad opgedragen om - met inachtneming van het overwogene in 16.9 en de daarin genoemde uitspraak van 14 januari 2026 - een motivering te geven over het additionaliteitsvereiste en zo nodig een nieuw of gewijzigd besluit te nemen. De raad heeft zich in het besluit van 6 juli 2026 op het standpunt gesteld dat uit het memo van Kragten van 27 mei 2026 (het memo) volgt dat het additionaliteitsvereiste niet in de weg staat aan het inzetten van de beëindiging van de bemesting als mitigerende maatregel in de passende beoordeling. Daarmee wordt volgens de raad voldaan aan de vergewisplicht. De raad heeft zich verder op het standpunt gesteld dat er geen aanzienlijke milieueffecten optreden.

Kern van de zaak

Vereniging Natuur(lijk) en Leefklimaat vocht het bestemmingsplan 'Verbindingsweg Milsbeek' aan bij de Raad van State. De raad had onvoldoende gemotiveerd dat het beëindigen van agrarisch gebruik niet nodig was als instandhoudings- of passende maatregel in het kader van de Natura 2000-regelgeving. Na een tussenuitspraak en een herstelbesluit bleef de motivering tekort schieten.

Beslissing van de rechter

Het beroep tegen het gewijzigd vastgestelde bestemmingsplan van 3 juni 2024 is gegrond verklaard en dat besluit is vernietigd. De doorslaggevende reden is dat de raad niet afdoende heeft gemotiveerd dat het inzetten van salderen als mitigerende maatregel voldoet aan het additionaliteitsvereiste, waardoor ook de m.e.r.-beoordeling niet deugde.

52van 100

Impactscore

Middel

De uitspraak is relevant voor bestemmingsplanprocedures met stikstofproblematiek en past de Pasgeld-West-lijn toe, maar is geen zelfstandige precedentscheppende uitspraak; de rechtsontwikkeling was al in gang gezet door de tussenuitspraak en de Pasgeld-West-uitspraak.

Belangrijkste punten

1De Afdeling had in een tussenuitspraak al geoordeeld dat de raad onvoldoende had gemotiveerd waarom beëindiging van agrarisch gebruik niet nodig is als instandhoudings- of passende maatregel (additionaliteitsvereiste).
2Het door de raad opgestelde memo van Kragten (27 mei 2026) volstond niet als afdoende onderbouwing van de vergewisplicht ten aanzien van het additionaliteitsvereiste.
3Zolang de motivering over het additionaliteitsvereiste ontbreekt, kon de raad ook niet op basis van de m.e.r.-beoordeling concluderen dat de verbindingsweg geen belangrijke nadelige milieugevolgen heeft.
4Het beroep tegen het oorspronkelijke besluit van 8 november 2021 is niet-ontvankelijk verklaard.
5De uitspraak bouwt voort op de Pasgeld-West-uitspraak van 14 januari 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:193) als richtsnoer voor het additionaliteitsvereiste bij stikstofmotivering.

Impactanalyse

Juridische impact

De uitspraak bevestigt en past de Pasgeld-West-lijn toe: gemeenteraden moeten bij bestemmingsplannen met stikstofgevolgen aantoonbaar nagaan dat salderen als mitigerende maatregel niet tevens dient als instandhoudings- of passende maatregel. De vergewisplicht vereist raadpleging van openbaar beschikbare gegevens van het bevoegd gezag.

Praktische impact

De verbindingsweg Milsbeek kan voorlopig niet worden aangelegd; de raad moet opnieuw een besluit nemen met een deugdelijke stikstofmotivering of mogelijk een plan-MER opstellen. Voor de vereniging betekent dit een procedurele overwinning, maar geen definitief einde aan het project.

Onderwerp-impact

Infrastructuurprojecten nabij Natura 2000-gebieden worden geconfronteerd met strenge motiveringseisen rond stikstof en additionaliteit; gemeenten moeten hun passende beoordelingen en m.e.r.-trajecten zorgvuldiger onderbouwen om vernietiging te voorkomen.

Samenvatting

De Raad van State (Afdeling bestuursrechtspraak) heeft op 11 november 2026 het gewijzigd vastgestelde bestemmingsplan 'Verbindingsweg Milsbeek' van de gemeente Bergen (L) vernietigd. De zaak was aanhangig na een eerdere tussenuitspraak waarin de Afdeling had geconstateerd dat de raad onvoldoende had gemotiveerd waarom het beëindigen van agrarisch gebruik niet nodig is als instandhoudings- of passende maatregel in de zin van de Habitatrichtlijn. Dit zogeheten additionaliteitsvereiste houdt in dat stikstofruimte die wordt ingezet als mitigerende maatregel (via saldering), niet tevens moet worden ingezet om wettelijk verplichte natuurherstelmaatregelen te realiseren. De raad had ter reparatie een memo van adviesbureau Kragten overgelegd, maar de Afdeling oordeelde dat dit memo niet volstaat als bewijs dat aan de vergewisplicht is voldaan. De raad had moeten nagaan of in openbaar raadpleegbare en beschikbare gegevens aanwijzingen staan dat het bevoegd gezag de beëindiging van de referentiesituatie nodig acht als instandhoudings- of passende maatregel. Nu die deugdelijke motivering ontbreekt, is ook de m.e.r.-beoordeling aangetast: zolang het additionaliteitsvereiste niet afdoende is onderbouwd, kan de raad niet concluderen dat de verbindingsweg geen belangrijke nadelige milieugevolgen zal hebben en was mogelijk een plan-MER vereist. Het beroep van Vereniging Natuur(lijk) en Leefklimaat tegen het besluit van 3 juni 2024 is daarom gegrond verklaard en dat besluit is vernietigd. Het beroep tegen het oorspronkelijke besluit van 8 november 2021 is niet-ontvankelijk. De uitspraak past de Pasgeld-West-lijn (ECLI:NL:RVS:2026:193) toe en onderstreept dat gemeenten bij stikstofgevoelige ruimtelijke plannen een concrete, op externe bronnen gebaseerde vergewisplicht hebben voordat zij stikstofruimte als mitigerende maatregel mogen inzetten.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 12 november 2026 met claude-sonnet-4-6

Originele uitspraak

52van 100

MiddelLees toelichting ↓