Dwangsom van €12.000 verbeurd wegens grondverzetbedrijf op perceel
ECLI:NL:RVS:2026:6345, Raad van State, 28-10-2026, 202501044/1/R2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 9 oktober 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders van Land van Cuijk besloten tot invordering van door [appellanten] verbeurde dwangsommen tot een bedrag van € 12.000,00. Bij besluit van 1 juli 2019 heeft het college aan [appellanten] een last onder dwangsom opgelegd vanwege het in strijd met het "Bestemmingsplan [locatie]" gebruiken van het perceel aan de [locatie] in Sambeek (het perceel). Het college heeft [appellanten] onder meer gelast de illegale aanwezigheid van een grondverzetbedrijf op het perceel permanent te staken, op straffe van een dwangsom van € 1.500,00 per week tot een maximum van € 15.000,00. Bij besluit van 16 maart 2020 is het door [appellanten] tegen dit besluit gemaakte bezwaar ongegrond verklaard en hiertegen is geen beroep ingesteld, zodat de last onder dwangsom onherroepelijk is.
Kern van de zaak
Het college van B&W heeft appellanten een last onder dwangsom opgelegd wegens het illegaal exploiteren van een grondverzetbedrijf op een perceel in Sambeek, in strijd met het bestemmingsplan. Na meerdere controles waarbij overtredingen werden geconstateerd, besloot het college tot invordering van €12.000 aan verbeurde dwangsommen.
Beslissing van de rechter
De Raad van State laat de aangevallen uitspraak van de rechtbank in stand, waarbij het invorderingsbesluit van €12.000 aan verbeurde dwangsommen wordt gehandhaafd. Doorslaggevend is dat bij herhaalde controles overtredingen van de onherroepelijke last onder dwangsom zijn vastgesteld, waardoor de dwangsommen van rechtswege zijn verbeurd.
Impactscore
LaagHet betreft een feitelijk en juridisch weinig complex geval van bestuurlijke handhaving via een last onder dwangsom, waarbij de uitkomst in lijn is met vaste jurisprudentie. De zaak heeft geen richtinggevend karakter en beperkt zich tot toepassing van bekende regels in een individueel geval.
Belangrijkste punten
- 1Last onder dwangsom van €1.500 per week (max €15.000) opgelegd in 2019 wegens strijdig gebruik bestemmingsplan; onherroepelijk na ongegrond bezwaar in 2020
- 2Bij controle op 11 oktober 2022 en meerdere controles in 2022-2023 werden overtredingen geconstateerd (aanwezigheid van gerelateerde zaken aan het grondverzetbedrijf)
- 3Per geconstateerde overtreding verbeurdde van rechtswege een dwangsom van €1.500, cumulatief oplopend tot €12.000
- 4Het college besloot op 9 oktober 2023 tot invordering van de verbeurde dwangsommen
- 5Rechtbank en Raad van State oordelen dat het college terecht heeft ingevorderd; geen grond voor matiging of opschorting vastgesteld
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste lijn dat verbeurde dwangsommen bij geconstateerde overtredingen van een onherroepelijke last in beginsel worden ingevorderd, en dat de rechter terughoudend toetst bij invorderingsbeschikkingen. Dit onderstreept de kracht van het handhavingsinstrument van de last onder dwangsom in het omgevingsrecht.
Praktische impact
Appellanten dienen €12.000 aan verbeurde dwangsommen te betalen aan de gemeente. De uitspraak maakt duidelijk dat het nalaten van bezwaar en beroep tegen de oorspronkelijke last fatale rechtsgevolgen heeft: de last staat onherroepelijk vast en elke geconstateerde overtreding leidt automatisch tot verbeuring.
Onderwerp-impact
Voor eigenaren van percelen met een bestemmingsplanplichtige bedrijfsactiviteit benadrukt deze zaak het belang van strikte naleving van handhavingsbesluiten. Gemeenten kunnen effectief en cumulatief invorderen bij voortdurende overtredingen van een last onder dwangsom.
Samenvatting
In deze zaak staat de invordering van verbeurde dwangsommen centraal. Het college van burgemeester en wethouders had in 2019 aan appellanten een last onder dwangsom opgelegd wegens het in strijd met het bestemmingsplan exploiteren van een grondverzetbedrijf op een perceel in Sambeek. De opgelegde dwangsom bedroeg €1.500 per week met een maximum van €15.000. Appellanten hebben destijds geen beroep ingesteld tegen de ongegrond verklaarde bezwaren, waardoor de last onherroepelijk is geworden. Na een schone controle in 2021 constateerde de toezichthouder bij een controle in oktober 2022 opnieuw een overtreding: er waren zaken aanwezig op het perceel die gerelateerd waren aan het grondverzetbedrijf. Bij zeven daaropvolgende controles tussen december 2022 en april 2023 werden steeds nieuwe overtredingen vastgesteld. Per overtreding verbeurdde appellanten van rechtswege een dwangsom van €1.500. Op 9 oktober 2023 besloot het college tot invordering van €12.000 aan verbeurde dwangsommen. De rechtbank liet het invorderingsbesluit in stand, overwegende dat het college zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat de dwangsommen zijn verbeurd. De Raad van State bevestigt dit oordeel. De juridische vraag is of het college in redelijkheid kon besluiten tot invordering van de verbeurde bedragen. Nu de last onherroepelijk vaststaat en bij controles telkens overtredingen zijn geconstateerd, zijn de dwangsommen van rechtswege verbeurd en bestaat er in beginsel een plicht tot invordering. Appellanten hebben onvoldoende aannemelijk gemaakt dat er bijzondere omstandigheden zijn die aan invordering in de weg staan. De uitspraak illustreert de werking van het handhavingsinstrumentarium in het omgevingsrecht: eenmaal verbeurd zijn dwangsommen in beginsel inbaar, ook cumulatief.