Verblijf vóór EU-burgerschap telt niet mee voor duurzaam verblijfsrecht
ECLI:NL:RVS:2026:6307, Raad van State, 28-10-2026, 202405478/1/V1
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 23 mei 2023 heeft de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid een aanvraag van appellant om afgifte van een verblijfsdocument EU/EER voor duurzaam verblijf als bedoeld in artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000, afgewezen.
Kern van de zaak
Een persoon met de Amerikaanse nationaliteit verkreeg op 20 januari 2022 ook de Duitse nationaliteit en daarmee EU-burgerschap. Hij stelde dat zijn eerdere legale verblijf in Nederland op basis van reguliere verblijfsvergunningen moest meetellen voor de vereiste vijf jaren ononderbroken legaal verblijf voor een duurzaam verblijfsrecht onder de Verblijfsrichtlijn.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is ongegrond; het verblijf vóór verkrijging van het EU-burgerschap telt niet mee voor het duurzaam verblijfsrecht. Doorslaggevend is dat de beroepen arresten van het HvJ EU betrekking hebben op overgangsrecht bij inwerkingtreding van EU-regelgeving, terwijl hier sprake is van een individuele wijziging van rechtspositie door naturalisatie — een wezenlijk andere situatie.
Impactscore
MiddelDe uitspraak betreft een principieel punt van EU-verblijfsrecht dat een specifieke maar maatschappelijk relevante groep raakt (genaturaliseerde EU-burgers); de Raad van State past bestaande HvJ-jurisprudentie toe zonder nieuw recht te scheppen, hetgeen de score drukt.
Belangrijkste punten
- 1Duurzaam verblijfsrecht ex artikel 16 lid 1 Verblijfsrichtlijn vereist vijf jaar ononderbroken legaal verblijf als EU-burger.
- 2Verblijf op basis van nationale verblijfsvergunningen vóór verkrijging van EU-burgerschap telt niet mee.
- 3De arresten D'Hoop, Lassal en Ziolkowski zijn niet van toepassing: die zien op ontbrekend overgangsrecht bij inwerkingtreding van EU-regelgeving.
- 4Naturalisatie wijzigt uitsluitend de individuele rechtspositie; reeds geldend EU-recht wordt daardoor van toepassing, maar dit creëert geen terugwerkende kracht.
- 5Geen prejudiciële verwijzing vereist nu redelijkerwijs geen twijfel bestaat over de uitleg (acte clair, Cilfit/Consorzio Italian Management).
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat EU-burgerschap geen terugwerkende kracht verleent aan eerder nationaalrechtelijk verblijf voor de berekening van het duurzame verblijfsrecht, en dat de acte-clair-doctrine van het HvJ EU verwijzing uitsluit bij voldoende duidelijke Unierechtelijke uitleg.
Praktische impact
Derdelanders die later via naturalisatie EU-burger worden, kunnen hun eerdere verblijfsperioden in Nederland niet inbrengen voor een duurzaam EU-verblijfsrecht; zij moeten vijf jaar ná naturalisatie wachten.
Onderwerp-impact
Voor vreemdelingen die de nationaliteit van een EU-lidstaat verkrijgen na langdurig legaal verblijf in Nederland heeft deze uitspraak ingrijpende gevolgen voor de planning van hun verblijfsstatus.
Samenvatting
Deze zaak draait om de vraag of een voormalige Amerikaan, die in januari 2022 de Duitse nationaliteit en daarmee EU-burgerschap verwierf, zijn eerdere rechtmatige verblijf in Nederland op basis van reguliere verblijfsvergunningen mag meetellen voor de vijfjaarseis uit artikel 16 lid 1 van de Verblijfsrichtlijn, die toegang geeft tot een duurzaam verblijfsrecht. Appellant betoogde dat uit de arresten D'Hoop, Lassal en Ziolkowski en Szeja van het Hof van Justitie volgt dat aan zijn verblijf vóór 20 januari 2022 actuele rechtsgevolgen hadden moeten worden verbonden nu hij EU-burger is geworden. De Raad van State verwerpt dit betoog. Die arresten hebben betrekking op de situatie waarin een nieuwe EU-regeling in werking treedt zonder overgangsrecht voor reeds bestaande situaties. Dat is hier niet aan de orde: de Verblijfsrichtlijn gold al; het was de individuele rechtspositie van appellant die veranderde door zijn naturalisatie tot Duits staatsburger. Daardoor werd het al van kracht zijnde EU-recht op hem van toepassing, maar dit heeft geen terugwerkende kracht voor eerder verblijf dat buiten de werkingssfeer van de Richtlijn viel. De situatie van appellant is daarmee wezenlijk anders dan die van de betrokkenen in Ziolkowski en Szeja, zodat ook het gelijkheidsargument faalt. Omdat redelijkerwijs geen twijfel bestaat over de juiste uitleg van het Unierecht — de zogeheten acte-clair-doctrine uit Cilfit en Consorzio Italian Management — acht de Raad van State prejudiciële verwijzing naar het HvJ EU niet geboden. Het hoger beroep is ongegrond. De uitspraak heeft praktische betekenis voor alle derdelanders die na langdurig legaal verblijf in Nederland de nationaliteit van een EU-lidstaat verkrijgen: zij kunnen hun pre-naturalisatieperiode niet inbrengen en moeten vijf jaar als EU-burger in Nederland verblijven alvorens aanspraak te kunnen maken op een duurzaam verblijfsrecht.