JurispRadar
ECLI:NL:RVS:2026:6359Laag28/100

Last onder dwangsom opgelegd aan schapenhouder na handhavingsverzoek buurman

ECLI:NL:RVS:2026:6359, Raad van State, 28-10-2026, 202406600/1/R4

Raad van StateUitspraak: 28 oktober 2026Publicatie: 28 oktober 2026
Procedure:Hoger beroep
Zaaknummer:202406600/1/R4
Bestuursrecht
Bestuursprocesrecht
Omgevingsrecht
Handhaving
Vergunningen
Milieu
Ruimtelijke Ordening
Veehouderij
Omgevingswet Overgangsrecht
Last Onder Dwangsom
Handhavingsverzoek
Activiteitenbesluit

Inhoudsindicatie

(officieel, Rechtspraak.nl)

Bij besluit van 10 maart 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders van West Betuwe het verzoek van [appellant] om handhavend op te treden tegen het gestelde gebruik van het perceel [locatie A] in Est als veehouderij, afgewezen. [appellant] woont aan de [locatie B] in Est. [partij] woont schuin tegenover hem, aan de [locatie C]. Hij heeft rond zijn woning ongeveer 7 ha weidegrond. Ten tijde van de besluiten van het college hield [partij] op zijn gronden ongeveer 35 schapen en een aantal paarden. [appellant] heeft het college verzocht om handhavend op te treden tegen het exploiteren van een veehouderij aan de [locatie C]. Naar aanleiding hiervan heeft een toezichthouder van de gemeente op 14 september 2022 een controle uitgevoerd en geen overtredingen geconstateerd. Bij het besluit van 10 maart 2023 heeft het college het handhavingsverzoek afgewezen.Naar aanleiding van het bezwaar van [appellant] heeft het college bij het besluit van 10 mei 2024 alsnog aan [partij] een last onder dwangsom opgelegd.

Kern van de zaak

Appellant verzoekt gemeente handhavend op te treden tegen buurman die schapen en paarden houdt op circa 7 ha weidegrond. Na aanvankelijke afwijzing legt het college alsnog een last onder dwangsom op. De zaak komt voor bij de Raad van State.

Beslissing van de rechter

De Raad van State behandelt het hoger beroep; op grond van het overgangsrecht (art. 4.3 Invoeringswet Omgevingswet) blijft het recht van vóór 1 januari 2024 van toepassing op de opgelegde last onder dwangsom. De uitspraak is onvolledig, waardoor de definitieve beslissing op het hoger beroep niet volledig kan worden vastgesteld.

28van 100

Impactscore

Laag

De uitspraak betreft een individueel handhavingsgeschil over een kleinschalige veehouderij en de bevestiging van reeds bekend overgangsrecht; de rechtsregel is niet nieuw en de uitspraak heeft beperkte precedentwerking. De onvolledigheid van de tekst verhindert een volledige beoordeling.

Belangrijkste punten

  • 1Overgangsrecht: handhavingsverzoeken ingediend vóór 1 januari 2024 blijven onder het oude recht vallen (Wabo, Wm, Activiteitenbesluit) totdat het besluit onherroepelijk is
  • 2Het college wees het handhavingsverzoek aanvankelijk af na controle op 14 september 2022 waarbij geen overtredingen werden geconstateerd
  • 3Na bezwaar van appellant legde het college alsnog een last onder dwangsom op bij besluit van 10 mei 2024
  • 4De last betreft het doen van een melding ex artikel 1.10 Activiteitenbesluit en het staken van schapenbeweiding op gronden met een bepaalde bestemming
  • 5De tekst van de uitspraak is onvolledig; de inhoudelijke beoordeling van het hoger beroep kan niet volledig worden geanalyseerd

Impactanalyse

Juridische impact

De uitspraak bevestigt de toepassing van het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet: lopende handhavingstrajecten vallen onder het oude regime zolang het besluit niet onherroepelijk is. Dit biedt rechtszekerheid over het toepasselijke normenstelsel in overgangsperiodes.

Praktische impact

Voor de houder van schapen en paarden betekent de last onder dwangsom dat hij alsnog een melding moet doen en mogelijk zijn begrazingspraktijk moet aanpassen. De buurman die handhaving verzocht heeft, ziet zijn verzoek deels gehonoreerd na een lang traject.

Onderwerp-impact

In het omgevingsrecht verduidelijkt deze zaak hoe gemeenten dienen om te gaan met handhavingsverzoeken bij kleinschalige veehouderijen in de overgangsfase naar de Omgevingswet, met name rond meldingsplichten uit het Activiteitenbesluit.

Samenvatting

Deze zaak betreft een handhavingsgeschil tussen twee buren in Est. Appellant verzocht het college van B&W handhavend op te treden tegen zijn buurman, die op circa 7 hectare weidegrond schapen en paarden houdt. Na een controle in september 2022 waarbij geen overtredingen werden vastgesteld, wees het college het handhavingsverzoek aanvankelijk af. Naar aanleiding van het door appellant gemaakte bezwaar besloot het college op 10 mei 2024 alsnog een last onder dwangsom op te leggen. De buurman werd gelast een melding te doen als bedoeld in artikel 1.10 van het Activiteitenbesluit milieubeheer en te stoppen met het beweiden van schapen op een deel van zijn gronden met een specifieke planologische bestemming. Een centrale juridische vraag in deze procedure betreft het toepasselijke recht na de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. De Raad van State stelt vast dat, nu het handhavingsverzoek vóór 1 januari 2024 is ingediend en het college de last onder dwangsom nadien heeft opgelegd, artikel 4.3 aanhef en onder a van de Invoeringswet Omgevingswet bepaalt dat het recht van vóór de inwerkingtreding van toepassing blijft totdat het besluit onherroepelijk is. Daarmee is het Activiteitenbesluit milieubeheer en het bijbehorende regime van de Wet milieubeheer en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht de toepasselijke juridische maatstaf. De uitspraak is helaas onvolledig aangeleverd, waardoor de inhoudelijke beoordeling van het hoger beroep — en daarmee de uiteindelijke beslissing van de Raad van State op de grieven van partijen — niet volledig kan worden geanalyseerd. Op basis van de beschikbare tekst is slechts het overgangsrechtelijke kader en de feitelijke achtergrond van de zaak vast te stellen. De zaak illustreert hoe de overgangsfase naar de Omgevingswet in de praktijk werkt bij lopende handhavingsprocedures.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 9 november 2026 met claude-sonnet-4-6
Originele uitspraak

Meer Bestuursrecht

Raad van State·11 nov 2026
Bestuursrecht
Bestuursprocesrecht
Overheid
Vergunningen
ECLI:NL:RVS:2026:6667

Termijnoverschrijding bezwaar niet verschoonbaar ondanks adresverwarring

28/100Bekijk
Raad van State·11 nov 2026
Bestuursrecht
Bestuursprocesrecht
Vastgoed
Vergunningen
ECLI:NL:RVS:2026:6660

Beroep tegen woonbestemming voormalige steenfabriek Winterswijk ongegrond

18/100Bekijk
Raad van State·11 nov 2026
Bestuursrecht
Bestuursprocesrecht
Overheid
Handhaving
ECLI:NL:RVS:2026:6671

Staatssecretaris hoeft niet te interveniëren in tuchtrechtprocedures advocaten

28/100Bekijk
Raad van State·11 nov 2026
Bestuursrecht
Bestuursprocesrecht
Schadevergoeding
Vastgoed
ECLI:NL:RVS:2026:6655

Planschade toegewezen na vervallen detailhandelsbestemming eerste verdieping

38/100Bekijk
Alle uitspraken in dit rechtsgebied