Wrakingsverzoek afgewezen: procesbeslissing niet toetsbaar in wraking
ECLI:NL:RVS:2026:6001, Raad van State, 13-10-2026, 202404184/3/A3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij brief, ingekomen op 11 september 2026, hebben [verzoeker A] en [verzoekster B] verzocht om wraking van staatsraden mr. B.P.M. van Ravels, mr. A.B. Blomberg en mr. H. Benek (de staatsraden), als leden van de meervoudige kamer, belast met de behandeling van de zaak nr. 202404184/1/A3. [verzoeker A] en [verzoekster B] kunnen zich er niet in vinden dat de staatsraden hun brief van 12 augustus 2026 ongemotiveerd hebben teruggestuurd en hebben geëist dat de staatsraden de afwijzing van hun verzoek motiveren. Bij brief van 8 september 2026 hebben de staatsraden laten weten dat zij kennis hebben genomen van de brief van 25 augustus 2026 en de daarin opgenomen omstandigheden, maar dat zij daarin geen aanleiding zien om het onderzoek te heropenen. Zij hebben de brief daarom buiten beschouwing gelaten. [verzoeker A] en [verzoekster B] betogen dat zij met de aanvullende informatie die zij na de sluiting van het onderzoek hebben toegestuurd, aangetoond hebben dat er sprake is van een ambtsmisdrijf en dat dat niet in de einduitspraak mag ontbreken.
Kern van de zaak
Verzoekers dienden na sluiting van het onderzoek aanvullende informatie in bij de Raad van State. Nadat de staatsraden weigerden het onderzoek te heropenen, dienden verzoekers een wrakingsverzoek in tegen de behandelende staatsraden.
Beslissing van de rechter
Het wrakingsverzoek is afgewezen. De weigering om het onderzoek te heropenen betreft een procesbeslissing die volgens vaste rechtspraak niet ter beoordeling voorligt in een wrakingsprocedure.
Impactscore
LaagDe uitspraak bevestigt bestaande vaste rechtspraak over de grenzen van de wrakingsprocedure en introduceert geen nieuwe rechtsregels; de feitelijke en juridische reikwijdte is beperkt tot deze specifieke zaak.
Belangrijkste punten
- 1Wraking is slechts mogelijk bij feiten of omstandigheden die de rechterlijke onpartijdigheid in gevaar brengen (art. 8:15 Awb)
- 2Een staatsraad wordt uit hoofde van zijn aanstelling vermoed onpartijdig te zijn; de verzoeker draagt de bewijslast voor het tegendeel
- 3De beslissing om het onderzoek niet te heropenen is een procesbeslissing en valt buiten de toetsingsruimte van de wrakingskamer
- 4Verzoekers konden zich na de zitting van 19 mei 2026 niet verenigen met het buiten beschouwing laten van hun brief van 12 augustus 2026
- 5De inhoud van de ingebrachte stukken gaf de staatsraden geen aanleiding het onderzoek te heropenen
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste lijn dat procesbeslissingen van de behandelende rechter – zoals de weigering het onderzoek te heropenen – niet via een wrakingsprocedure kunnen worden aangevochten. Dit beschermt de effectiviteit van artikel 8:15 Awb tegen oneigenlijk gebruik.
Praktische impact
Partijen die het oneens zijn met een procesbeslissing kunnen dit niet omzeilen via een wrakingsverzoek; zij zijn aangewezen op het instellen van rechtsmiddelen tegen de einduitspraak.
Onderwerp-impact
Voor overheidsprocedures bij de Afdeling bestuursrechtspraak betekent dit dat de fase na sluiting van het onderzoek procedureel gesloten is en aanvullende stukken in beginsel buiten beschouwing blijven.
Samenvatting
In deze zaak hadden verzoekers [verzoeker A] en [verzoekster B] na een zitting van 19 mei 2026 bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 12 augustus 2026 – dus na sluiting van het onderzoek – aanvullende informatie toegestuurd met het verzoek deze aan het dossier toe te voegen en mee te wegen in de uitspraak. De behandelende staatsraden lieten bij brief van 24 augustus 2026 weten dat de brief na sluiting van het onderzoek was binnengekomen en dat zij daarin geen aanleiding zagen het onderzoek te heropenen. Na een herhaald verzoek om motivering bleven de staatsraden bij hun standpunt. Verzoekers dienden vervolgens een wrakingsverzoek in. Zij betoogden dat de staatsraden aanvullende informatie over een vermeend ambtsmisdrijf ten onrechte buiten beschouwing hadden gelaten en hun weigering onvoldoende hadden gemotiveerd, waardoor de rechterlijke onpartijdigheid in het geding zou zijn. De wrakingskamer wees het verzoek af. De maatstaf voor wraking vereist dat de verzoeker aannemelijk maakt dat bijzondere omstandigheden de veronderstelde onpartijdigheid van de rechter aantasten. Aan die maatstaf was niet voldaan. Beslissend was dat de weigering om het onderzoek te heropenen een procesbeslissing betreft. Volgens vaste rechtspraak valt de beoordeling van de juistheid van een dergelijke procesbeslissing buiten het kader van een wrakingsprocedure. Wraking is niet bedoeld als rechtsmiddel tegen inhoudelijke of procedurele beslissingen waarmee een partij het oneens is; daarvoor zijn andere wegen, zoals hoger beroep of cassatie, aangewezen. De uitspraak bevestigt daarmee de bestaande grenzen van artikel 8:15 Awb.