RvS vernietigt bouwvergunning wegens gebrekkige cultuurhistorische toetsing
ECLI:NL:RVS:2026:6323, Raad van State, 28-10-2026, 202303062/2/R3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)In de tussenuitspraak van 24 september 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4546, heeft de Afdeling het college van burgemeester en wethouders van Den Haag opgedragen om binnen 18 weken na verzending van deze tussenuitspraak de daar omschreven gebreken in het besluit van 3 mei 2021 te herstellen, dan wel een gewijzigd of een nieuw besluit te nemen. De Afdeling heeft onder 7.2 van de tussenuitspraak overwogen dat het college het bouwplan niet heeft getoetst aan artikel 34.1 van de regels van het bestemmingsplan "Regentesse- /Valkenboskwartier (Integrale herziening)", althans niet op een kenbare manier. Het college heeft naar het oordeel van de Afdeling niet voldoende inzichtelijk gemaakt dat het bouwen zal plaatsvinden met inachtneming van de cultuurhistorische waarden van het gemeentelijk beschermde stadsgezicht Valkenboskwartier (artikel 34.1, onder b, sub 1, van de planregels).
Kern van de zaak
Een appellant bestreed een bouwvergunning verleend door het college van B&W van Den Haag voor een bouwplan in het gemeentelijk beschermde stadsgezicht Valkenboskwartier. De vergunning was niet getoetst aan cultuurhistorische waarden en kapvormvereisten uit het bestemmingsplan, en funderingsgegevens ontbraken bij de aanvraag.
Beslissing van de rechter
De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond en vernietigt zowel de uitspraak van de rechtbank Den Haag als het besluit van het college van 3 mei 2021. Het beroep tegen het herstelbesluit van 5 maart 2026 wordt ongegrond verklaard. Doorslaggevend is dat het college het bouwplan niet kenbaar heeft getoetst aan de cultuurhistorische waarden en kapvormvereisten van het bestemmingsplan, en dat ontoereikende constructieve gegevens werden geaccepteerd in strijd met artikel 2.7 van de Regeling omgevingsrecht.
Impactscore
MiddelDe uitspraak past bestaande jurisprudentie toe over motiveringsplicht en volledigheid van bouwaanvragen in beschermde stadsgezichten; zij stelt geen nieuw rechtsregel maar bevestigt en verduidelijkt geldende eisen voor een specifieke gemeente en locatie.
Belangrijkste punten
- 1Het college heeft het bouwplan niet kenbaar getoetst aan artikel 34.1 van het bestemmingsplan inzake cultuurhistorische waarden van het beschermde stadsgezicht Valkenboskwartier.
- 2Niet beoordeeld is of de kapvorm in stand wordt gehouden op een perceel waarvoor een goothoogte op de verbeelding is aangegeven (art. 34.1 sub 2).
- 3De aanvraag bevatte geen kenbare informatie over fundering en draagkracht; het college heeft ten onrechte uitstel van indiening toegestaan in strijd met artikel 2.7 Regeling omgevingsrecht.
- 4Het beroep tegen het herstelbesluit van 5 maart 2026 wordt ongegrond verklaard, wat impliceert dat de herstelpoging op dat punt stand houdt.
- 5Het college wordt veroordeeld in de proceskosten van appellant.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat bij verlening van een omgevingsvergunning in een beschermd stadsgezicht een expliciete, kenbare toetsing aan cultuurhistorische planregels en kapvormvereisten vereist is, en dat ontbrekende constructieve gegevens niet na vergunningverlening mogen worden aangeleverd.
Praktische impact
Het bouwplan kan niet worden uitgevoerd op basis van de vernietigde vergunning; het college van Den Haag zal een nieuwe, goed onderbouwde beslissing moeten nemen met inachtneming van de cultuurhistorische toetsingsvereisten en volledige indiening van constructieve gegevens.
Onderwerp-impact
Voor eigenaren en ontwikkelaars in gemeentelijk beschermde stadsgezichten betekent dit dat aanvragen voor bouwvergunningen volledig en toetsbaar moeten zijn op zowel cultuurhistorische waarden als constructieve veiligheid voordat de vergunning wordt verleend.
Samenvatting
In deze zaak ging het om een omgevingsvergunning die het college van burgemeester en wethouders van Den Haag op 3 mei 2021 had verleend voor een bouwplan gelegen in het gemeentelijk beschermde stadsgezicht Valkenboskwartier. Appellant bestreed de vergunning omdat het college had nagelaten het bouwplan kenbaar te toetsen aan de cultuurhistorische waarden en kapvormvereisten zoals neergelegd in artikel 34.1 van de planregels van het bestemmingsplan 'Regentesse-/Valkenboskwartier (Integrale herziening)'. Daarnaast waren bij de aanvraag geen gegevens over de fundering en draagkracht van de constructie verstrekt, terwijl het college ten onrechte had toegestaan dat deze stukken pas vlak voor de start van de bouw zouden worden overgelegd. De rechtbank Den Haag had het beroep in eerste aanleg ongegrond verklaard, maar de Raad van State oordeelt anders. In de eerder gewezen tussenuitspraak had de Afdeling al vastgesteld dat het college niet voldoende inzichtelijk had gemaakt dat het bouwplan in overeenstemming is met de cultuurhistorische waarden van het stadsgezicht, en evenmin had beoordeeld of de kapvorm in stand wordt gehouden. Voorts stond artikel 2.7 van de Regeling omgevingsrecht in de weg aan het later aanleveren van funderingsgegevens: dergelijke gegevens moeten bij de aanvraag worden ingediend en mogen niet op een later tijdstip worden verstrekt. De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond, vernietigt de uitspraak van de rechtbank en vernietigt het besluit van 3 mei 2021. Het beroep van appellant tegen het herstelbesluit van 5 maart 2026 wordt ongegrond verklaard, hetgeen suggereert dat de nadere besluitvorming op dat onderdeel de toets wel doorstaat. Het college wordt veroordeeld in de proceskosten. De uitspraak onderstreept dat gemeenten bij het verlenen van vergunningen in beschermde stadsgezichten een expliciete en kenbare motivering moeten geven over cultuurhistorische waarden, en dat constructieve gegevens van meet af aan volledig moeten worden ingediend.