Manege verliest beroep: feestactiviteiten buiten bestemmingsplan
ECLI:NL:RVS:2026:6335, Raad van State, 28-10-2026, 202504162/1/R2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 3 juli 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders van Breda [appellante] opgedragen om de zeecontainers, de stretch tent en de bar te verwijderen van haar buitenterrein. Ook mag [appellante] het buitenterrein alleen nog gebruiken voor de manege. Als zij dit niet doet, dan moet zij een dwangsom betalen. [appellante] is gevestigd aan de [locatie] te Breda. Zij baat daar onder meer een manege uit. Op het buitenterrein van [appellante] rust op basis van het bestemmingsplan "Buitengebied Zuid 2013" de bestemming "Sport" met de functieaanduiding "manege". Toezichthouders hebben geconstateerd dat er op 17 juni 2023 een feest was gehouden op het buitenterrein van [appellante]. Volgens het college is dat in strijd met het bestemmingsplan. Daarom heeft het college een zogenoemde last onder dwangsom opgelegd. Daarin staat dat [appellante]de zeecontainers, de stretch tent en de bar moet weghalen van het buitenterrein. Verder mag [appellante]het buitenterrein alleen nog gebruiken voor de manege. [appellante] is het hier niet mee eens, omdat een terras met bijbehorende activiteiten volgens haar wel is toegestaan op grond van het bestemmingsplan.
Kern van de zaak
Een manege in Breda hield op 17 juni 2023 een feest op haar buitenterrein, met zeecontainers, een stretch tent en een bar. Het college legde een last onder dwangsom op wegens strijd met het bestemmingsplan (bestemming 'Sport' met functieaanduiding 'manege'). De manege bestreed dit en stelde dat terrasactiviteiten planologisch waren toegestaan.
Beslissing van de rechter
De Raad van State bevestigt de aangevallen uitspraak en verklaart het beroep tegen het besluit van 24 september 2025 ongegrond. Doorslaggevend is dat het feest van 17 juni 2023 geen functionele relatie had met de manege-activiteiten en daarmee in strijd was met het bestemmingsplan. De invorderingsbesluiten worden terugverwezen naar het college om als bezwaar te behandelen.
Impactscore
LaagHet betreft een enkelvoudige kamer-uitspraak in een feitelijk specifieke handhavingszaak zonder principiële rechtsvragen; de juridische meerwaarde is beperkt tot bevestiging van bestaande jurisprudentie over bestemmingsplanconformiteit en overgangsrecht Omgevingswet.
Belangrijkste punten
- 1Het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet bepaalt dat de Wabo van toepassing blijft, omdat de last onder dwangsom vóór 1 januari 2024 werd opgelegd.
- 2Het buitenterrein heeft de bestemming 'Sport' met functieaanduiding 'manege'; gebruik voor feestactiviteiten valt daar niet onder.
- 3De last onder dwangsom verplicht tot verwijdering van zeecontainers, stretch tent en bar, en beperkt gebruik tot manege-activiteiten.
- 4Het beroep tegen het handhavingsbesluit (24 september 2025) is ongegrond verklaard; de rechtbank werd op dit punt gevolgd.
- 5Beroepen tegen de invorderingsbesluiten worden terugverwezen naar het college ter behandeling als bezwaar.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat bij handhaving vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet opgelegde lasten onder dwangsom volledig onder het oude Wabo-regime vallen. Voorts wordt bevestigd dat functionele samenhang met de planbestemming bepalend is bij de beoordeling van bestemmingsplanconformiteit.
Praktische impact
De manege moet de feestinfrastructuur (zeecontainers, tent, bar) verwijderen en haar buitenterrein uitsluitend voor manege-activiteiten gebruiken; bij overtreding verbeurt zij de dwangsom. De invorderingskwestie gaat terug naar het college voor de bezwaarfase.
Onderwerp-impact
Voor exploitanten van sport- en recreatielocaties in het buitengebied verduidelijkt deze uitspraak dat nevenactiviteiten zoals feesten alleen zijn toegestaan als zij planologisch zijn ingebed in de bestemming of een expliciete functieaanduiding kennen.
Samenvatting
Een manegebedrijf in Breda hield op 17 juni 2023 een feest op haar buitenterrein, waarbij zeecontainers, een stretch tent en een bar waren geplaatst. Toezichthouders van de gemeente constateerden dat dit gebruik in strijd was met het geldende bestemmingsplan 'Buitengebied Zuid 2013', dat de bestemming 'Sport' met functieaanduiding 'manege' toekent aan het perceel. Op 3 juli 2023 legde het college van burgemeester en wethouders van Breda een last onder dwangsom op, inhoudende dat de feestinfrastructuur moest worden verwijderd en het buitenterrein uitsluitend voor manegedoeleinden mocht worden gebruikt. De manege bestreed dit besluit en betoogde dat terrasactiviteiten planologisch waren toegestaan. De rechtbank verwierp dit betoog, en de manege stelde hoger beroep in bij de Raad van State. Een voorafgaande procedurele kwestie betrof het toepasselijke recht: omdat de last onder dwangsom vóór 1 januari 2024 was opgelegd, blijft op grond van artikel 4.23 van de Invoeringswet Omgevingswet de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) van toepassing totdat de last volledig is uitgevoerd of opgeheven. De Afdeling bestuursrechtspraak bevestigt de aangevallen uitspraak van de rechtbank. Centraal staat de vraag of het feest functioneel samenhing met de manegebestemming. De Afdeling onderschrijft het oordeel dat dit niet het geval was: het feest had geen relatie met de manege-activiteiten en valt daarmee buiten het planologisch toegestane gebruik. Het beroep tegen het vervolgbesluit van 24 september 2025 wordt eveneens ongegrond verklaard. Ten aanzien van de invorderingsbesluiten van 24 en 27 juli 2026 bepaalt de Afdeling dat deze worden terugverwezen naar het college om als bezwaar te worden behandeld, wat de procedure op dat onderdeel terugbrengt naar de bestuursrechtelijke voorfase. De uitspraak bevestigt bestaande jurisprudentie over de reikwijdte van bestemmingsplanbestemmingen en het belang van functionele samenhang bij nevenactiviteiten.