RvS: schending consulaire bijstand geen grond voor proceskostenveroordeling
ECLI:NL:RVS:2026:6271, Raad van State, 29-10-2026, BRS.26.004975
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 2 september 2026 heeft de minister van Asiel en Migratie appellant in vreemdelingenbewaring gesteld.
Kern van de zaak
Een vreemdeling in bewaring stelde hoger beroep in omdat de rechtbank ondanks een geconstateerde schending van het recht op consulaire bijstand geen proceskostenveroordeling had uitgesproken. Appellant betoogde dat dit gebrek in het voortraject van de vreemdelingenbewaring alsnog aanleiding moest geven tot proceskostenvergoeding.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is ongegrond verklaard en de uitspraak van de rechtbank is bevestigd. De doorslaggevende reden is dat schending van het recht op consulaire bijstand geen gebrek is dat aanleiding geeft tot proceskostenveroordeling wanneer het beroep tegen de vreemdelingenbewaring zelf ongegrond is.
Impactscore
LaagDe uitspraak bevestigt bestaande jurisprudentie en bevat geen nieuwe rechtsontwikkeling; de Afdeling past artikel 91 lid 2 Vw 2000 toe en motiveert beknopt conform vaste lijn.
Belangrijkste punten
- 1Schending recht op consulaire bijstand in het voortraject leidt niet automatisch tot proceskostenveroordeling
- 2Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring was ongegrond, waardoor geen proceskostenvergoeding aan de orde is
- 3De Afdeling verwijst naar eerdere jurisprudentie (ECLI:NL:RVS:2026:106 en ECLI:NL:RVS:2019:4358)
- 4Geen Unierechtelijke vragen over uitleg of geldigheid die nadere motivering vereisen (arrest Remling, ECLI:EU:C:2026:243)
- 5Ambtshalve constateerde de Afdeling geen redenen om de vreemdelingenbewaring onrechtmatig te achten
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat gebreken in het voortraject van vreemdelingenbewaring – zoals schending van consulaire bijstand – geen zelfstandige grond vormen voor proceskostenveroordeling indien de bewaring zelf rechtmatig wordt geacht. Dit sluit aan bij bestaande RvS-jurisprudentie over de koppeling tussen rechtmatigheid van de maatregel en proceskostenvergoeding.
Praktische impact
Vreemdelingen en hun advocaten kunnen niet succesvol aanspraak maken op proceskostenvergoeding enkel op grond van procedurele gebreken in het voortraject als de vreemdelingenbewaring zelf in stand blijft.
Onderwerp-impact
In vreemdelingenbewaringszaken biedt de constatering van een schending van consulaire bijstand geen praktisch rechtsmiddel voor kostenvergoeding zolang de onderliggende maatregel rechtmatig wordt bevonden.
Samenvatting
Deze zaak betreft een vreemdeling die in bewaring was gesteld en in hoger beroep opkwam tegen de weigering van de rechtbank om een proceskostenveroordeling uit te spreken. De rechtbank had weliswaar een schending van het recht op consulaire bijstand vastgesteld in het voortraject van de vreemdelingenbewaring, maar had het beroep tegen de maatregel zelf ongegrond verklaard en geen proceskostenvergoeding toegekend. Appellant betoogde in hoger beroep dat de geconstateerde schending wél aanleiding had moeten geven tot een proceskostenveroordeling. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verwierp dit betoog. De centrale juridische vraag was of een schending van het recht op consulaire bijstand in het voortraject van de vreemdelingenbewaring – op zichzelf beschouwd – grond kan bieden voor proceskostenveroordeling, ook als het beroep tegen de bewaring ongegrond wordt verklaard. De Afdeling beantwoordde die vraag ontkennend, in lijn met haar eerdere uitspraken van 12 januari 2026 en 19 december 2019. De rechtmatigheid van de bewaringsmaatregel zelf is bepalend; procedurele gebreken in het voortraject volstaan niet als zelfstandige basis voor proceskostenvergoeding. De Afdeling paste artikel 91 lid 2 van de Vreemdelingenwet 2000 toe en zag geen reden het oordeel nader te motiveren, nu het hogerberoepschrift geen vragen opwierp die in het belang van rechtseenheid, rechtsontwikkeling of rechtsbescherming beantwoording behoeven. Ook waren geen Unierechtelijke uitlegvragen aan de orde. Ambtshalve constateerde de Afdeling evenmin gronden om de vreemdelingenbewaring onrechtmatig te achten. Het hoger beroep werd ongegrond verklaard, de uitspraak van de rechtbank bevestigd en de minister hoefde geen proceskosten te vergoeden. De uitspraak heeft een beperkte zelfstandige juridische waarde omdat zij bestaande rechtspraak bevestigt zonder nieuwe normen te stellen.