Handhavingsverzoek houtkachelrook: college opnieuw verplicht te onderzoeken
ECLI:NL:RVS:2026:6349, Raad van State, 28-10-2026, 202404590/1/R3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 27 juli 2018 heeft het college van burgemeester en wethouders van Westland door [appellant sub 1] ingediende verzoek om handhavend op te treden tegen onder meer rookoverlast door het gebruik van houtkachels op het adres [locatie 1] in Maasdijk afgewezen. Naar aanleiding van het handhavingsverzoek van [appellant sub 1] met betrekking tot het gebruik van houtkachels, en zijn tegen de afwijzing van dat verzoek gemaakte bezwaar, hebben toezichthouders in de periode van 25 juli 2018 tot en met 1 februari 2019 vijf controles uitgevoerd op het perceel [locatie 1]. Deze controles vonden hoofdzakelijk plaats doordeweeks overdag. Daarbij is geen rekening gehouden met het feit dat door [appellant sub 1] is aangegeven dat de geuroverlast met name wordt waargenomen aan het eind van de werkdag en in het weekeinde. De Afdeling ziet geen grond om aan de juistheid van die mededeling van [appellant sub 1] te twijfelen, mede omdat dit niet door andere partijen is betwist. Bij geen van de controles is geconstateerd dat de kachels waar [appellant sub 1] van stelt hinder te ondervinden, in gebruik waren.
Kern van de zaak
Bewoner aan de Locatie 2 in Maasdijk ervaart rookoverlast van twee houtkachels van zijn buren. Hij verzoekt het college handhavend op te treden op grond van artikel 7.22 Bouwbesluit. Het college weigert, stellend dat geen sprake is van overmatige hinder.
Beslissing van de rechter
De Raad van State heeft in een eerder stadium (uitspraak 2 november 2022) het weigeringsbesluit van het college vernietigd wegens ondeugdelijk onderzoek; de huidige procedure betreft de verdere behandeling na die vernietiging. De doorslaggevende reden voor de eerdere vernietiging was dat de uitgevoerde controles niet waren afgestemd op de tijdstippen waarop de overlast volgens appellant plaatsvond.
Impactscore
LaagDe uitspraak betreft een individueel handhavingsgeschil over burenruzie met betrekking tot houtkachels en heeft beperkte precedentwerking buiten vergelijkbare feitelijke situaties; de rechtsregel over zorgvuldig onderzoek is reeds gevestigd.
Belangrijkste punten
- 1Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden, maar oud recht (Bouwbesluit 2012) blijft van toepassing op deze zaak.
- 2Artikel 7.22 Bouwbesluit verbiedt het veroorzaken van overmatige hinder door gebruik van een bouwwerk.
- 3Het college voerde vijf controles uit in de periode juli 2018 – februari 2019, hoofdzakelijk doordeweeks overdag.
- 4De controles hielden geen rekening met de door appellant aangegeven overlasttijdstippen (eind werkdag en weekenden), terwijl dit niet was betwist.
- 5Bij geen van de controles werd vastgesteld dat de houtkachels daadwerkelijk in gebruik waren, waardoor de feitelijke grondslag voor het weigeringsbesluit ontbrak.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat een bestuursorgaan bij handhavingsonderzoek zijn controlemoment moet afstemmen op de door de verzoeker aangedragen en niet-betwiste informatie over overlasttijdstippen, op straffe van vernietiging wegens onzorgvuldige voorbereiding.
Praktische impact
Voor de buren van appellant betekent dit dat zij opnieuw geconfronteerd worden met toezicht en mogelijk handhaving van hun houtkachelgebruik; voor appellant biedt de uitspraak perspectief op een inhoudelijk deugdelijk heronderzoek.
Onderwerp-impact
In de sfeer van woonoverlast en burenrecht verduidelijkt deze zaak dat gemeenten bij handhavingsverzoeken over rookoverlast van houtkachels geen volstaan met routinecontroles die de gestelde hinder structureel missen.
Samenvatting
Deze zaak draait om een handhavingsverzoek van een bewoner in Maasdijk die ernstige hinder ervaart van twee houtkachels van zijn buren. Hij verzocht het college van burgemeester en wethouders handhavend op te treden op grond van artikel 7.22 van het Bouwbesluit 2012, dat het veroorzaken van overmatige hinder door het gebruik van een bouwwerk verbiedt. Het college weigerde, omdat het bij de uitgevoerde controles geen overmatige hinder had vastgesteld. De Raad van State vernietigde dit weigeringsbesluit bij uitspraak van 2 november 2022. De centrale overweging was dat het onderzoek van de toezichthouders onvoldoende zorgvuldig was. De vijf controles in de periode juli 2018 tot februari 2019 vonden vrijwel uitsluitend doordeweeks overdag plaats, terwijl appellant had aangegeven dat de rookoverlast met name optrad aan het einde van de werkdag en in het weekend. Deze mededeling was door geen van de overige partijen betwist, zodat de Afdeling geen reden zag daaraan te twijfelen. Doordat de controles niet waren afgestemd op deze tijdstippen, werd bij geen enkele controle geconstateerd dat de kachels daadwerkelijk in gebruik waren. De feitelijke grondslag voor de weigering om handhavend op te treden ontbrak daardoor. In de huidige procedure wordt de zaak na die vernietiging verder behandeld. Het overgangsrecht speelt een rol: hoewel de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking is getreden, blijft het recht van vóór die datum van toepassing. De zaak illustreert dat gemeenten bij handhavingsonderzoek naar woonoverlast hun controles inhoudelijk moeten afstemmen op de door de verzoeker verstrekte en niet-weersproken informatie, en niet kunnen volstaan met controles die de gestelde overlast systematisch missen.