Raad van State beoordeelt compensatierecht toeslagenjaar 2011
ECLI:NL:RVS:2026:6355, Raad van State, 28-10-2026, 202502628/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 31 januari 2023 heeft de Dienst Toeslagen geen compensatie toegekend aan [appellante] voor het toeslagjaar 2011 in het kader van de hersteloperatie toeslagen. In deze uitspraak gaat het om de vraag of [appellante] voor het toeslagjaar 2011 recht heeft op compensatie, zoals is bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, van de Wet hersteloperatie toeslagen (de Wht). Daarin is bepaald dat de Dienst Toeslagen op aanvraag compensatie toekent aan een aanvrager van een kinderopvangtoeslag, die schade heeft geleden, doordat ten aanzien van hem: a) voor 23 oktober 2019 bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag sprake is geweest van institutionele vooringenomenheid van de Dienst toeslagen; of b) de toepassing van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen, de Wet kinderopvang of de op die wetten berustende bepalingen bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag heeft geleid tot onbillijkheden van overwegende aard die voortkomen uit de hardheid van de toepassing die voor 23 oktober 2019 werd gegeven aan het wettelijk systeem. De Dienst Toeslagen heeft destijds voor het jaar 2011 (voorschotten) kinderopvangtoeslag aan [appellante] toegekend.
Kern van de zaak
Appellante vordert compensatie op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht) voor het toeslagjaar 2011. Zij ontving kinderopvangtoeslag, maar moest na definitieve vaststelling een groot bedrag terugbetalen, waarna dit na bezwaar werd gecorrigeerd. In geschil is of zij recht heeft op compensatie wegens institutionele vooringenomenheid of onbillijkheden van overwegende aard.
Beslissing van de rechter
De uitspraak is onvolledig aangeleverd, waardoor de eindbeslissing niet volledig kan worden vastgesteld. Op basis van de beschikbare tekst beoordeelt de Raad van State of appellante voldoet aan de criteria van artikel 2.1 lid 1 Wht voor compensatie over toeslagjaar 2011.
Impactscore
MiddelDe zaak betreft een individuele toepassing van de Wht in een veelvoorkomende feitelijke situatie; de uitkomst kan precedentwerking hebben voor vergelijkbare gevallen maar stelt geen fundamenteel nieuwe rechtsregels vast. De onvolledigheid van de tekst beperkt de zekerheid van de beoordeling.
Belangrijkste punten
- 1Centraal staat artikel 2.1 lid 1 Wht: compensatie bij institutionele vooringenomenheid of onbillijkheden van overwegende aard vóór 23 oktober 2019
- 2Appellante ontving in 2011 kinderopvangtoeslag-voorschotten van circa € 8.819,00, maar bij definitieve vaststelling werd een terugvordering van € 4.398,00 opgelegd
- 3Na bezwaar werd het recht op kinderopvangtoeslag bijgesteld naar € 8.843,00, waarmee de terugvordering grotendeels werd gecorrigeerd
- 4De jaaropgave toonde 992,7 opvanguren (januari–juni 2011) met kosten van € 5.866,80, terwijl hogere voorschotten waren uitbetaald
- 5De uitspraak is onvolledig; de definitieve beoordeling en motivering van de Raad van State ontbreken in de aangeleverde tekst
Impactanalyse
Juridische impact
De zaak raakt de uitleg van de compensatiecriteria in de Wht en verduidelijkt mogelijk wanneer een gecorrigeerde terugvordering alsnog recht geeft op compensatie onder de hersteloperatie toeslagen.
Praktische impact
Voor appellante en vergelijkbare gedupeerden is relevant of een aanvankelijke (later gecorrigeerde) terugvordering voldoende grond biedt voor compensatie op grond van de Wht.
Onderwerp-impact
De uitspraak raakt de bredere hersteloperatie toeslagen en de reikwijdte van het compensatierecht voor ouders die te maken kregen met onterechte of hardvochtige terugvorderingen van kinderopvangtoeslag.
Samenvatting
In deze zaak bij de Raad van State (28 oktober 2026) staat de vraag centraal of appellante recht heeft op compensatie op grond van artikel 2.1 lid 1 van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht) voor het toeslagjaar 2011. Appellante ontving in dat jaar voorschotten kinderopvangtoeslag van in eerste instantie € 8.819,00. Bij de definitieve vaststelling in december 2013 werd haar recht echter bepaald op slechts € 4.421,00, wat resulteerde in een terugvorderingsbesluit van circa € 4.398,00. Appellante maakte hiertegen bezwaar. Dit bezwaar werd gehonoreerd: bij besluit van 19 juli 2014 werd het recht bijgesteld naar € 8.843,00, waarmee de forse terugvordering nagenoeg volledig werd gecorrigeerd. De juridische vraag is of deze gang van zaken — een aanvankelijke onjuiste vaststelling gevolgd door correctie na bezwaar — kwalificeert als institutionele vooringenomenheid (sub a) of als een onbillijkheid van overwegende aard voortvloeiend uit de hardheid van het wettelijk systeem (sub b) in de zin van de Wht. De Wht vereist voor compensatie dat de schade is ontstaan vóór 23 oktober 2019 en verband houdt met de uitvoering van de kinderopvangtoeslag. Omdat de aangeleverde uitspraaktekst onvolledig is en de rechtsoverwegingen en het dictum van de Raad van State ontbreken, kan de definitieve beslissing en motivering niet met zekerheid worden weergegeven. Op basis van de beschikbare informatie lijkt de zaak te draaien om de vraag of een gecorrigeerde terugvordering — waarbij de fout uiteindelijk via bezwaar werd hersteld — voldoende grond biedt voor compensatie onder de Wht, dan wel of het herstel via bezwaar aan toekenning van compensatie in de weg staat.