Raad van State: minister moet opnieuw beslissen over FSV-inzage
ECLI:NL:RVS:2026:5793, Raad van State, 30-09-2026, 202300231/1/A3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluiten van 5 februari 2021 heeft de minister van Financiën het verzoek van [appellant A] en [appellant B] op grond van artikel 15 van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) om inzage in hun persoonsgegevens toegewezen voor zover het gaat om gegevens die zijn verwerkt in de Fraude Signalering Voorziening (FSV). De minister heeft het verzoek afgewezen voor zover het betrekking heeft op gegevens die zijn verwerkt in andere gegevensbestanden, applicaties en systemen dan de FSV. Naar aanleiding van de berichtgeving over de FSV van de Belastingdienst hebben [appellant A] en [appellant B] de minister gevraagd of hun gegevens voorkomen op ‘zwarte lijsten’. Zij vermoeden dat er sprake is van een dergelijke registratie, omdat de Belastingdienst hen zonder nadere motivering heeft laten weten dat er in hun geval geen ruimte is voor het sluiten van een vaststellingsovereenkomst. [appellant A] en [appellant B] hebben toegelicht dat hun verzoek betrekking heeft op ‘zwarte lijsten’ in de ruimste zin van het woord; lijsten die op verschillende wijze kunnen zijn vormgegeven en die - in strijd met de privacywetgeving - al dan niet als doel hebben fraude op te sporen of andere door de Belastingdienst ongewenste constructies.
Kern van de zaak
Twee appellanten vroegen de minister van Financiën inzage in hun persoonsgegevens op zogenoemde 'zwarte lijsten' van de Belastingdienst, waaronder de FSV. Zij vermoedden onrechtmatige registratie na een gemotiveerde weigering van een vaststellingsovereenkomst. De minister wees het verzoek deels af, waarna beroep en hoger beroep volgden.
Beslissing van de rechter
De Raad van State verklaart de hoger beroepen gegrond en vernietigt zowel de uitspraak van de rechtbank Den Haag als de besluiten van de minister van Financiën. De minister moet nieuwe besluiten op bezwaar nemen, omdat de eerdere besluitvorming over het inzageverzoek in FSV-vergelijkbare systemen niet deugde.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft betekenisvolle gevolgen voor burgers die mogelijk onrechtmatig in FSV-achtige systemen zijn geregistreerd en bevestigt de AVG-inzageplicht, maar stelt geen fundamenteel nieuwe rechtsregels vast.
Belangrijkste punten
- 1Appellanten verzochten om inzage in persoonsgegevens op 'zwarte lijsten' van de Belastingdienst in de ruimste zin, inclusief FSV-vergelijkbare systemen.
- 2De minister had het verzoek beperkt opgevat als een AVG-inzageverzoek en het onderdeel over vergelijkbare systemen aanvankelijk afgewezen wegens lopend onderzoek.
- 3De Raad van State vernietigt de besluiten van 30 juli 2021 en de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 29 november 2022.
- 4De minister wordt opgedragen nieuwe besluiten op bezwaar te nemen met inachtneming van de overwegingen van de Afdeling.
- 5Het verzoek van appellanten om aanvullende openbaarmaking van stukken wordt door de Afdeling afgewezen.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat besluiten op AVG-inzageverzoeken met betrekking tot FSV-vergelijkbare systemen zorgvuldig en volledig gemotiveerd moeten worden genomen. Gebrekkige besluitvorming door de minister leidt tot vernietiging en heroverweging.
Praktische impact
Appellanten krijgen recht op een nieuw, deugdelijk besluit over hun inzageverzoek met betrekking tot mogelijke registratie in FSV-achtige systemen van de Belastingdienst. De minister moet alsnog inhoudelijk en gemotiveerd op het bezwaar reageren.
Onderwerp-impact
De uitspraak onderstreept de ernst van de FSV-affaire en de verplichting van de Belastingdienst om burgers volledig inzage te verlenen in mogelijk onrechtmatige registraties in vergelijkbare datasystemen.
Samenvatting
Deze zaak betreft twee appellanten die naar aanleiding van de publiciteit rond de Fraude Signalering Voorziening (FSV) van de Belastingdienst de minister van Financiën verzochten te onderzoeken of hun persoonsgegevens voorkwamen op zogeheten 'zwarte lijsten'. Zij vermoedden dat zij onrechtmatig waren geregistreerd, mede omdat de Belastingdienst zonder nadere motivering had geweigerd een vaststellingsovereenkomst met hen te sluiten. Hun verzoek strekte zich uit over de FSV én vergelijkbare applicaties en verwerkingsprocessen, en omvatte naast inzage in de gegevens zelf ook informatie over de reden van registratie, het gebruik van de lijsten en de betrokken actoren. De minister heeft het verzoek aanvankelijk beperkt opgevat als een AVG-inzageverzoek over de afgelopen tien jaar. Na onderzoek deelde de minister mee dat de persoonsgegevens van appellanten niet in de FSV voorkwamen. Het onderdeel van het verzoek dat betrekking had op vergelijkbare systemen werd echter afgewezen omdat het onderzoek daarnaar nog niet was afgerond. Na bezwaar bekrachtigde de minister bij besluiten van 30 juli 2021 zijn standpunt, waarna de rechtbank Den Haag de beroepen op 29 november 2022 ongegrond verklaarde. In hoger beroep oordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State dat de hoger beroepen gegrond zijn. Zowel de uitspraak van de rechtbank als de besluiten van de minister worden vernietigd. De minister wordt opgedragen met inachtneming van de overwegingen van de Afdeling nieuwe besluiten op de bezwaren te nemen. Het aanvullende verzoek van appellanten om inzage in de aan de Afdeling overgelegde stukken wordt afgewezen. De uitspraak bevestigt dat bij AVG-inzageverzoeken over mogelijk onrechtmatige registraties de overheid deugdelijk en volledig moet beslissen, ook wanneer het onderzoek naar vergelijkbare systemen nog loopt.