Hoger beroep asielzoeker niet-ontvankelijk, minister betaalt proceskosten
ECLI:NL:RVS:2026:6309, Raad van State, 28-10-2026, 202407609/1/V1 en 202407609/2/V1
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Appellant heeft beroep ingesteld tegen het niet tijdig nemen van een besluit op een aanvraag om hem een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te verlenen.
Kern van de zaak
Een asielzoeker stapte naar de rechter omdat de minister niet tijdig besliste op zijn asielaanvraag van 11 oktober 2023. De rechtbank deed uitspraak over het niet tijdig beslissen, waarna de minister hangende het hoger beroep alsnog een besluit nam op 21 augustus 2026. De zaak draaide ook om de rechtmatigheid van de verlengde beslistermijn via WBV 2023/3.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is niet-ontvankelijk verklaard omdat de minister alsnog een besluit heeft genomen en appellant zijn procesdoel daarmee heeft bereikt. Desondanks wordt de minister veroordeeld in de proceskosten (€ 1.401,00) omdat hij de beslistermijn van vijftien maanden heeft overschreden, ongeacht de rechtmatigheid van de verlenging via WBV 2023/3.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is procedureel van aard en betreft een individuele zaak, maar heeft enige bredere relevantie door de verwijzing naar het Safita-arrest en de bevestiging dat termijnoverschrijding altijd tot proceskostenveroordeling leidt. Het is geen fundamentele rechtsregel-stellende uitspraak.
Belangrijkste punten
- 1Hoger beroep niet-ontvankelijk: minister nam hangende procedure alsnog besluit op asielaanvraag, waardoor het procesdoel was bereikt
- 2De Afdeling heeft eerder prejudiciële vragen gesteld over WBV 2023/3; het HvJ EU beantwoordde deze in het Safita-arrest van 5 maart 2026 (ECLI:EU:C:2026:160)
- 3Minister heeft ook de absolute beslistermijn van vijftien maanden overschreden, wat proceskostenveroordeling rechtvaardigt ongeacht de rechtmatigheid van de verlenging
- 4Wegingsfactor 0,5 toegepast op proceskosten omdat de zaak uitsluitend ging over niet tijdig beslissen
- 5Nieuw beroep van appellant (ingesteld 1 juli 2025) wegens opnieuw niet tijdig beslissen wordt verwezen naar rechtbank Den Haag, zittingsplaats Zwolle
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat overschrijding van de maximale beslistermijn van vijftien maanden in asielzaken zelfstandig grond oplevert voor proceskostenveroordeling, los van de vraag of de verlengde beslistermijn via WBV 2023/3 rechtmatig was. Het Safita-arrest van het HvJ EU vormt de Europeesrechtelijke achtergrond bij de beoordeling van de beslistermijnverlenging.
Praktische impact
Asielzoekers wier procedure langer dan vijftien maanden duurt kunnen aanspraak maken op proceskostenvergoeding, ook als de minister beweert de termijn rechtsgeldig te hebben verlengd. De minister wordt geconfronteerd met financiële consequenties bij structurele termijnoverschrijding in asielzaken.
Onderwerp-impact
In het asiel- en migratiebeleid onderstreept deze uitspraak dat beslistermijnen in asielzaken niet vrijblijvend zijn; ook bij beleidsmatige verlengingen (via WBV) geldt een absolute grens van vijftien maanden waarvan overschrijding rechtsgevolgen heeft.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State betreft een asielzoeker die hoger beroep instelde tegen een uitspraak van de rechtbank over het niet tijdig nemen van een beslissing op zijn asielaanvraag van 11 oktober 2023. Kern van het geschil was zowel de trage besluitvorming door de minister van Asiel en Migratie als de rechtmatigheid van de verlenging van de beslistermijn via WBV 2023/3. Hangende het hoger beroep nam de minister op 21 augustus 2026 alsnog een besluit op de asielaanvraag. Daarmee bereikte appellant zijn procesdoel, zodat de Afdeling het hoger beroep niet-ontvankelijk verklaarde. Over de inhoudelijke rechtsvraag rond WBV 2023/3 had de Afdeling eerder prejudiciële vragen gesteld aan het Hof van Justitie van de EU, die zijn beantwoord in het Safita-arrest van 5 maart 2026. De Afdeling stelt echter vast dat het antwoord op die rechtsvraag in dit concrete geval geen betekenis heeft voor de proceskostenveroordeling, omdat de minister — ongeacht de al dan niet rechtmatige verlenging — ook de maximale beslistermijn van vijftien maanden heeft overschreden. Die overschrijding vormt een zelfstandige grond om de minister in de proceskosten te veroordelen. De proceskostenvergoeding bedraagt € 1.401,00, berekend op basis van één punt voor het hogerberoepschrift en één punt voor het beroepschrift, met toepassing van wegingsfactor 0,5 omdat de zaak uitsluitend betrekking had op het niet tijdig beslissen. Een nieuw beroep dat appellant op 1 juli 2025 instelde wegens opnieuw niet tijdig beslissen, wordt door de Afdeling verwezen naar de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Zwolle. De uitspraak benadrukt dat beslistermijnen in asielzaken harde grenzen kennen met financiële consequenties voor de minister bij overschrijding.