RvS vernietigt afwijzing handhaving bospad Nonnenbos Vaassen
ECLI:NL:RVS:2026:6326, Raad van State, 28-10-2026, 202502731/1/A3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 9 juni 2021 heeft het college van burgemeester en wethouders van Epe een verzoek van ‘t Vrije Bos om handhavend op te treden afgewezen. Op 9 april 2021 heeft ‘t Vrije Bos het college verzocht om handhavend op te treden tegen hekken die zijn geplaatst langs de noord- en westzijde van een perceel bij het Nonnenbos in Vaassen. Volgens ‘t Vrije Bos worden hierdoor de paden door het bos afgesloten en daardoor aan de openbaarheid onttrokken. Dit hekwerk is geplaatst door [partij] die het perceel sinds 2020 in eigendom heeft. Dit perceel is gelegen aan de Elspeterweg, kadastraal bekend in de gemeente Vaassen als sectie E, nr. 1681, 1455. Toezichthouders hebben naar aanleiding van een controle op 9 april 2021 en op 14 april 2021 een controlerapport opgesteld. Daarbij zijn ook de paden op het perceel in kaart gebracht. De vraag die speelt is of het afsluiten in strijd is met artikel 2:10 van de Algemene plaatselijke verordening Epe 2008 (hierna: de Apv). In dat geval moet in beginsel handhavend worden opgetreden.
Kern van de zaak
Stichting 't Vrije Bos verzocht het college van B&W Epe om handhavend op te treden tegen hekken die eigenaar [partij] had geplaatst langs paden bij het Nonnenbos in Vaassen. De stichting stelde dat deze hekken openbare paden afsloten in strijd met de APV Epe 2008. Het college weigerde te handhaven omdat de paden geen wegen zouden zijn in de zin van de Wegenwet.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond en vernietigt zowel de uitspraak van de rechtbank Gelderland als het handhavingsbesluit van 22 december 2021. Het college wordt opgedragen binnen 10 weken een nieuw besluit te nemen, omdat de beoordeling of de paden als openbare weg kwalificeren onvoldoende was gemotiveerd of onjuist was toegepast.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is relevant voor de praktijk van APV-handhaving en de Wegenwet-kwalificatie van recreatieve paden, maar betreft een casuïstische beoordeling zonder fundamenteel nieuwe rechtsregel; de zaak wordt terugverwezen voor een nieuw besluit.
Belangrijkste punten
- 1De rechtbank oordeelde dat de paden geen wegen zijn in de zin van de Wegenwet omdat ze niet op de wegenlegger staan en een louter recreatieve functie hebben.
- 2De Raad van State verwerpt dit oordeel en vernietigt de uitspraak van de rechtbank Gelderland.
- 3Het handhavingsbesluit van het college van B&W Epe van 22 december 2021 wordt eveneens vernietigd.
- 4Het college moet opnieuw beslissen met inachtneming van hetgeen de Afdeling heeft overwogen over de kwalificatie van de paden.
- 5Tegen het nieuwe besluit staat uitsluitend beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak (geen reguliere bezwaar-/beroepsprocedure).
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat recreatieve bospaden niet zonder meer buiten de definitie van 'weg' in de zin van de Wegenwet vallen enkel omdat zij niet op de wegenlegger staan of een recreatieve functie hebben. Dit heeft gevolgen voor de toepassing van APV-handhavingsbevoegdheden bij het afsluiten van dergelijke paden.
Praktische impact
Het college van B&W Epe moet opnieuw beoordelen of handhavend opgetreden moet worden tegen de hekken; de eigenaar [partij] kan de hekken vooralsnog niet als definitief legaal beschouwen. Voor stichting 't Vrije Bos biedt de uitspraak perspectief op herstel van publieke toegang tot de bospaden.
Onderwerp-impact
Voor beheerders en eigenaren van recreatieve groengebieden en bossen biedt deze uitspraak een signaal dat het afsluiten van paden die feitelijk publiek gebruikt worden, handhavingsrechtelijk niet zonder risico is, ook als die paden niet formeel als weg geregistreerd staan.
Samenvatting
Deze zaak draait om de vraag of bospaden bij het Nonnenbos in Vaassen als openbare wegen in de zin van de Wegenwet moeten worden aangemerkt, en of het college van burgemeester en wethouders van Epe daarom handhavend had moeten optreden tegen hekken die de eigenaar van het perceel in 2021 plaatste. Stichting 't Vrije Bos diende in april 2021 een handhavingsverzoek in, stellende dat de hekken paden afsloten die al geruime tijd voor publiek toegankelijk waren. Het college weigerde te handhaven, een beslissing die ook door de rechtbank Gelderland in april 2025 werd bevestigd. De rechtbank oordeelde dat de paden geen wegen zijn in de zin van de Wegenwet: ze staan niet op de wegenlegger, zijn niet verhard, niet bewegwijzerd, en hebben een louter recreatieve functie. Dat ze via openbare wegen bereikbaar zijn of voorkomen op Strava, achtte de rechtbank onvoldoende om ze als openbaar verkeersbaan aan te merken. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State gaat hier echter niet in mee en vernietigt zowel de uitspraak van de rechtbank als het onderliggende handhavingsbesluit. De Afdeling oordeelt dat de gehanteerde redenering om de paden buiten de Wegenwet te houden onhoudbaar is, en dat het college opnieuw moet beoordelen of handhaving geboden is. Het college krijgt tien weken om een nieuw besluit te nemen. Bijzonder is dat de Afdeling bepaalt dat tegen dat nieuwe besluit uitsluitend bij haar beroep kan worden ingesteld, waarmee de rechtbank buiten de verdere procedure blijft. De uitspraak is van belang voor eigenaren van percelen met historisch publiek gebruikte paden en voor gemeenten die handhavingsverzoeken beoordelen: een louter recreatieve functie en het ontbreken van formele registratie zijn niet zonder meer voldoende om Wegenwet-toepasselijkheid uit te sluiten.