Een vreemdeling betwistte zijn inbewaringstelling, waarbij de rechtbank Den Haag eerder oordeelde dat de minister niet voldeed aan zijn informatieplicht (art. 5.3 lid 1 Vb 2000). De minister stelde hoger beroep in na eerder aanhoudende kritiek van de Afdeling op het ontbreken van feitelijke en juridische gronden in informatiefolders bij inbewaringstelling.

Beslissing van de rechter

Het hoger beroep is gegrond verklaard, de uitspraak van de rechtbank Den Haag is vernietigd en het beroep van de vreemdeling is alsnog ongegrond verklaard. Doorslaggevend is dat de minister na de uitspraak van 24 juli 2024 nieuwe informatiefolders heeft opgesteld die wél de vereiste feitelijke en juridische gronden bevatten, waarmee de werkwijze tijdig in overeenstemming is gebracht met de informatieplicht.

38van 100

Impactscore

Middel

De uitspraak is relevant voor de vreemdelingenbewaringspraktijk en sluit een langlopende reeks over de informatieplicht af, maar stelt geen nieuwe rechtsnormen vast; het gaat om toepassing en afsluiting van eerder geformuleerde herstelverplichtingen.

Belangrijkste punten

1De Afdeling had in juli 2024 vastgesteld dat de minister structureel niet voldeed aan de informatieplicht van art. 5.3 lid 1 derde volzin Vb 2000 en de minister een termijn van zes maanden gegund om dit te herstellen.
2Na de uitspraak van 24 juli 2024 heeft de minister nieuwe informatiefolders opgesteld met de vereiste feitelijke en juridische gronden per zaak.
3Bij voortdurend niet-naleven dreigde de Afdeling een 'verzwaarde belangenafweging' toe te passen, waarbij het belang van de vreemdeling zwaarder zou wegen dan het algemeen belang bij bewaring.
4Nu de minister zijn werkwijze heeft aangepast, wordt de bewaring rechtmatig geacht en de verzwaarde belangenafweging niet toegepast.
5Het verzoek om schadevergoeding is afgewezen en de minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

Impactanalyse

Juridische impact

Deze uitspraak bevestigt dat de door de Afdeling opgelegde herstelplicht voor de informatieplicht bij bewaring effectief is nageleefd en dat de dreiging van verzwaarde belangenafweging heeft geleid tot structurele aanpassing van de werkwijze. De uitspraak sluit een reeks eerdere kritische uitspraken over de informatieplicht bij vreemdelingenbewaring voorlopig af.

Praktische impact

Vreemdelingen in bewaring ontvangen voortaan informatiefolders met specifiek op hun zaak toegesneden feitelijke en juridische gronden, wat hun toegang tot rechtsbijstand en de mogelijkheid om rechtsmiddelen aan te wenden verbetert. De vreemdeling in deze zaak ontvangt geen schadevergoeding.

Onderwerp-impact

Voor de uitvoeringspraktijk van vreemdelingenbewaring betekent dit dat de minister een werkbaar systeem heeft ingevoerd waarbij per zaak de relevante bewaringsgronden worden gecommuniceerd, hetgeen de rechtsbescherming van vreemdelingen versterkt.

Samenvatting

Deze zaak betreft de rechtmatigheid van een vreemdelingenbewaring in het licht van de informatieplicht die de minister heeft op grond van artikel 5.3, eerste lid, derde volzin, van het Vreemdelingenbesluit 2000. Op grond van deze bepaling moet een vreemdeling schriftelijk, in een begrijpelijke taal, worden geïnformeerd over de redenen van zijn bewaring, de beschikbare rechtsmiddelen en de mogelijkheid van gratis rechtsbijstand. De Afdeling bestuursrechtspraak had in eerdere uitspraken (november 2023 en juli 2024) vastgesteld dat de minister structureel niet aan deze verplichting voldeed, omdat de informatiefolders bij inbewaringstelling de feitelijke en juridische gronden niet vermeldden. De minister kreeg een herstelperiode van zes maanden, met de waarschuwing dat bij uitblijven van herstel een 'verzwaarde belangenafweging' zou worden toegepast waarbij het belang van de vreemdeling zwaarder zou wegen dan het algemeen belang bij bewaring. Na die termijn heeft de minister nieuwe informatiefolders ingevoerd, waarbij per zaak de specifiek toepasselijke gronden worden vermeld. In de onderhavige zaak oordeelde de rechtbank Den Haag aanvankelijk dat de bewaring onrechtmatig was. De minister stelde hoger beroep in bij de Afdeling. De Afdeling stelt vast dat de minister zijn werkwijze tijdig heeft aangepast en thans wel voldoet aan de informatieplicht. Nu de structurele schending is opgeheven, bestaat er geen aanleiding meer voor een verzwaarde belangenafweging. De Afdeling verklaart het hoger beroep gegrond, vernietigt de uitspraak van de rechtbank en verklaart het beroep van de vreemdeling alsnog ongegrond. Het verzoek om schadevergoeding wordt afgewezen en de minister hoeft geen proceskosten te vergoeden. De uitspraak markeert daarmee het voorlopige einde van een reeks kritische uitspraken over de informatieplicht bij vreemdelingenbewaring.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 23 oktober 2026 met claude-sonnet-4-6

Originele uitspraak

38van 100

MiddelLees toelichting ↓