RvS: beroep zonder gronden niet-ontvankelijk ondanks non-refoulement
ECLI:NL:RVS:2026:6183, Raad van State, 21-10-2026, 202501026/1/V3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 23 november 2024 heeft de minister van Asiel en Migratie een aanvraag van betrokkene om hem een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te verlenen, afgewezen.
Kern van de zaak
Een asielzoeker uit Senegal diende beroep in tegen een beslissing van de minister, maar zonder beroepsgronden. De rechtbank verklaarde het beroep toch ontvankelijk en toetste ambtshalve of Senegal terecht als veilig land van herkomst is aangemerkt, met verwijzing naar Europese jurisprudentie over non-refoulement en de Procedurerichtlijn.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het hoger beroep van de minister gegrond en het beroep van betrokkene niet-ontvankelijk. De doorslaggevende reden is dat de rechtbank ten onrechte ambtshalve heeft getoetst of Senegal als veilig land van herkomst kan worden aangemerkt, nu vaststond dat er geen beroepsgronden waren ingediend en de Unierechtelijke beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid niet nopen tot het buiten toepassing laten van artikel 6:6 Awb.
Impactscore
HoogDe Raad van State geeft als hoogste bestuursrechter in vreemdelingenzaken een duidelijk oordeel over de verhouding tussen nationale procedureregels en Unierechtelijke beginselen in asielzaken, wat relevant is voor een grote groep zaken met vergelijkbare procedurekwesties.
Belangrijkste punten
- 1Beroepschrift zonder gronden kan op grond van artikel 6:6 Awb leiden tot niet-ontvankelijkverklaring.
- 2In Unierechtelijke zaken moet de rechter eerst beoordelen of nationale procedureregels buiten toepassing moeten worden gelaten op grond van het gelijkwaardigheids- en doeltreffendheidsbeginsel.
- 3De rechtbank baseerde haar ambtshalve toetsing op HvJ-arresten Ararat (17 oktober 2024) en CV (4 oktober 2024) over artikel 46 lid 3 Procedurerichtlijn.
- 4De Afdeling verwerpt de redenering van de rechtbank: de nationale procedureregel blijft van toepassing ondanks de Unierechtelijke context.
- 5De uitspraak van de rechtbank Den Haag (zittingsplaats Roermond) van 12 februari 2025 wordt vernietigd.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de grenzen van ambtshalve toetsing door bestuursrechters in asielzaken bij ontbreken van beroepsgronden: Unierechtelijke beginselen rechtvaardigen niet automatisch het buiten toepassing laten van artikel 6:6 Awb. Dit beperkt de ruimte die lagere rechters hebben om het vereiste van beroepsgronden terzijde te schuiven op grond van non-refoulement of de Procedurerichtlijn.
Praktische impact
Asielzoekers die beroep instellen zonder beroepsgronden lopen een reëel risico op niet-ontvankelijkverklaring, ook wanneer fundamentele Unierechtelijke beginselen zoals non-refoulement in het geding zijn. Dit onderstreept het belang van tijdig en inhoudelijk motiveren van beroepschriften in asielprocedures.
Onderwerp-impact
In vreemdelingenzaken rond veilige landen van herkomst bevestigt deze uitspraak dat procedurele drempels standhouden, wat de praktijk van de Immigratie- en Naturalisatiedienst en de minister versterkt bij het handhaven van de veilig-land-aanwijzing voor Senegal.
Samenvatting
In deze zaak stond de vraag centraal of een bestuursrechter in een asielzaak ambtshalve mag toetsen of een land terecht als veilig land van herkomst is aangemerkt, ook wanneer de vreemdeling geen beroepsgronden heeft ingediend. De rechtbank Den Haag (zittingsplaats Roermond) had geoordeeld van wel, met een beroep op het Unierechtelijke beginsel van non-refoulement en twee arresten van het Hof van Justitie uit oktober 2024 (Ararat en CV) over de uitleg van artikel 46 lid 3 van de Procedurerichtlijn. De minister ging in hoger beroep en betoogde dat de rechtbank zonder beroepsgronden tot niet-ontvankelijkverklaring had moeten komen op grond van artikel 6:6 Awb. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State stelt voorop dat in zaken met een Unierechtelijke dimensie de rechter moet beoordelen of de nationale procedureregel buiten toepassing moet worden gelaten. Daarvoor gelden twee cumulatieve voorwaarden: het gelijkwaardigheidsbeginsel (regels mogen in Unierechtelijke zaken niet ongunstiger zijn dan in vergelijkbare nationale zaken) en het doeltreffendheidsbeginsel (uitoefening van Unierechtelijke rechten mag niet praktisch onmogelijk of uiterst moeilijk worden gemaakt). De Afdeling oordeelt dat de rechtbank deze afweging heeft overgeslagen en ten onrechte direct is overgegaan tot ambtshalve toetsing. Het hoger beroep van de minister wordt gegrond verklaard, de uitspraak van de rechtbank wordt vernietigd en het beroep van betrokkene wordt alsnog niet-ontvankelijk verklaard. De uitspraak bevestigt dat procedurele drempels in het bestuursrecht ook in Unierechtelijke asielzaken in beginsel standhouden, tenzij expliciet is vastgesteld dat de Europese beginselen van gelijkwaardigheid of doeltreffendheid toepassing van die drempels onverenigbaar maken met het Unierecht.