Staat betaalt €3.000 wegens overschrijding redelijke termijn RvS
ECLI:NL:RVS:2026:6422, Raad van State, 04-11-2026, 202200069/2/R4
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij uitspraak van 5 augustus 2026, ECLI:NL:RVS:2026:4608, heeft de Afdeling bestuursrechtspraak het onderzoek in de zaak heropend ter voorbereiding van een nadere uitspraak over de gevorderde schadevergoeding vanwege overschrijding van de redelijke termijn. [appellant] heeft bij brief van 6 juni 2025 verzocht om vergoeding van schade wegens overschrijding van de redelijke termijn. De redelijke termijn is overschreden, als de duur van de totale procedure te lang is. Voor een procedure als deze die uit één rechterlijke instantie bestaat zonder voorafgaande bezwaarprocedure, is in beginsel een totale lengte van ten hoogste twee jaar redelijk. De termijn begint op het moment van ontvangst van het beroepschrift door de Afdeling.
Kern van de zaak
Appellant verzocht de Raad van State om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn in een beroepsprocedure. Het beroepschrift werd ontvangen op 17 januari 2022 en de uitspraak volgde pas op 5 augustus 2026, ruim 4,5 jaar later. De redelijke termijn voor een eeninstantieprocedure bedraagt in beginsel twee jaar.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak wijst het verzoek om schadevergoeding toe en veroordeelt de Staat tot betaling van €3.000,00 aan appellant. De doorslaggevende reden is dat de procedure met ruim 2,5 jaar de redelijke termijn heeft overschreden, welke overschrijding volledig aan de Afdeling zelf wordt toegerekend.
Impactscore
LaagDe uitspraak is een routinematige toepassing van vaste jurisprudentie over redelijke termijn en forfaitaire schadevergoeding; er worden geen nieuwe rechtsvragen gesteld of beantwoord en de financiële omvang is beperkt.
Belangrijkste punten
- 1De redelijke termijn voor een eeninstantieprocedure zonder bezwaarfase bedraagt maximaal twee jaar, te rekenen vanaf ontvangst van het beroepschrift.
- 2De procedure duurde ruim 4 jaar en 6 maanden, waardoor de redelijke termijn met circa 2,5 jaar werd overschreden.
- 3De gehele termijnoverschrijding wordt toegerekend aan de Afdeling bestuursrechtspraak (de rechter), niet aan een bestuursorgaan.
- 4De forfaitaire vergoeding bedraagt €500,00 per half jaar overschrijding, wat resulteert in een schadevergoeding van €3.000,00 (5 halve jaren × €500).
- 5De proceskosten worden vergoed met wegingsfactor 'licht' (0,5), omdat de zaak enkel de vraag naar termijnoverschrijding betreft.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak past de vaste jurisprudentielijn toe inzake vergoeding van immateriële schade wegens schending van het recht op berechting binnen een redelijke termijn (artikel 6 EVRM) en bevestigt de forfaitaire berekeningssystematiek van €500 per half jaar. Er worden geen nieuwe rechtsvragen beantwoord.
Praktische impact
Appellant ontvangt €3.000,00 schadevergoeding plus €467,00 proceskosten van de Staat. De uitspraak onderstreept dat burgers die lang moeten wachten op een uitspraak van de Raad van State actief om schadevergoeding kunnen verzoeken.
Onderwerp-impact
Voor overheidsoptreden en bestuursrechtelijke procedures geldt dat langdurige behandeltijden bij de bestuursrechter financiële consequenties hebben voor de Staat, wat druk legt op de doorlooptijden van bestuursrechtelijke zaken.
Samenvatting
In deze zaak verzocht appellant de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn. De onderliggende beroepsprocedure was gestart met ontvangst van het beroepschrift op 17 januari 2022. Pas op 5 augustus 2026 deed de Afdeling uitspraak in die zaak, waarna appellant bij brief van 6 juni 2025 reeds een verzoek om schadevergoeding had ingediend. De totale procesduur bedroeg daarmee ruim 4 jaar en 6 maanden. De juridische vraag was of de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 EVRM was overschreden en, zo ja, welke schadevergoeding appellant toekwam. Voor een procedure die uit slechts één rechterlijke instantie bestaat zonder voorafgaande bezwaarprocedure, hanteert de Afdeling als norm een maximale duur van twee jaar. Nu de procedure die grens met ruim 2,5 jaar overschreed, en deze overschrijding volledig aan de Afdeling zelf moest worden toegerekend, was de conclusie dat de redelijke termijn was geschonden. De Afdeling past de vaste forfaitaire systematiek toe van €500,00 per half jaar overschrijding. Bij een overschrijding van 2,5 jaar (vijf halve jaren) komt de schadevergoeding daarmee op €3.000,00. De Staat der Nederlanden, vertegenwoordigd door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, wordt veroordeeld dit bedrag te betalen. Daarnaast worden de proceskosten van het verzoek vergoed tot een bedrag van €467,00, berekend met wegingsfactor 0,5 (licht), omdat de procedure uitsluitend de beantwoording van de termijnoverschrijdingsvraag betrof. De uitspraak is een standaardtoepassing van bestaande jurisprudentie en kent geen vernieuwende elementen, maar illustreert opnieuw dat de doorlooptijden bij de Raad van State structureel tot schadevergoedingsclaims leiden.