Hoger beroep niet-ontvankelijk, minister vergoedt proceskosten asielzaak
ECLI:NL:RVS:2026:6536, Raad van State, 09-11-2026, BRS.26.004344
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Appellant heeft beroep ingesteld tegen het niet tijdig nemen van een besluit op een aanvraag om hem een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te verlenen.
Kern van de zaak
Een asielzoeker stelde hoger beroep in tegen een uitspraak van de rechtbank over de hoogte van een dwangsom wegens het niet tijdig beslissen op zijn asielaanvraag van 3 december 2023. Hangende het hoger beroep nam de minister alsnog een besluit op 5 oktober 2026. Daarmee verviel het procesbelang van appellant.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak verklaart het hoger beroep niet-ontvankelijk wegens gebrek aan procesbelang, nu de minister hangende de procedure alsnog een besluit heeft genomen. De minister wordt wel veroordeeld tot vergoeding van proceskosten (€ 467,00) omdat het alsnog nemen van het besluit als tegemoetkomen in de zin van artikel 8:75 Awb wordt aangemerkt.
Impactscore
LaagDe uitspraak past bestaande vaste rechtspraak toe zonder nieuwe rechtsregels te stellen; de feitelijke en juridische context is zeer casuïstisch en de beslissing heeft geen richtinggevend karakter.
Belangrijkste punten
- 1Het hoger beroep is niet-ontvankelijk omdat het procesbelang is vervallen door het alsnog nemen van het besluit van 5 oktober 2026 door de minister.
- 2Het alsnog nemen van een besluit hangende een beroep tegen niet-tijdig beslissen geldt als tegemoetkomen ex artikel 8:75 Awb, wat aanleiding geeft tot proceskostenveroordeling.
- 3Op de proceskosten wordt wegingsfactor 0,5 toegepast omdat het hoger beroep uitsluitend betrekking had op het niet tijdig nemen van een besluit op de asielaanvraag.
- 4Van rechtswege is bij de Afdeling een beroep ontstaan tegen het besluit van 5 oktober 2026 (artikel 6:20 lid 3 jo. 6:24 Awb), dat wordt verwezen naar de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Zwolle.
- 5Vaste rechtspraak van de Afdeling bevestigd: niet-tijdig-beslissen gevolgd door een besluit hangende beroep leidt standaard tot proceskostenveroordeling van het bestuursorgaan.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste lijn van de Afdeling dat het alsnog nemen van een besluit hangende een beroep tegen niet-tijdig beslissen steeds als tegemoetkomen geldt, met een verplichte proceskostenveroordeling als gevolg. De toepassing van wegingsfactor 0,5 voor niet-tijdig-beslissenzaken wordt daarmee ook in hoger beroep gecontinueerd.
Praktische impact
Voor de asielzoeker betekent dit dat het inhoudelijke oordeel over zijn asielaanvraag alsnog door de rechtbank Den Haag zal worden beoordeeld; hij ontvangt een beperkte proceskostenvergoeding van € 467,00 voor het hoger beroep.
Onderwerp-impact
In asiel- en migratieprocedures wordt hiermee nogmaals bevestigd dat de minister bij traag beslissen proceskosten riskeert, ook als hij uiteindelijk afwijzend beslist; dit kan een stimulans zijn om tijdig te beslissen op asielaanvragen.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 9 november 2026 betreft een asielzoeker die hoger beroep instelde tegen een uitspraak van de rechtbank over de hoogte van een opgelegde dwangsom wegens het niet tijdig nemen van een besluit op zijn asielaanvraag van 3 december 2023. De kern van het geschil was of de rechtbank de juiste dwangsom had vastgesteld voor het uitblijven van een beslissing door de minister van Asiel en Migratie. Hangende het hoger beroep nam de minister op 5 oktober 2026 alsnog een besluit op de asielaanvraag. Daarmee verviel het procesbelang van appellant: zijn grieven over de hoogte van de dwangsom hadden geen relevantie meer nu het primaire besluit was genomen. De Afdeling verklaart het hoger beroep dan ook niet-ontvankelijk. Op grond van vaste jurisprudentie (onder meer ECLI:NL:RVS:2019:665 en ECLI:NL:RVS:2024:4296) geldt het alsnog nemen van een besluit hangende een beroep tegen niet-tijdig beslissen als tegemoetkomen in de zin van artikel 8:75 Awb. Dit verplicht de Afdeling om de minister in de proceskosten te veroordelen. Omdat het hoger beroep uitsluitend betrekking had op de niet-tijdigheid en niet op de inhoud van het asielbesluit, past de Afdeling wegingsfactor 0,5 toe. De proceskosten worden vastgesteld op € 467,00 voor beroepsmatig verleende rechtsbijstand. Tegelijkertijd is van rechtswege een beroep ontstaan bij de Afdeling tegen het besluit van 5 oktober 2026 (artikel 6:20 lid 3 jo. 6:24 Awb). Nu beoordeling van dat inhoudelijke asielbesluit niet past binnen de taak van de hogerberoepsrechter in de vreemdelingenzaak, verwijst de Afdeling dit beroep naar de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Zwolle, voor een inhoudelijke beoordeling. De uitkomst is daarmee procedureel van aard en bevestigt bestaande vaste rechtspraak.